فناوری هسته ای، نماد همبستگی و پایداری ملی

فناوری هسته‌ای که در کوتاه سخن، به فناوری مبتنی بر واکنش‌های هسته‌ای اطلاق می شود، مصادیق و نمونه هایی همچون نیروگاه هسته ای، کاربردهای پزشکی، نظامی، کاربردهای صنعتی، کاربردهای تجاری و صنایع غذایی، دامپزشکی، و دامپروری دارد.
به همین مناسبت،ایرنا در میزگردی با حضور دکتر محسن ساغری رئیس انجمن علمی پزشکی هسته ای ایران و دکتر پرویز پروین، دکتر مرتضی حبیبی و دکتر علی معافی از دانشمندان و اعضای هیات علمی دانشگاه امیر کبیر، به بررسی بخشی از کاربردها و مزایای فناوری هسته ای و نیازهای فعلی کشور در این حوزه پرداخت. 
نکته مورد تایید و تاکید کارشناسان این است که پیشرفت های ملی حاصل شده در عرصه فناوری هسته ای صلح آمیز نتیجه نیازسنجی های دقیق مسوولان به علاوه تلاش، پشتکار و توانمندی کارشناسان و متخصصین داخلی بوده است که سال ها جنگ، تحریم و انواع سنگ اندازی های غرب نیز نتوانست مانعی در برابر این عزم ملی باشد. 
ضرورت بهره برداری های مقتضی در این عرصه و رویکردهای مناسب در پی اجرایی شدن برجام ، اهمیت افزایش هماهنگی اقدامات و برنامه ریزی های مراکز علمی و دانشگاهی با یکدیگر و با سازمان انرژی اتمی به علاوه لزوم برخورداری کشور از سبدی متنوع از منابع انرژی، از محورهای مورد بحث در این میزگرد است. 

***پزشکی هسته ای 
دکتر 'محسن ساغری' بنیانگذار رشته پزشکی هسته ای در کشور ، از میهمانان نشست ایرنا، به توضیح درباره پزشکی هسته ای به عنوان یکی از کاربردهای فناوری هسته ای پرداخت و اساس این رشته را بر استفاده از پرتوداروها برای تشخیص و درمان بیماری ها ذکر کرد.
دکتر ساغری که ریاست انجمن علمی پزشکی هسته ای ایران را برعهده دارد، گفت: پزشکی هسته ای نسبت به سایر شاخه های پزشکی تخصصی، جوان تر است و از عمر آن در دنیا حدود 64 سال و در ایران حدود 54 سال می گذرد. 
وی افزود: طی این سال ها پزشکی هسته ای در دنیا از یک پیشرفت و جهش فوق العاده برخوردار بود و هر روز پرتوداروهای جدید و تجهیزات جدیدی به بازار آمده و روش های تشخیصی و درمانی نوینی در این رشته ارائه شده است 
وی که سال 1356 با مدرک فوق تخصص پزشکی هسته ای از دانشگاه جانز هاپکینز آمریکا فارغ التحصیل شده و به ایران بازگشته است، یادآور شد: در آن زمان، پزشکی هسته ای در دنیا و مراکز پیشرفته علمی آمریکا گام های اولیه را برداشته بود ولی اکنون این حوزه از وسعت چشمگیری برخوردار شده و مکمل فعالیت های تشخیصی و درمانی رایج به شمار می آید که شیوه های آن بعضا منحصر به فرد است. 
به گفته ساغری، فعالیت های پزشکی هسته ای در بخشی تشخیصی، شامل دو قسمت است که یکی از آنها تصویربرداری یا اسکن با استفاده از مواد رادیواکتیو است. 
وی توضیح داد: تصاویری که در این روش از طریق اسکن اعضای مختلف به دست می آید، شکل عضو و همچنین عملکرد اعضا را به تصویر می کشد و در مقایسه با تصاویر رادیولوژی که فقط شکل عضو را نشان می دهند، پیشرفته تر هستند. 
