نگذارید ویروس سل مقاوم شود

امروزه به لحاظ دانش و توان پزشکی، سل یک بیماری کاملا قابل درمان است و به همین دلیل نباید فردی در اثر ابتلا به آن جان خود را از دست بدهد، اما با این حال اگر فردی در دوره درمانی خود و بخصوص در مصرف دقیق داروها سهل انگاری کند، بیماری اش وارد مرحله ای به نام سل مقاوم در برابر دارو خواهد شد.

بیماری سل یکی از مهمترین بیماریهای عفونی قرن حاضر بوده به طوری که این بیماری در سال ۱۹۹۳ از طرف سازمان بهداشت جهانی به عنوان یک اورژانس جهانی اعـلام شد.
عامل بیماری سل نخستین بار به وسیله رابرت کخ، پزشک آلمانی، در ۲۴ مارس ۱۸۸۲ ( ۲۴ فروردین ماه) کشف شد و به همین دلیل این روز، روز جهانی سل نامگذاری شده است. عامل بیماری، باکتری مایکوباکتریوم توبرکلوزیس است که به آن باسیل کخ هم گفته می شود.
بیماری سل یکی از مهمترین بیماریهای عفونی قرن حاضر است که توانائی درگیر نمودن کلیه ارگان های بدن را دارد اما ریه ها بیشتر به سل مبتلا می شوند. 
از سال ۱۹۸۲ پزشکان دنیا معتقد بودند که این بیماری تا سال ۲۰۰۰ کنترل و محدود به کتب پزشکی خواهد بود، اما این امید ۱۰ سال بیشتر به طول نیانجامید، به طوری که در سال 1993این بیماری از طرف سازمان بهداشت جهانی به عنوان یک فوریت جهانی اعـــــلام می شود. 
حدود ۴۰ نفر به ازای هر ۱۰۰ هزار نفر در دنیا به بیماری سل مبتلا می شوند که این میزان در کشور ما با اقدامات بهداشتی و بهبود کیفیت درمان به ۲۰ نفر در ۱۰۰ هزار نفر کاهش یافته است. 

** کنترل بیماری سل در ایران 
دکترقمر تاج خان بابایی استاد دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با بیان اینکه از هر ۱۰۰ هزار نفر ۲۰ نفر در کشور به بیماری سل مبتلا هستند اظهار کرد : در سالهای گذشته بیماری سل در ایران از شیوع زیادی برخوردار بوده است اما امروزه این بیماری به خوبی تحت کنترل در آمده است و قابل درمان است. 
وی ادامه داد: این بیماری در قدیم دیرتر تشخیص داده و مرگ و میر زیادی در کشور به دنبال داشت اما امروزه با پیشرفت های علمی و پزشکی این بیماری به سرعت تشخیص و بیمار درمان را شروع می کند. 
خان بابایی با بیان اینکه بیماری سل در برخی کشورهای همسایه مانند افغانستان، پاکستان و عراق شیوع زیادی دارد، گفت : عزیمت و سفر اتباع خارجی به ایران و یا سفر به کشورهای همسایه می تواند خطر ابتلا به این بیماری را افزایش دهد . 
فوق تخصص بیماری ریه اظهار کرد: در کشور ما تمامی داروهای بیماران مبتلا به سل به صورت رایگان ارایه و این برنامه در شبکه بهداشتی و مراکز درمانی به بیماران به طور مستقیم خدمات رسانی می شود. 

**سل مقاوم به درمان از معضلات بهداشتی 
خان بابایی با اشاره به اینکه سل خود به دو نوع تقسیم می شود توضیح داد :سل مقاوم به درمان یکی از مشکلات است که با آن مواجه هستیم ، بسیاری از بیماران به دقت دارو های تجویز شده ازسوی پزشک معالج مصرف نکرده و یا خود سرانه در صورت احساس بهبودی دارو را قطع کرده و این بیماری به خوبی در بدن آنان درمان نمی شود. 
وی ادامه داد: در برخی از مواقع نیز داروها تجویز مورد استفاده بیمار قرار می گیرد اما داروها به بیماری سل موثر واقع نشده و بیماری همچنان طولانی مدت در بدن بیمار وجود دارد. 
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی یادآورشد:سل مقاوم به درمان و دارو (آنتی بیوتیک) باعث شده است که این بیماری در جهان کنترل نشده است و برای کاهش بروز سل مقاوم به درمان برنامه های مراقبت مستقیم از بیماران سل اجرا می شود. 

**سل بیماری عفونی واگیردار 
استاد دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در این خصوص توضیح داد: میکروب بیماری سل میله ای شکل و بسیار کوچک بوده که باسیل سل می گویند. باسیل سل چون بسیار کوچک است به راحتی در هوا شناور و می تواند به افراد سالم منتقل شود. 
به گفته وی میکروب سل به صورت ذرات ریز در هوا منتشر شده و می تواند از طریق سرفه ،عطسه ، صحبت و یا تماس فرد را مبتلا سازد. 
خان بابایی افزود :میکروب سل در هوای موجود در هر فضای بسته برای مدت طولانی می توانند باقی مانده و حتی در خلط به مدت طولانی این میکروب زنده مانده و فرد را درگیر کند. 
وی اضافه کرد :بیماری سل می تواند علاوه بر ریه و سیستم تنفسی فرد بر کبد ، طحال نیز درگیر کرده می تواند تمام اعضای بدن نیز مبتلا کند. 
خان بابایی با بیان اینکه شایع ترین شکل بیماری، سل ریوی است گفت :میکروب سل پس از ورود به ریه و ایجاد ضایعات اولیه می تواند از طریق جریان خون، عروق لنفاوی و برونش ها سایر قسمت های بدن را نیز درگیرد کند . 
وی بیان داشت :بیماری سل در افرادی که از سیستم ایمنی ضعیف ، سوء تغذیه، بیماری سرطان ، ایدز ،مواد مخدر ، بیماری های خونی و … به شکل قوی تری خودش را نشان دهد. 
خان بابایی در خصوص علایم بیماری سل گفت :شایع ترین علامت ابتلا به بیماری سل ریوی سرفه پایدار به مدت دو هفته یا بیشتر است که معمولا همراه خلط است و ممکن است با سایر علایم تنفسی (نظیر تنگی نفس، دردقفسه سینه یا پشت و خلط خونی) و یا علایم عمومی و مشترک همراه باشد.

**پیشگیری بهترین روش کنترل بیماری 
فوق تخصص ریه توصیه کرد: بهترین راه برای توقف انتقال، دوری از افرادی که به این بیماری مبتلا شده اند و رعایت نکات بهداشت فردی که در کاهش انتقال بیماری بسیار موثر خواهد بود . 
به گفته وی مهمترین راه پیشگیری از سل، دوری از بیماران مبتلا به سل ریوی که آزمایش خلط آنها مثبت بوده است، خواهد بود. 
خان بابایی اظهار کرد: افرادی که به مدت طولانی در تماس نزدیک با بیماران مسلول باشند بیشترین میزان خطر ابتلا به سل قرار می گیرند مانند مکان های پرازدحام ، کوچک ، سربسته ، کم نور ، بدون تهویه مناسب و مرطوب بهترین شرایط را برای تسهیل انتقال عفونت ایجاد می کنند. 

منبع:ایرنا