برنامه شهرداری تهران برای مقابله با آلودگی هوا چیست؟
مدیرعامل سازمان فناوری‌های نوین و نوآوری شهری شهرداری تهران از اجرای مجموعه‌ای از برنامه‌ها برای کاهش آلودگی هوا و مدیریت ترافیک پایتخت خبر داد؛ برنامه‌هایی که برقی‌سازی ناوگان حمل‌ونقل عمومی، توسعه مسیرهای ویژه تندرستی و اجرای طرح خودروهای چندسرنشین (HOV) در بزرگراه‌های همت و امام علی(ع) را شامل می‌شود.
به گزارش سینا پرس، بهزاد پایمرد با تشریح مأموریت‌های سازمان فناوری‌های نوین و نوآوری شهری شهرداری تهران، توسعه فناوری‌های پیشرفته را یکی از محورهای اصلی فعالیت این مجموعه دانست و اظهار کرد: هوش مصنوعی، رباتیک و مواد پیشرفته از جمله حوزه‌های راهبردی هستند که در برنامه‌های سازمان مورد توجه قرار گرفته‌اند. در این میان، هوش مصنوعی به دلیل تحولات سریع و ظرفیت گسترده کاربردی، جایگاه ویژه‌ای در برنامه‌های مدیریت شهری دارد.
وی پروژه «دوقلوی دیجیتال شهر تهران» را مهم‌ترین طرح سازمان در حوزه فناوری معرفی کرد و افزود: این پروژه با هدف توسعه حکمرانی داده و تحلیل اطلاعات شهری در حوزه‌هایی مانند ترافیک، پسماند، انرژی و سایر بخش‌های مدیریت شهری دنبال می‌شود.
پایمرد با اشاره به اینکه اجرای دوقلوی دیجیتال به‌صورت تدریجی و در قالب بخش‌های مختلف انجام می‌شود، گفت: با توجه به پیچیدگی فنی و هزینه بالای این فناوری، برای اجرای آن از ظرفیت معاونت علمی ریاست‌جمهوری و شرکت‌های دانش‌بنیان داخلی استفاده شده است. در همین راستا، تاکنون نسخه آزمایشی دوقلوی دیجیتال ترافیک تهران راه‌اندازی شده و موضوعاتی همچون شرایط اقلیمی، آب‌وهوای شهر، مدیریت سیلاب و آبیاری هوشمند نیز در دستور کار قرار گرفته است. استفاده از داده‌ها و تصاویر ماهواره‌ای و تحلیل آنها نیز بخشی از این پروژه محسوب می‌شود.
توسعه آموزش فناوری برای نسل جوان
مدیرعامل سازمان فناوری‌های نوین و نوآوری شهری شهرداری تهران، دانش‌آموزان و دانشجویان را از مهم‌ترین سرمایه‌های آینده شهر دانست و از راه‌اندازی خانه‌های علم و فناوری در سرای محلات خبر داد. به گفته وی، قرار است فناوری‌های راهبردی در این مراکز توسعه پیدا کنند تا زمینه آشنایی نسل جوان با مسائل شهری و مشارکت آنان در ارائه ایده‌ها و راهکارهای نوآورانه فراهم شود.
وی همچنین از فعالیت «آی‌کیدهای سیار» در تهران خبر داد و اظهار کرد: این مجموعه‌ها طی دو تا سه ماه گذشته فعالیت خود را آغاز کرده‌اند و با حضور در مدارس، میدان‌ها و نقاط پرتردد شهر، امکان آشنایی دانش‌آموزان با فناوری‌های جدید و ابزارهای پیشرفته را فراهم می‌کنند.
پایمرد افزود: در این برنامه‌ها، آموزش خلاقیت و مهارت ساختن مورد توجه قرار گرفته و تلاش شده است دانش‌آموزان علاوه بر آشنایی با فناوری، فرصت تجربه عملی و ایده‌پردازی نیز داشته باشند.
وی با تأکید بر اهمیت سرمایه‌گذاری بلندمدت در حوزه آموزش فناوری، توسعه تفکر نوآورانه در میان نسل جوان را از اهداف مهم مدیریت شهری عنوان کرد.
آلودگی هوا؛ مسئله‌ای فراتر از اقدامات یک دستگاه
مدیرعامل سازمان فناوری‌های نوین و نوآوری شهری شهرداری تهران، آلودگی هوا را یکی از مهم‌ترین مسائل پیچیده پایتخت دانست که کنترل آن به همکاری دستگاه‌های مختلف و هماهنگی میان بخش‌های درون و بیرون شهرداری نیاز دارد.
وی با اشاره به چالش‌های موجود در هماهنگی میان مجموعه‌های مسئول گفت: تعدد دستگاه‌های دخیل و پراکندگی وظایف، اجرای برنامه‌های مقابله با آلودگی هوا را دشوار کرده است. سازمان فناوری‌های نوین و نوآوری شهری نیز با هدف کمک به حل مسائل پیچیده و بین‌بخشی از جمله آلودگی هوای تهران تشکیل شده است.
