آیا مغز واقعیت را چند بار در ثانیه بازسازی می‌کند؟
پژوهشی جدید نشان می‌دهد مغز ممکن است در هر ثانیه حدود ۱۵ بار میان اطلاعات دیداری آگاهانه و اطلاعاتی که از آگاهی پنهان می‌مانند، جابه‌جا شود؛ یافته‌ای که می‌تواند به درک بهتر چگونگی شکل‌گیری تجربه آگاهانه انسان از جهان کمک کند.
به گزارش سیناپرس، آنچه انسان در هر لحظه از جهان می‌بیند، لزوماً تمام اطلاعاتی نیست که مغز او دریافت و پردازش می‌کند. مغز پیوسته حجم زیادی از داده‌های حسی را دریافت می‌کند، اما تنها بخشی از آن‌ها وارد آگاهی می‌شوند. اکنون پژوهشگران در مطالعه‌ای مقدماتی، سازوکاری احتمالی را شناسایی کرده‌اند که نشان می‌دهد پردازش اطلاعات دیداری آگاهانه و ناآگاهانه ممکن است با سرعتی بسیار بالا در مغز جابه‌جا شود.
در این پژوهش، گروهی از دانشمندان علوم اعصاب به سرپرستی یانیس هسه و دوریس تساو از دانشگاه کالیفرنیا، برکلی، فعالیت مغز میمون‌های ماکاک را هنگام مشاهده تصاویر متعارض بررسی کردند و برای تأیید نحوه تجربه آگاهانه این تصاویر، آزمایش‌هایی نیز روی انسان انجام دادند.
پژوهشگران برای این کار از پدیده‌ای موسوم به «سرکوب فلاش دوچشمی» استفاده کردند. در این روش، با کمک عینک‌هایی با عدسی‌های قرمز و فیروزه‌ای، دو تصویر متفاوت به‌طور هم‌زمان به دو چشم ارائه می‌شود. در چنین شرایطی، معمولاً تصویر تازه‌وارد بر ادراک آگاهانه غلبه می‌کند و تصویر نخست، با وجود ادامه دریافت آن توسط چشم، از آگاهی فرد کنار می‌رود.
محققان ابتدا بررسی کردند که آیا تصویر دوم واقعاً در ادراک آگاهانه انسان غالب می‌شود یا خیر. سپس با استفاده از الکترودهای ظریف، فعالیت صدها نورون را به‌طور هم‌زمان در بخش‌هایی از مغز میمون‌ها که در پردازش دیداری و تشخیص چهره نقش دارند، ثبت کردند.
نتایج نشان داد فعالیت نورون‌ها برخلاف انتظار، به‌طور پیوسته فقط تصویر غالب را بازنمایی نمی‌کند؛ بلکه الگوهای عصبی مرتبط با تصویر آگاهانه و تصویر سرکوب‌شده به‌سرعت میان یکدیگر تغییر می‌کنند. این تناوب حدود ۱۵ بار در ثانیه رخ داد.
همچنین، فعالیت نورون‌ها هنگام پردازش تصویر حاضر در آگاهی، در مقایسه با تصویر سرکوب‌شده، پاسخ متمایزتری به ویژگی‌های چهره نشان می‌داد. این موضوع احتمال وجود سازوکاری برای تمایز میان اطلاعات آگاهانه و ناآگاهانه را مطرح می‌کند.
پژوهشگران معتقدند این یافته ممکن است نشان دهد تجربه پیوسته انسان از جهان، حاصل پردازش‌های عصبی پیچیده‌تری از آن چیزی است که به‌صورت آگاهانه احساس می‌کنیم. مغز شاید بتواند اطلاعات دیداری رقیب را به‌سرعت بررسی کند، بی‌آنکه لزوماً رفتار جاری فرد تغییر کند.
بااین‌حال، این نتایج به معنای آن نیست که انسان در هر ثانیه ۱۵ بار میان دو واقعیت مستقل جابه‌جا می‌شود. آنچه ثبت شده، تناوب الگوهای فعالیت عصبی مرتبط با دو تصویر در شرایط آزمایشی خاص است؛ ارتباط دقیق این تناوب با تجربه آگاهانه همچنان به بررسی بیشتری نیاز دارد.
این مطالعه محدودیت‌هایی نیز دارد: آزمایش‌ها روی تنها دو میمون ماکاک انجام شده و از آنجا که حیوانات نمی‌توانستند تجربه دیداری خود را گزارش کنند، وضعیت آگاهی آن‌ها بر اساس آزمایش‌های انسانی استنباط شده است. افزون بر این، پژوهش فقط برخی نواحی مرتبط با پردازش دیداری را بررسی کرده و نتایج آن هنوز در یک مجله علمی داوری همتا نشده است.
این یافته‌ها در پایگاه پیش‌انتشار علمی bioRxiv منتشر شده‌اند و برای روشن شدن چگونگی ورود اطلاعات به آگاهی، به پژوهش‌های بیشتر نیاز است.
