فاجعه انسانی در «لامر» نباید تکرار شود؛
موشک«پریزم»دست آمریکا را برای جنایت جنگی باز میکند
آمریکا برای اولینبار موفق به ساخت موشکهای پریزم شد که به موشکهای تهاجمی دقیق معروفاند و نخستینبار آن را در حمله به شهرستان لامرد در جنگ تحمیلی سوم علیه ایران مورد آزمایش قرار داد.
به گزارش سیناپرس به نقل از الجزیره، تنها 6 ساعت از حمله وحشیانه به مدرسه شجره طیبه شهرستان میناب گذشته بود که بمبهایی ترکشی بر مردم بیگناه شهرستان لامرد فرود آمد و تنها در کمتر از یک دقیقه، 21 شهید و 170 مجروح به جا گذاشت. جنایتی که ماحصل آزمایش موشکهای نسل جدید آمریکا روی مردم بیگناه لامرد بود و آنها را موش آزمایشگاهی خونخواران آمریکایی تبدیل کرد.
مهمترین نکتهای که در مورد موشکهای پریزم وجود دارد، مجهز بودن آن به یک کلاهک جنگی یکپارچه در هواست که مجهز به ترکشهای ازپیشساخته شده متشکل از دهها هزار گلوله تنگستن متراکم است. این گلولهها به گونهای طراحی شدهاند که بعد از انفجار کلاهک، با سرعت بالا به بیرون پراکنده شده و به جای تکیه بر انفجار مواد منفجره سنتی، سدی با اثر منطقهای ایجاد میکند؛ همان اتفاقای که باعث بروز جنایت جنگی در لامرد شد.
از موشک پریزم چه میدانید؟
موشکهای پریزم (PrSM) در سال 2023 از سوی شرکت دفاعی «لاکهید مارتین» در مریلند تولید شد. پس آن هم، موشکها از سوی آمریکا در اختیار ارتش این کشور قرار گرفت تا در قالب موشکهای دوربرد تهاجمی دقیق در جنگها مورد استفاده قرار دهد.
نمونه اولیه این موشکها در اختیار استرالیاست و به همراه آمریکا تنها کشورهای دنیا مجهز به این موشکها هستند. موشکهای پریزم قادر است اهداف موردنظر را از فواصل 60 کیلومتری تا 499 کیلومتری مورو هدف قرار دهند.
موشکهای پریزم با خانواده پرتابگرهای MLRS M270 و HIMARS قابل انطباق است که هر دوی آنها نیز ساخت شرکت «لاکهید» بوده و مورد استفاده ارتشهای انگلیس و آمریکاست. این موشکها به کمک راکتانداز و پرتابگر پیشرفته M-142 HIMARS پرتاب میشوند که هر یک از این پرتابگرها قادر به حمل 6 راکت هدایتشونده با موشکهای بزرگتری مانند سیستمهای موشکی مانند پریزم هستند.
چرا «پریزم» متفاوت است؟
موشکهای پریزم قرار است جایگزین موشکهای ATACMs شوند که در حال حاضر با پرتابگرهای HIMARS پرتاب میشوند. بُرد موشکهای فعلی 300 کیلومتر است که در موشکهای پریزم، این بُرد به 499 کیلومتر افزایش یافته، بدون این که تغییری در پرتابگر حامل آن ایجاد شود. در مقابل، بار موشکی موشکهای پریزم دو برابر موشکهای ATACMs شده است. در حالی که پرتابگر HIMARS قادر به حمله یک موشک ATACMs در غلاف خود است، همچنین میتوالند دو موشک پریزم را در هر غلاف خود حمل و جابهجا کند.
از کلاهک انفجاری تا هزاران گلوله تنگستنی
در موشکهای پریزم، از فناوریهای مختلفی استفاده شده است. یکی از قابلیتهای منحصربهفرد این موشکها، انفجار هوایی است. درواقع، این موشک طوری طراحی شده که در هوا و دقیقا در قسمت بالای هدف، منفجر شده و به نیروی انفجاری اجازه میدهد تا گلولههای فلزی را به صورت اسپری متراکم به سمت پایین و بیرون هدایت کند.
مورد دیگری که در مورد این موشکها منحصربهفرد است، تکههای تنگستنی است. به گزارش سیناپرس، در این موشکها، به جای ترکشهای ناهموار با پوشش فولادی، کلاهکی که برای آن طراحی شده مملو از تکههای ترکش ازپیش ساختهشدهای است که اغلب گلولههای تنگستن هستند که برای به حداکثر رساندن نفوذ آنها در برابر اهداف نقطهای مانند خودروهایی با بدنه8 نرم، رادارها و تجهیزات پدافند هوایی طراحی شدهاند.
پوشش وسیع منطقهای نیز از دیگر ویژگیهای این موشکها هستند که از این الگوی ترکش، برای سرکوب یا نابودی اهداف در سطح وسیع استفاده میشود.
نیروی محرکه آن از پیشرانش موشک جامد با عملکرد بالا استفاده میکند که شتاب بسیار بالایی دارد. در مدلهای نسل آینده این موشک قرار است موتورهای «رمجت» ادغام شوند.