پایمرد با اشاره به برگزاری نشست‌های تخصصی با نخبگان و فعالان حوزه فناوری از ابتدای حضور علیرضا زاکانی در مدیریت شهری، اظهار کرد: در این جلسات راهکارهای مختلفی برای مقابله با آلودگی هوا بررسی شده و تلاش شده است از ظرفیت تخصصی و علمی کشور در این زمینه استفاده شود.
وی منابع مختلف آلاینده را از عوامل اصلی آلودگی هوای تهران برشمرد و افزود: اتوبوس‌های دیزلی، موتورسیکلت‌های بنزینی و برخی صنایع مستقر در محدوده شهر از جمله منابع تولید آلاینده هستند. علاوه بر این، افزایش تردد خودروها در معابر و فشار بر ظرفیت زیرساخت‌های شهری نیز در تشدید مشکلات ترافیکی و آلودگی هوا نقش دارد.
برقی‌سازی ناوگان و توسعه مسیرهای جایگزین
پایمرد توسعه حمل‌ونقل عمومی با محوریت برقی‌سازی را از مهم‌ترین راهبردهای مدیریت شهری برای کاهش آلودگی هوا عنوان کرد و گفت: برقی‌کردن اتوبوس‌ها، تاکسی‌ها و موتورسیکلت‌ها از جمله اقداماتی است که با اولویت ویژه شهردار تهران دنبال می‌شود.
وی همچنین توسعه مسیرهای اختصاصی برای فعالیت‌های ورزشی و تردد وسایل نقلیه پاک مانند دوچرخه و اسکوتر را از دیگر برنامه‌های مدیریت شهری برشمرد.
مدیرعامل سازمان فناوری‌های نوین و نوآوری شهری شهرداری تهران با اشاره به استقبال محدود شهروندان از برخی مسیرهای قدیمی دوچرخه‌سواری، توضیح داد: یکی از مشکلات مسیرهای قبلی، مجاورت آنها با مسیر حرکت خودروها و موتورسیکلت‌ها بود که امنیت و جذابیت استفاده از این مسیرها را کاهش می‌داد.
به همین دلیل، توسعه مسیرهای ویژه تندرستی با جداسازی از مسیر تردد وسایل نقلیه موتوری در دستور کار قرار گرفته است. طول این مسیرها تاکنون به حدود ۱۰۰ کیلومتر رسیده و بخش‌هایی از غرب و شمال‌غرب تهران را پوشش می‌دهد. گسترش این شبکه به مناطق مرکزی، شرقی و شمال‌شرقی پایتخت نیز در حال پیگیری است.
محدودسازی تدریجی خودروهای تک‌سرنشین با توسعه حمل‌ونقل عمومی
پایمرد با تأکید بر اینکه کاهش آلودگی هوا تنها از طریق توسعه حمل‌ونقل عمومی محقق نمی‌شود، مدیریت تقاضای سفر و کاهش تردد خودروهای شخصی را نیز ضروری دانست.
وی تصریح کرد: با وجود اهمیت کاهش استفاده از خودروهای شخصی، تا زمانی که ظرفیت ناوگان حمل‌ونقل عمومی، به‌ویژه مترو و اتوبوس، به میزان مورد نیاز نرسیده باشد، اعمال محدودیت‌های سنگین برای شهروندان امکان‌پذیر نیست. بنابراین ابتدا باید زیرساخت‌های حمل‌ونقل عمومی تقویت شود و سپس سیاست‌های کاهش تردد خودروهای تک‌سرنشین به‌تدریج اجرا شود.
اجرای طرح HOV در بزرگراه‌های همت و امام علی(ع)
مدیرعامل سازمان فناوری‌های نوین و نوآوری شهری شهرداری تهران همچنین از پیگیری طرح «HOV» یا مسیرهای ویژه خودروهای چندسرنشین خبر داد و گفت: در چارچوب این برنامه، اختصاص مسیرهای ویژه به خودروهایی که بیش از یک سرنشین دارند، در برخی بزرگراه‌های پایتخت از جمله بزرگراه‌های همت و امام علی(ع) دنبال می‌شود.
این طرح با هدف تشویق شهروندان به استفاده مشترک از خودروهای شخصی و کاهش تعداد وسایل نقلیه تک‌سرنشین در معابر اجرا می‌شود و در کنار توسعه حمل‌ونقل عمومی و برقی‌سازی ناوگان، بخشی از برنامه مدیریت ترافیک و کاهش آلایندگی هوای تهران به شمار می‌رود.
پایمرد در پایان با تأکید بر ضرورت هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول خاطرنشان کرد: آلودگی هوا مسئله‌ای چندبعدی است و نمی‌توان با اقدامات پراکنده آن را برطرف کرد. تحقق اهداف مدیریت شهری در این زمینه مستلزم اجرای هم‌زمان برنامه‌های مختلف، همکاری نهادهای مرتبط و اتخاذ رویکردی یکپارچه برای مدیریت مسائل کلانشهر تهران است.
