اختصاص سه میلیارد تومان در یک همکاری مشترک علمی با چین

به گزارش سیناپرس نشست خبری جهت ابلاغ مصوبه «بنیاد علم ایران» که چندی پیش از سوی رییس شورای عالی انقلاب فرهنگی صادر شد، از سوی صندوق حمایت از پژوهشگران و فناوران کشور با حضور دکتر ایمان افتخاری، رییس این مجموعه و علی عبدالعالی معاون ترویج علم و فناوری صندوق حمایت از پژوهشگران و فناوران کشور و اصحاب رسانه روز شنبه پانزدهم آبان ماه سال جاری برگزار شد.

گفتنی است، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی روز چهارشنبه دوازدهم آبان ماه از ابلاغ چهار مصوبه جدید خبر داد و گفت: رئیس جمهور بر الزام آور بودن اجرای مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی تاکید کرده‌ است، بر این اساس تمام دستگاه ‌ها و نهادها ملزم به اجرای مصوبات شورا هستند و یکی از این اسناد ابلاغ شده را مصوبه «بنیاد علم ایران» که در واقع جایگزین صندوق حمایت از پژوهشگران می‌ شود، نام نهاده است.

در این راستا افتخاری در ابتدای این نشست خبری گفت: همواره تغییراتی در روال فعالیت این صندوق در طول سالها به وجود آمده است. همواره نگاه ما ارایه وام و تسهیلات بوده است اما بنیادهای علم در سراسر دنیا بر پایه ارایه گرنت بدون چشم داشت به بازگشت هزینه است. ما هم تلاشیم با پیش گرفتن یک الگوی بین المللی تغییر رویکرد بدهیم.

وی افزود: مصوبه شورای عالی فرهنگی برای ما چه از نظر تعامل با نهادهای گوناگون و چه از لحاظ تکالیف و وظایف این مجموعه نقطه عطفی محسوب می شود. مسیر حرکت ما توسعه محور است امیدواریم فضای جدید همراه با چالاکی و انعطاف بیشتر همراه باشد.

وی با اشاره به فعالیت های بین المللی این مجموعه گفت: در سال گذشته شده با بنیاد پژوهشی روسیه با انتشار یک فراخوانی همکاری داشتیم که هدف ما شکل دادن گروه های تحقیقاتی است پس از این فراخوان ٣٨٠ گروه تحقیقاتی از پژوهشگران دو کشور گروه های علمی تشکیل دادند که ۴١ مورد آن مورد حمایت مشترک دو کشور قرار گرفت.

افتخاری گفت: در دو فراخوان مشترک با آکادمی علوم چین در زمینه علوم مهندسی تجدیدپذیر و علوم زیستی داشتیم که ٣۴ طرح دریافت کردیم که پنج طرح آن مصوب شد و سه میلیارد تومان از ایران و ١٢٠ هزار دلار از چین برای این پژوهش ها در نظر گرفته شده است. قرار است چهار کارگاه به تصویب برسد.

 رییس صندوق حمایت از پژوهشگران و فناوران کشور ادامه داد : طی یک فراخوان دیگری با آکادمی علوم طبیعی چین ٣۶٠ طرح مشترک در زمینه علوم طبیعی و مواد دریافت کردیم که ١۵ مورد آن پذیرفته شده است. گفتنی است، برای آن یک میلیارد تومان از ایران و ١٢٠ هزار یورو از چین اختصاص داده می شود.

به گفته وی، فراخوان های باز دیگری با کشورهایی نظیر آلمان ، ژاپن  در دست انتشار داریم همچنین قرار است تفاهم نامه هایی هم در زمینه علوم و فنون با برزیل امضا کنیم.

افتخاری با اشاره به تفاهم نامه های داخلی گفت:  فراخوان مشترک دیگری با وزارت بهداشت منتشر کردیم که از  ٣۶٠ طرح دریافتی، بیست طرح پذیرفته شده است که در این بیست طرح یک به یک پژوهشگران از سوی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و وزارت علوم تحقیقات و فناوری مورد حمایت قرار می گیرند و ۶٠٠ ملیون تومان هم در نظر گرفته شده است.

