۲۰۱۶ گرمترین سال جهان
بررسیهای مستقل توسط ناسا و NOAA نشان میدهد که دمای سطح زمین به گرمترین وضع خود از زمان ثبت دادههای هواشناسی در سال ۱۸۸۰ میلادی رسیده است. متوسط دمای جهانی در سال ۲۰۱۶ در این گزارشهای ۰.۹۹ درجه سانتیگراد گرمتر از توسط دمای قرن بیستم میلادی اعلام شده است. به این ترتیب سال ۲۰۱۶ سومین سال پیاپی بعد از سالهای ۲۰۱۴ و ۲۰۱۵ به عنوان گرمترین سال مشخص شد و رکورد برای سه سال پیاپی شکسته شد. مطابق بررسیهای محققان مرکز گودارد ناسا دمای سال ۲۰۱۶ روند افزاشی بلند مدت دمای زمین را حفظ کرده و ادامه داده است. از آنجایی که ایستگاهها و شیوههای اندازهگیری در طول زمان تغییر کردهاند مقداری عدم قطعیت در تفسیر دما از سالی به سال دیگر وجود دارد اما در نهایت دادههای ناسا نشان میدهند که سال ۲۰۱۶ به احتمال ۹۵ درصد گرمترین است. «گاوین اشمیت» مدیر سنجش از دور ناسا میگوید:« ما انتظار این رکورد شکنیهای پیاپی را نداریم اما روند افزایشی دما مشخص است».
روند گرمایش زمین در این نمودار ماهیانه که متوسط دما را ثبت میکند دیده میشود. این روند در مقایسه با متوسط دمای سال ۱۸۸۰ تا ۲۰۱۵ تهیه شده است.
دمای سطح زمین نسبت به اواخر قرن ۱۹ میلادی ۱.۱ درجه سانتیگراد افزایش یافته و این موضوع به دلیل انباشته شدن گازهای گلخانهای ناشی از فعالیتهای انسانی است. با این حال بیشتر گرمایش در ۳۵ سال اخیر رخ داده است و ۱۶ سال از ۱۷ سال گرم بعد از سال ۲۰۰۰ رخ داده است. همچنین سال گذشته ۸ ماه پیاپی شاهد شکسته شدن رکوردهابرای گرمترین ماه از زمان ثبت دادهها بودیم.
پدیده النیینو که باعث گرم شدن آب اقیانوس میشود و سال گذشته رخ داد یکی از دلایل این افزایش دما محسوب میشود و تخمین زده میشود که ۰.۱۲ درجه در گرمایش سال ۲۰۱۶ موثر بوده است. با این حال گرمایش جهانی در افزایش بروز این پدیده هم تاثیرگذار بوده است و در دو دهه گذشته شاهد بروز بیشتر و شدیدتر النینو بودهایم.
نکته قابل توجه درباره گرمایش جهانی این است که گرم شدن زمین در همه جا به صورت یکسان رخ نداده است. مثلا برخی ایالتهای آمریکا و منطقه خاورمیانه گرمایشی را تجربه میکنند که دههها از روند گرمایش زمین جلوتر است. مناطق قطبی شمال هم به شدت گرم شدهاند و چند روز پیش اعلام شد میزان یخ در کره زمین به کمترین میزانش از زمان اندازهگیریها رسیده و رکورد کمترین یخ شکسته شده است. در همین زمینه کمی قبلتر هم اعلام شد که نتایج بررسیهای قبلی NOAA که روند گرمایش را سریعتر از تصورات اعلام کرده و توقف در گرمایش جهانی را رد کرده بود درست بوده است.
میزان یخهای قطبی به کمترین سطح از زمان ثبت دادهها رسیده است
در حالیکه کشورهای جهان تلاش میکنند با اجرای مو به موی توافق پاریس گرمایش جهانی را به زیر دو درجه یا حتی ۱.۵ درجه محدود کنند، انتخاب آقای ترامپ به ریاست جمهوری آمریکا این توافق را در معرض خطر قرار داده است. او با انکار دادههای موثق و مشخص آب و هوایی این پدیده را توطئه چینیها میداند. انتخاب مردی با سطح نازل دانش و آگاهی او به ریاست جمهوری آمریکا به طور جدی جهان را در معرض خطر قرار داده است.
علی رنجبران/ روزنامه نگار علم
