درآمدزایی شبکههای اجتماعی از اعصاب کاربران
تولیدکنندگان محتوا با تحریک احساسات کاربران، بهویژه خشم، تلاش میکنند تعامل بیشتری در شبکههای اجتماعی ایجاد کنند.
به گزارش سیناپرس، شاید برای شما هم پیش آمده باشد؛ وارد یکی از شبکههای اجتماعی میشوید تا چند دقیقهای محتوا یا ویدئوها را مرور کنید، اما ناگهان خود را در میان انبوهی از پستهایی میبینید که شما را عصبانی، متعجب یا تحریک به واکنش میکنند.
پیش از آنکه متوجه شوید، چندین دقیقه صرف نوشتن نظر، پاسخ دادن به دیگران یا ارسال آن محتوا برای دوستانتان کردهاید. این اتفاق همیشه تصادفی نیست؛ بسیاری از این محتواها با هدف برانگیختن خشم کاربران تولید میشوند.
انتشارات دانشگاه آکسفورد با انتخاب «Rage Bait» یا «طعمه خشم» بهعنوان واژه سال ۲۰۲۵، توجهها را به همین پدیده جلب کرد؛ اصطلاحی که به محتوای اینترنتی گفته میشود که عمداً برای برانگیختن عصبانیت، خشم یا واکنشهای تند کاربران طراحی میشود تا بازدید و تعامل بیشتری به دست آورد. آکسفورد اعلام کرده استفاده از این اصطلاح در یک سال سه برابر شده و به نمادی از شیوه جدید جلب توجه در فضای مجازی تبدیل شده است.
«طعمه خشم» دقیقاً چیست؟
اگر «کلیکبیت» کاربران را با تیترهای اغراقآمیز به کلیک کردن ترغیب میکرد، «طعمه خشم» یک قدم جلوتر میرود؛ هدف آن تنها کلیک نیست، بلکه برانگیختن احساسات منفی است. سازندگان چنین محتواهایی معمولاً با انتشار ادعاهای افراطی، اطلاعات ناقص، اظهارنظرهای تحریکآمیز یا حمله به باورهای رایج تلاش میکنند کاربران را وارد بحث و جدل کنند.در این مدل، حتی مخالفت کاربران نیز یک موفقیت محسوب میشود، زیرا هر کامنت، بازنشر یا پاسخ، به افزایش دیده شدن محتوا کمک میکند.
چرا الگوریتمها این محتوا را بیشتر پخش میکنند؟
الگوریتم بسیاری از شبکههای اجتماعی احساسات کاربران را اندازهگیری نمیکند؛ بلکه میزان تعامل را میسنجد. هرچه یک پست کامنت، اشتراکگذاری، نقلقول یا زمان مشاهده بیشتری دریافت کند، احتمال نمایش آن به کاربران دیگر نیز افزایش مییابد.به همین دلیل، محتوایی که کاربران را به بحث و درگیری لفظی میکشاند، اغلب عملکرد بهتری نسبت به محتوای عادی دارد.آکسفورد نیز در توضیح انتخاب واژه سال اعلام کرده است که افزایش استفاده از اصطلاح «طعمه خشم» نشان میدهد کاربران بیش از گذشته نسبت به نقش الگوریتمها در برجسته کردن محتوای دوقطبی و اعتیادآور آگاه شدهاند.
خشم چگونه به درآمد تبدیل میشود؟
اقتصاد شبکههای اجتماعی بر پایه «توجه» بنا شده است. هرچه کاربر زمان بیشتری در یک پلتفرم بماند، تبلیغات بیشتری مشاهده میکند و فرصت درآمدزایی برای پلتفرم و تولیدکننده محتوا افزایش مییابد.به همین دلیل، برخی تولیدکنندگان محتوا عمداً موضوعاتی را انتخاب میکنند که احتمال ایجاد دعوا و واکنش احساسی در آنها بیشتر است. در این مدل، حتی اعتراض کاربران نیز بخشی از چرخه موفقیت محتوا محسوب میشود، زیرا تعامل بیشتر به معنای توزیع گستردهتر محتوا است.
تفاوت «طعمه خشم» با «کلیکبیت» هر دو روش برای جلب توجه طراحی شدهاند، اما هدف آنها متفاوت است. کلیکبیت با تیترهای هیجانانگیز یا گمراهکننده کاربر را به باز کردن یک لینک تشویق میکند، در حالی که طعمه خشم تلاش میکند احساس عصبانیت، نفرت یا دوقطبی را برانگیزد تا کاربران وارد بحث شوند و محتوا را بیشتر منتشر کنند. به بیان دیگر، اگر کلیکبیت به دنبال «کلیک» است، طعمه خشم به دنبال «واکنش» است.
چگونه طعمه خشم را تشخیص دهیم؟
به نقل از فارس، کارشناسان سواد رسانهای توصیه میکنند کاربران پیش از واکنش نشان دادن به محتوایی که آنها را بهشدت عصبانی میکند، چند ثانیه مکث کنند. تیترهای افراطی، تعمیمهای مطلق، اطلاعات ناقص، حمله به گروههای اجتماعی و دعوت غیرمستقیم به مشاجره، از مهمترین نشانههای چنین محتواهایی است.
با گسترش رقابت برای جلب توجه در فضای مجازی، به نظر میرسد شناخت مفهوم «طعمه خشم» دیگر فقط یک اصطلاح اینترنتی نیست، بلکه بخشی از سواد رسانهای کاربران محسوب میشود؛ مهارتی که میتواند مانع گرفتار شدن در چرخهای شود که هدف اصلی آن، تبدیل خشم کاربران به تعامل و در نهایت درآمد است.