همچنین این موشکها مجهز به سیستمهای هدایتگری هستند که در آن، از سیستم ناوبری داخلی مجهز به GPS استفاده میشود تا به کمک آن، دقت کمتر از متر در تمام شرایط آبوهوایی به آن داده شود. قرار است در نسخههای بعدی این موشکها از جستجوگرهای چندحالتهای چون تصویربرداری مادون قرمز و رادار فعال استفاده شود.
یکی از ویژگیهای موشکهای پریزم مجهز بودن به «معماری سیستمهای باز» است که در آن، اتصال اجزای جویو، ارتقاء قطعات یا حتی کار با تجهیزات شرکتهای دیگر آسانتر میشود. درواقع، قطعات این موشکها مدولار بوده و به راحتی قابل انطباق هستند بهگونهای که در شرایط خاص میتوان اجزا را تغییر داد.
به گزارش سیناپرس، موشکهای پریزم دارای «بار انفجاری پرانرژی IM» هستند که انفجارها را ایمنتر میکند؛ به این معنی که کلاهک این موشکها مجهز به مواد منفجرهای هستند که بعد از برخورد آتش، ترکش یا تصادف، کمتر در معرض انفجارهای تصادفی قرار میگیرند و تنها طبق برنامهریزی در زمان مناسب قابلیت انفجار دارند.
تولید پیشرفتهای که در ساخت این موشکها به کار رفته، شامل بهرهمندی از فناوریهای مختلفی چون مهندنسی دیجیتال، پرینت سهبعدی و مدلسازی شبیهسازی پیشرفته میشود.
اما مهمترین ویژگی به کار رفته در موشکهای پریزم، مربوط به کلاهک آن است که هم ویژگی و هم قدرت انفجاری آن نسبت به سایر انواع موشکها متفاوت است. از آنجایی که این موشک یک کلاهک 91 کیلوگرمی مشابه موشک GMLRS را حمل میکند، شعاع انفجار موضعی و وزن انفجاری آن به طور چشمگیری کمتر از قدرت انفجار 227 کیلوگرمی یک ATACMS یا موشکهای سنگین کروز است.
قابلیت استراتژیکی ویژه
به رغم این که موشکهای پریزم به تازگی وارد ناوگان موشکی آمریکا شده، اما به نظر میرسد توانسته کمبودهای این کشور را نسبت به قابلیتهای موشکهای دوربرد برطرف کند. بهویژه این که آمریکا در کشورهای منطقه از جمله کویت، عربستان سعودی، بحرین، قطر، امارات متحده عربی و عمان پایگاههای متعددی دارد و حداقل مسافت آنها با ایران به 400 کیلومتر میرسد، خطربالقوهای برای ایران به شمار میرود؛ مانند همان فاجعه انسانی که در لامرد اتفاق افتاد.
آمریکا در کنار موشکهای دوربرد خود مانند پهپادهای یکطرفه سیستم تهاجمی رزمی فاقد سرنشین کمهزینه (LUCAS)، پهپادهای MQ-9 Reaper، موشکهای ATACM و موشکهای کروز «توماهاک»، از موشکهای پریزم استفاده خواهد کرد.
بُرد پهپادهای یکطرفه LUCAS حدود 800 کیلومتر است در حالی که همانطور که گفتیم، ATACM حدود 300 کیلومتر بُرد دارد و بُرد موشکهای کروز «تاماهاک» هم چیزی قریب 1600 کیلومتر برآورد شده است.
فاجعهای که نباید تکرار شود
موشکهای پریزم قادر است حتی از حداکثر بُرد 500 کیلومتری هم که به عنوان پیمانی برای برخی از موشکهای زمینی وضع شده، فراتر رود و این امر، برخلاف پیمان نیروهای هستهای میانبُرد (INF) است که با روسیه منعقد شده و دولت ترامپ در سال 2019 از این پیمان خارج شد و تولید و استفاده از این موشکها درواقع، نقض چنین پیمانی است.
طبق این پیمان که در سال 1987 توسط آمریکا و «رونالد ریگان» و «میخائیل گورباچوف»، رهبران اتحاد جماهیر شوروی به امضا رسید که هدف آن، حذف موشکهای هستهای زمینی و زرادخانههای میانبُرد بین بُردهای 500 تا 5500 کیلومتر از اروپا بود. به گزارش سیناپرس، تعلیق این پیمان از سوی آمریکا به واشنگتن این امکان را داد تا بتواند توسعه زرادخانههای میانبُرد و زمینی خود را از سر گیرد.
بعد از تعلیق این پیمان از سوی آمریکا، روسیه از آمریکا خواست تا در اقدامی متقابل، در عوض، توقف یکجانبه تحریمها را در راستای توسعه موشکهای زمینی میانبُرد اعلام کند که واشنگتن این پیشنهاد را رد کرد.
آگوست سال گذشته، وزیر امور خارجه روسیه، خروج این کشور را از این مهلت قانونی اعلام و تأکید کرد که آمریکا در این زمینه به پیشرفتهای چشمگیری دست یافته است. او در ادامه نسبت به برنامه آمریکا نسبت به به کارگیری از موشکهای زمینی هستهای میانبُرد (INF) در نقاط مختلف هشدار داد؛ هشداری که جامعه جهانی آن را جدی نگرفت و سرانجام فاجعه لامر در نخستین روز جنگ تحمیلی علیه ایران به وقوع پیوست.
گزارش:ندا اظهری