نخستین فراخوان بنیاد علم ایران محیط زیستی شد

وی با اشاره به برنامه هایی با محوریت چالش های مهم کشور درباب محیط زیست گفت: نخستین فراخوان ما در این زمینه به بحث انرژی، تغییرات اقلیم و امنیت غذایی ارتباط دارد که از هفدهم مهر تا سی ام آبان ماه سال جاری پژوهشگران مهلت ارائه آثار خود را دارند؛ امیدواریم تا پایان فراخوان حداقل ده طرح پذیرفته شود و قرار است تا سقف پانصد میلیون تومان به این طذرح های مصوب این فراخوان اختصاص دهیم. 

افتخاری خبر از برگزاری جشنواره پاناسه به مناسبت هفته ترویج علم داد و گفت : با توجه به اینکه در هفته ترویج علم به سر می بریم، نخستین برنامه ای که در بستر اجرا قرار گرفت، جشنواره ای با محوریت پایان نامه های سه دقیقه ای (پاناسه) که هر فردی که از پایان نامه خود دفاع کرده است، می تواند با ارسال یک ویدیوی سه دقیقه ای از حاصل فعالیت پژوهشی خود در این جشنواره شرکت کند که تا کنون سی مورد از موارد ارسال شده پذیرفته شده است.

رییس بنیاد علم ایران ادامه داد: امیدواریم تصویب اساسنامه بنیاد علم ایران در قرن جدید یک شروع اثرگذار و آغاز یک توسعه چشمگیر و الهام بخش برای حوزه های مختلف کشور باشد.

برخی از وظایفی که صندوق حمایت از پژوهشگران تا کنون برعهده داشته است، در اساسنامه جدید  تغییر یافته و توسط نهاد های دیگری دنبال می شود؛ به همین دلیل از یک جهت کاهش تعداد ماموریت ها را داریم و از طرف دیگر به توسعه ماموریت ها از پژوهش های پایه می پردازیم. نحوه عملکرد این صندوق از نظر ساز و کار اجرایی مشابه دانشگاه ها تعریف شده است که دارای آزادی عمل و ریسک پذیری بالایی هستیم.

هشت هزار پژوهش در 15 سال حمایت شدند

به گفته افتخاری، بیشتر پژوهشگرانی که به صورت مستقیم با این مجموعه همکاری می کردند به صورت مداوم و مستقیم  پیگیر این تغییر در اساسنامه بودند و امید است تنها یک تعویض تابلو نباشد. همچنین تا کنون هشت هزار طرح از فیلتر این صندوق برای دریافت مولفه های حمایتی عبور کرده است که می توان گفت تقریبا در بازه زمانی پانزده ساله به طور میانگین هزار و صد طرح در سال به این مجموعه رسیده است.  

مدل های گرانی را از شرکت اتریشی خریداری کردیم

رییس بنیاد علم ایران در پاسخ به پرسش خبرنگار سیناپرس مبنی بر حمایت از پژهشگران در زمینه فناوری های نرم به ویژه در توسعه گردشگری در اساسنامه جدید و الزامات اساسی در پیگیری فراخوان نخست این مجموعه که در زمینه ارائه راهکار در بحث تغییر اقلیم بود، گفت: تقریبا با صد دانشمند در کشور همکاری داریم و از آنجایی که دارای چند گروه پژوهشی هستیم، فناوری های نرم در گروه علوم اجتماعی و انسانی جای می گیرد؛ در این کارگروه علاوه بر حمایت های عادی، در هفت زیرگروه به طور ویژه تر طرح ها را دنبال می کنیم و گرنت های بهتری به آنان ارائه می دهیم؛ یکی از این حوزه ها گردشگری و حضور دانش بنیان ها در توسعه این صنعت است.

