مهارتآموزی امروز، بیکاری فردا؟
دبیرکل خانه تعاونگران با انتقاد از رویکرد فعلی نظام مهارتآموزی کشور، تأکید کرد که موفقیت آموزشهای مهارتی باید بر اساس اشتغال و ارزش اقتصادی ایجادشده سنجیده شود، نه تعداد فارغالتحصیلان. به گفته او، بیتوجهی به آیندهپژوهی و نیازهای مشاغل آینده، میتواند به افزایش همزمان بیکاری و کمبود نیروی ماهر در سالهای پیشرو منجر شود.
به گزارش سیناپرس، علی حسین شهریور، دبیرکل خانه تعاونگران و فعال حوزه تعاون، اشتغال و مهارتآموزی در گفتوگویی خبری با اشاره به اینکه نظام مهارتی کشور برای مشاغل موجود نیرو تربیت میکند، نه برای مشاغلی که هنوز ایجاد نشدهاند گفت:اگر آموزش مهارتی بر پایه آیندهپژوهی نباشد، فارغالتحصیلان امروز، بیکاران فردا خواهند بود.
شهریور با بیان اینکه بزرگترین ضعف نظام مهارتآموزی کشور، نبود رصدخانه ملی آینده مشاغل است، اظهار کرد: ما همچنان برای بازار کار دیروز و امروز نیروی انسانی تربیت میکنیم، در حالی که بسیاری از مشاغل پنج تا ده سال آینده هنوز در نظام آموزشی ما تعریف نشدهاند. اگر آموزش مهارتی بر پایه آیندهپژوهی نباشد، فارغالتحصیلان امروز، بیکاران فردا خواهند بود.
وی افزود: یکی از اشتباهات سیاستی این است که موفقیت آموزش را با تعداد افراد آموزشدیده میسنجیم؛ در حالی که باید ببینیم هر مهارتآموز پس از آموزش، چه میزان ارزش اقتصادی ایجاد کرده است. اگر فردی پس از آموزش همچنان درآمدی مشابه گذشته داشته باشد، یعنی نظام مهارتی نتوانسته مأموریت خود را انجام دهد. شاخص اصلی باید ورود به بازار کار و افزایش درآمد پس از مهارتآموزی باشد.
شهریور با اشاره به اینکه در کشور میلیونها نفر آموزش میبینند اما سهم اقتصاد از این مهارتها مشخص نیست، گفت: تاکنون حساب سرمایه مهارتی کشور را محاسبه نکردهایم. همانگونه که سرمایه فیزیکی و مالی اندازهگیری میشود، باید بدانیم سرمایه مهارتی کشور چقدر است و هر ریال سرمایهگذاری در آموزش، چه میزان بازده اقتصادی ایجاد میکند.
وی پیشنهاد کرد: نظام مهارتی از مدل آموزش استاندارد به مدل آموزش سفارشی حرکت کند و گفت: بنگاههای اقتصادی، تعاونیها و حتی مناطق مختلف کشور نیازهای متفاوتی دارند. نسخه واحد آموزشی برای همه استانها و همه صنایع، دیگر پاسخگو نیست و هر منطقه باید بر اساس مزیتهای اقتصادی خود، نقشه مهارتی اختصاصی داشته باشد.
دبیرکل خانه تعاونگران یکی دیگر از خلأهای موجود را نبود بیمه مهارت دانست و اظهار کرد: همانطور که برای سرمایهگذاریهای مالی مشوق و تضمین وجود دارد، باید برای مهارتآموزی نیز سازوکاری طراحی شود که اگر فرد پس از گذراندن آموزش موفق به اشتغال نشد، بتواند از خدمات تکمیلی، آموزش مجدد، مشاوره شغلی و حمایتهای هدفمند بهرهمند شود. این رویکرد، مسئولیتپذیری نظام آموزشی را نیز افزایش میدهد.
به نقل از تسنیم، وی با تأکید بر اینکه آینده بازار کار متعلق به کسانی نیست که یک مهارت را یکبار میآموزند، بلکه متعلق به کسانی است که توانایی یادگیری مستمر دارند، خاطرنشان کرد: در آینده، مدرک مهارتی نیز باید تاریخ مصرف داشته باشد؛ یعنی افراد متناسب با تغییر فناوری، مهارتهای خود را هر چند سال یکبار بهروزرسانی و اعتبارسنجی کنند. در غیر این صورت، حتی نیروهای متخصص نیز از بازار کار عقب خواهند ماند.
شهریور تصریح کرد: اگر نظام مهارتی کشور از امروز به سمت آیندهنگری، سنجش بازده اقتصادی آموزش، طراحی نقشه مهارتی منطقهای و مشارکت واقعی بخش خصوصی حرکت نکند، با پدیدهای روبهرو خواهیم شد که میتوان آن را بیکاری در کنار کمبود نیروی ماهر نامید؛ وضعیتی که هماکنون نیز نشانههای آن در بسیاری از صنایع کشور قابل مشاهده است.
