سبک زندگی پدر قبل از تولد کودک هم اثرگذار است

پژوهشی جدید نشان می‌دهد که سلامت جسمی و روانی پدران، حتی پیش از شکل‌گیری بارداری، می‌تواند بر احتمال ابتلای فرزندشان به چاقی در آینده تأثیر بگذارد؛ یافته‌ای که نگاه سنتی به نقش والدین در سلامت کودک را به چالش می‌کشد.

به گزارش سیناپرس، این بررسی علمی که توسط محققانی از جمله «متیو جی. لندری» از دانشگاه کالیفرنیا، ارواین انجام شده و در نشریه Current Obesity Reports منتشر شده است، نشان می‌دهد؛ عوامل متعددی در سبک زندگی پدر از جمله وزن، رژیم غذایی، فعالیت بدنی و وضعیت روانی می‌توانند در شکل‌گیری ریسک چاقی در کودک نقش داشته باشند.

بر اساس این پژوهش، یکی از مسیرهای احتمالی این تأثیر به تغییرات زیستی در اسپرم مرتبط است. در مردانی که دچار اضافه‌وزن یا چاقی هستند، کیفیت اسپرم از نظر تعداد، تحرک و حتی سلامت DNA کاهش می‌یابد. همچنین تغییراتی در «نشانگرهای شیمیایی» روی DNA اسپرم مشاهده شده که می‌تواند بر نحوه تنظیم اشتها و ذخیره چربی در بدن فرزند اثر بگذارد. با این حال، پژوهشگران تأکید می‌کنند که بخش عمده شواهد قوی در این زمینه هنوز از مطالعات حیوانی به دست آمده است.

در کنار جنبه‌های زیستی، رفتارهای روزمره پدران نیز نقش مهمی دارد. کودکانی که پدرانشان الگوهای غذایی ناسالم، کم‌تحرکی یا استفاده زیاد از صفحه‌نمایش دارند، بیشتر احتمال دارد همین رفتارها را تکرار کنند. همچنین مشارکت پدر در وعده‌های غذایی خانوادگی و انتخاب‌های غذایی خانه، به‌طور مستقیم بر رژیم غذایی کودک تأثیر می‌گذارد.

این پژوهش همچنین به نقش عوامل اجتماعی و روانی اشاره می‌کند. استرس مزمن، افسردگی و شرایط اقتصادی نامناسب در پدران می‌تواند الگوهای رفتاری و محیط خانوادگی را تغییر دهد و به‌طور غیرمستقیم خطر چاقی در کودکان را افزایش دهد. به‌طور خاص، افسردگی در مردان با افزایش قابل توجه خطر چاقی در خود فرد و همچنین اختلال در سبک زندگی خانوادگی مرتبط دانسته شده است.

پژوهشگران همچنین به یک خلأ مهم در سیاست‌گذاری‌های بهداشتی اشاره می‌کنند: بیشتر برنامه‌های پیشگیری از چاقی و مراقبت‌های پیش از تولد، تقریباً به‌طور کامل بر مادران تمرکز دارند و نقش پدران کمتر مورد توجه قرار گرفته است. به گفته آنان، گنجاندن پدران در برنامه‌های مراقبت پیش از بارداری و آموزش‌های سلامت می‌تواند گامی مؤثر در کاهش چرخه بین‌نسلی چاقی باشد.

با وجود این یافته‌ها، محققان تأکید می‌کنند که چاقی یک پدیده چندعاملی است و عوامل ژنتیکی، محیطی و سبک زندگی هر دو والد در آن نقش دارند. همچنین برخی از مکانیسم‌های زیستی مطرح‌شده، هنوز به‌طور کامل در انسان اثبات نشده‌اند و نیاز به تحقیقات بیشتری دارند.

در نهایت، این مطالعه تصویری گسترده‌تر از سلامت پیش از بارداری ارائه می‌دهد: اینکه مسئولیت سلامت نسل آینده تنها بر دوش مادران نیست، بلکه سلامت پدران نیز می‌تواند از همان ابتدا در سرنوشت زیستی و رفتاری کودک نقش‌آفرین باشد.

مترجم:سروش ساده