افتخاری ادامه داد: در فراخوان نخست مولفه هایی چون عملیاتی بودن و داشتن کیفیت مطلوب علمی، دریافت پاسخ مطمئن، از الزامات اساسی این فراخوان است از آنجایی که موضوعات تغییر اقلیم چند بعدی است، حساسیت بیشتری در انتخاب پژوهش دارند. در این زمینه با وجود پیوستن ما به موسسه پژوهشی «یاسا» در اتریش که به مسائل علمی چند بعدی می پردازند، همکاری ما با این مجموعه کمک زیادی به دریافت مدل در باب انرژی تغییرت آب و هوایی و امنیت غذایی می کند؛ در واقع با همکاری و ارتباط با این مجموعه و ارتباط با پژوشگران داخلی می توانیم مدل های یاسا را بومی تر کنیم. این مدل بسیار گران است اما تجربه کشور های دیگر نشان از کارآیی موثر آن دارد.  

در ادامه مسعود امینی، معاون آینده پژوهشی صندوق حمایت از پژوهشگران کشور گفت: رویکرد ما در حمایت از پژهش هایی است که نیازهای کشور را پوشش  می دهد.

در حقیقت علاقه مند به حمایت از پژوهشگرانی هستیم که با ابتکار عمل نیازهای کشور را مرتفع می کنند یک نمونه آن تولید بذر از سوی محققانی است که در یکی از شهرستان های کشور پژوهشی را به ثمر رساند که  نتیجه موفقی به همراه داشته. همچنین پژوهشی که در نهایت منجر به تولید سمعک پنهان بود از دیگر نمونه دهایی است که مورد حمایت ویژه صندوق قرار گرفت. بنیاد علم ایران علاقه دارد برنامه خود را در سه محور  دنبال کند.

وی ادامه داد: محور نخست به بحران های جاری کشور مرتبط است؛ نظیر بحران آب که به مدیریت آب های سطحی و زیر سطحی مربوط می شود، بحران هایی نظیر آلودگی ها، تولید محصولات تراریخته، انرژی و غیره هم موضوعاتی است که در این محور مورد بررسی قرار می گیرد.
امینی گفت: محور دوم پژوهش های عادی کشور است که در میان مدت اهمیت زیادی دارد. محور سوم مربوط به مرزهای دانش است  که همچنان باید در این زمینه سرمایه گذاری کنیم و چندان هم انتظار بازدهی کوتاه مدت نداشته باشیم؛ برای مثال بهره برداری در پزشکی سلولی مولکولی یا سلول های بنیادی.

پلاسما و اتوبوس علمی اقدامات ترویجی

در ادامه این نشست علی عبدالعالی، معاون ترویج علم و فناوری بنیاد علم ایران با اشاره به برنامه های ترویجی این مجموعه در هفته تعرویج علم گفت:  از آنجایی که در بحث ترویج علم مخاطبان ما قشر وسیعی از جامعه هستند، در این زمینه نگاه جدی تری به توسعه فعالیت های ترویجی داریم؛ همانگونه که پیشتر هم اشاره شد، از دو سال پیش جشنواره ای با عنوان پاناسه  برگزار کردیم که هر فردی که از پایان نامه خود دفاع کرده باشد، می توان در یک ویدیوی سه دقیقه ای حاصل کار خود را به دبیر خانه این جشنواره ارسال کند که در نهایت با انتخاب داوران این آثار به مرحله نمایش در مجموعه سیمای کشور می رسد. ویدیوها باید به زبان مردم و با هدف ترویج علم باشد.

وی ادامه داد: به صد نفر اول پانزد میلیون ریال و سی نفر اول 150 میلیون ریال اعطا می شود و به سه نفر نخست برگزیده در این جشنواره مبلغ 60 میلیون ریال را در نظر گرفتیم. هدف ما کاربردی سازی پایان نامه ها  از طریق دستاورد های علمی است.

از دیگر برنامه ترویجی این بنیاد برگزاری نخستین دوره جشنواره پلاسما است که در آن معلمان خلاق در یک بازه زمانی چهار الی پنج دقیقه به ارائه یک موضوع علمی با رویکرد ترویجی عمومی سازی می پردازند. در گام بعدی قرار است این برنامه را به سمت استادان خلاق پیش ببریم.
عبدالعالی خبر از راه اندازی اتوبوس علمی را داد و گفت: قرار است اتوبوس علمی برای نخستین بار با حمایت اصلی شهرداری اصفهان در مناطق محروم این استان با هدف عدالت آموزشی راه اندازی شود.

گزارش:مهتاب دمیرچی