جهان گمشده سیاهچالهها کشف شد؛
راز تولد غولهای کیهانی فاش شد
دانشمندان با تحلیل صدها سیگنال امواج گرانشی موفق شدهاند تصویری بیسابقه از منشأ و نحوه شکلگیری سیاهچالهها در جهان ارائه دهند؛ یافتهای که میتواند درک بشر از تکامل کیهان را متحول کند.
به گزارش سیناپرس، بر اساس نتایج جدید منتشرشده از سوی همکاری علمی «لایگو-ویرگو-کاگرا» (LIGO-Virgo-KAGRA)، تعداد آشکارسازیهای امواج گرانشی اکنون به حدود ۳۹۰ مورد رسیده است؛ آماری که به پژوهشگران امکان داده تا از بررسی رویدادهای منفرد فراتر رفته و برای نخستینبار به سرشماری گسترده جمعیت سیاهچالهها بپردازند.
محققان میگویند: دادههای جدید نشان میدهد سیاهچالهها تنها از یک مسیر مشخص شکل نمیگیرند، بلکه جهان از روشهای متنوعی برای تولید این اجرام اسرارآمیز استفاده میکند. برخی از آنها از فروپاشی ستارگان عظیم در سامانههای دوتایی به وجود میآیند، برخی دیگر در خوشههای متراکم ستارهای با یکدیگر برخورد میکنند و گروهی نیز حاصل ادغامهای پیشین میان سیاهچالهها هستند.
سیاهچالهها از مرموزترین اجرام شناختهشده کیهان به شمار میروند. چگالی فوقالعاده بالای این اجرام باعث میشود گرانش آنها حتی نور را نیز در دام خود گرفتار کند و مطالعه مستقیم آنها را دشوار سازد.
نقطه عطف پژوهشهای سیاهچالهای در سال ۲۰۱۵ رقم خورد؛ زمانی که دانشمندان برای نخستینبار موفق به ثبت امواج گرانشی ناشی از برخورد دو سیاهچاله شدند. از آن زمان تاکنون فناوری آشکارسازی این امواج پیشرفت چشمگیری داشته و تعداد رویدادهای ثبتشده بهطور مداوم افزایش یافته است.
بررسی آماری دادههای جدید نشان میدهد؛ جرم سیاهچالهها عمدتاً در دو گروه اصلی متمرکز است؛ گروهی با جرمی حدود ۱۰ برابر خورشید و گروهی دیگر با جرمی نزدیک به ۳۵ برابر خورشید. دانشمندان معتقدند گروه دوم احتمالاً حاصل ادغامهای متوالی میان سیاهچالههای کوچکتر است؛ فرآیندی که به آن «ادغام سلسلهمراتبی» گفته میشود.
یکی از یافتههای قابل توجه این پژوهش، شناسایی سیاهچالههایی با سرعت چرخش بسیار بالا است. به گفته پژوهشگران، برخی از این اجرام هزاران بار در هر ثانیه به دور خود میچرخند؛ سرعتی که میتواند نشانهای از شکلگیری آنها در اثر برخوردهای پیشین باشد.
کاتالوگ جدید همچنین شامل چند رکورد علمی مهم است؛ از جمله واضحترین سیگنال سیاهچالهای ثبتشده تاکنون و دقیقترین تعیین موقعیت یک منبع امواج گرانشی در آسمان.
دانشمندان تأکید میکنند: اهمیت اصلی این دادهها نه در کشف چند رویداد استثنایی، بلکه در ترسیم تصویری جامع از جمعیت سیاهچالههای جهان نهفته است. به گفته آنها، اکنون میتوان الگوهای پنهان در تولد، رشد و تکامل این اجرام را شناسایی کرد و حتی از این اطلاعات برای مطالعه تاریخ انبساط کیهان بهره برد.
پژوهشگران معتقدند با افزایش تعداد آشکارسازیها در سالهای آینده، تصویر دقیقتری از «جهان گمشده» سیاهچالهها به دست خواهد آمد؛ جهانی که تاکنون بخش بزرگی از اسرار آن از دید دانشمندان پنهان مانده بود.
