آیا می‌توان روند پیری انسان را کند کرد؟
پژوهشگران چینی دریافتند مهار فعالیت یک آنزیم مرتبط با فرایند پیری، علاوه بر افزایش طول عمر موش‌های آزمایشگاهی، با بهبود حافظه، قدرت بدنی و سلامت متابولیک آن‌ها همراه است؛ یافته‌ای امیدوارکننده که هنوز برای تعمیم به انسان به بررسی‌های بیشتری نیاز دارد.
به گزارش سیناپرس، افزایش سن با تغییرات زیستی متعددی همراه است که به‌تدریج عملکرد سلول‌ها و اندام‌های بدن را مختل می‌کنند. اکنون پژوهشگران در مطالعه‌ای جدید نشان داده‌اند که مهار آنزیمی به نام «اندوپپتیداز آسپاراژین» (AEP) ممکن است به کاهش برخی از پیامدهای پیری و افزایش طول عمر کمک کند.
این آنزیم که با نام «لگومین» نیز شناخته می‌شود، وظیفه تجزیه برخی پروتئین‌ها و مشارکت در فرایندهای طبیعی بدن را بر عهده دارد. با افزایش سن، فعالیت AEP بیشتر می‌شود و فعالیت بیش‌ازحد آن پیش‌تر با مشکلاتی از جمله بیماری آلزایمر و آسیب به DNA ارتباط داده شده است.
افزایش چهارماهه طول عمر موش‌ها
در این پژوهش که نتایج آن در مجله علمی iScience منتشر شده است، محققان اثر مهارکننده‌ای به نام 11a را بر موش‌های سالمند بررسی کردند. این ترکیب به غذای گروهی از موش‌ها اضافه شد و نتایج آن‌ها با گروهی که درمان دریافت نکرده بودند، مقایسه شد.
موش‌ها در آغاز مطالعه حدود ۱۸ ماه داشتند؛ سنی که برای این حیوانات در محدوده میانسالی تا سالمندی قرار می‌گیرد. میانگین طول عمر موش‌های گروه کنترل حدود ۲۴ ماه بود، درحالی‌که این رقم در موش‌های دریافت‌کننده ترکیب 11a به ۲۸ ماه رسید. به این ترتیب، میانگین طول عمر حیوانات تحت درمان حدود ۱۷ درصد افزایش یافت.
حافظه بهتر و کاهش نشانه‌های ضعف ناشی از پیری
مزایای مشاهده‌شده به افزایش طول عمر محدود نبود. موش‌هایی که مهارکننده AEP دریافت کرده بودند، در آزمون‌های حافظه، قدرت عضلانی و توانایی حرکتی عملکرد بهتری داشتند و نشانه‌های کمتری از ضعف جسمانی مرتبط با افزایش سن نشان دادند.
همچنین، شاخص‌های سلامت متابولیک، از جمله پاسخ بدن به انسولین، در این گروه بهبود یافته بود. محققان کاهش برخی نشانه‌های التهاب و پیری سلولی را نیز مشاهده کردند.
پژوهشگران معتقدند فعالیت بیش‌ازحد این آنزیم ممکن است به پروتئین‌هایی آسیب برساند که از سلول‌ها در برابر فرسودگی محافظت می‌کنند؛ بااین‌حال، برای روشن شدن سازوکار دقیق این اثر، تحقیقات بیشتری لازم است.
با وجود نتایج امیدوارکننده، این مطالعه محدودیت‌هایی دارد. تعداد موش‌های بررسی‌شده کم بود و تفاوت در میزان غذای مصرفی حیوانات نیز ممکن است بر نتایج تأثیر گذاشته باشد. بنابراین، هنوز مشخص نیست چه میزان از افزایش طول عمر مشاهده‌شده مستقیماً به مهار AEP مربوط است.
از سوی دیگر، این آنزیم در عملکرد طبیعی بدن نیز نقش دارد و ایمنی مهار طولانی‌مدت آن باید با دقت بررسی شود. در این آزمایش عارضه نامطلوب عمده‌ای گزارش نشد، اما این موضوع برای اثبات ایمنی درمان در بلندمدت کافی نیست.
در مجموع، یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد مهار AEP می‌تواند مسیر تازه‌ای برای بررسی روش‌های افزایش طول عمر سالم و کاهش برخی پیامدهای زیستی پیری باشد؛ بااین‌حال، اثربخشی و ایمنی این رویکرد در انسان هنوز مشخص نشده است.