عضو فرهنگستان علوم پزشکی ایران، اساس پزشکی هسته ای را بر فیزیولوژی و متابولیسم معرفی کرد و افزود: در بخش دیگر تشخیصی پزشکی هسته ای، با استفاده از مواد و کیت های رادیواکتیو برای سنجش مواد و مایعات بدن، به عنوان مثال سنجش های هورمونی که مقادیر بسیار کوچکی در ابعاد مایکروگرم، نانوگرم یا پیکوگرم است، اندازه گیری می شود. 
وی ادامه داد: در بخش درمان، از پرتوداروها هم برای درمان برخی بیماری های خوش خیم مثل پرکاری تیروئید و همچنین سرطان تیروئید از ید 131 استفاده می شود و هم برای درمان بیماری های بدخیم مثل سرطان های سینه و پروستات که کل اسکلت بدن را درگیر می کند و دردهای بسیار شدیدی برای بیمار دارد، از پرتوداروهایی مانند ساماریوم و رنیوم 188 برای تسکین درد استفاده می شود. 
ساغری در خصوص سابقه راه اندازی رشته پزشکی هسته ای در ایران گفت: در بدو انقلاب ما هیچ متخصص پزشکی هسته ای نداشتیم و چند نفر پزشک که در این زمینه کار می کردند، در واقع دارای تخصص های دیگری بودند که کارهای اولیه ای روی تیروئید انجام دادند. 
وی افزود: سال 1360 در موسسه تحقیقات پزشکی دانشکده علوم پزشکی دانشگاه تهران، این رشته جدید را تدوین کردیم، کلوکلوم آموزشی را نوشتیم و برای اولین بار گروه آموزشی پزشکی هسته ای در دانشکده پزشکی دانشگاه تهران تاسیس شد. 
بنیانگذار پزشکی هسته ای در ایران بیان داشت: در سال 1362 اقدام به پذیرش دستیار تخصصی کردیم و با توجه به اهمیت آموزش، همزمان در تمام مقاطع کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری، دانشجویان را با این رشته آشنا کردیم. 
وی یادآور شد: در آن زمان، تعداد مراکز پزشکی هسته ای در کشور حتی به تعداد انگشتان یک دست هم نمی رسید ولی درحال حاضر 160 مرکز پزشکی هسته ای و 200 نفر متخصص در کشور داریم و از نظر تعداد نیروهای متخصص و مراکز پزشکی هسته ای در منطقه غرب آسیا، رتبه نخست را داریم. 
ساغری تصریح کرد: در حال حاضر 90 درصد خدمات تشخیصی و درمانی را که در این رشته انجام می شود، ما در کشور هم انجام می دهیم و فاصله زیادی با دنیا نداریم. 
وی اظهار داشت: یک مشکل در بخش تشخیصی داشتیم که در زمینه pet scan بود. ما از زمان دولت ششم، اقدام به خرید این دستگاه و استفاده از این روش کردیم که در زمان دولت نهم به ثمر رسید و اولین دستگاه pet scan در موسسه تحقیقات پزشکی هسته ای دانشگاه علوم پزشکی تهران در بیمارستان شریعتی نصب شد ولی متاسفانه سیکلوترونی که همراه این دستگاه بود صدمه دید. 
ساغری افزود: از دو سال و اندی قبل تاکنون که کار را شروع کردیم، نزدیک به چهار هزار تصویربرداری 'پت' pet scan انجام دادیم درحالیکه تا قبل از آن، بیماران برای دریافت این خدمات به کشورهای دیگر می رفتند و خوشبختانه این کار الان در داخل کشور انجام می شود. 
وی به نصب سه دستگاه pet scan و سیکلوترون در کشور ( دو دستگاه در تهران و یک دستگاه در بیمارستان رضوی مشهد) اشاره کرد و گفت: وزارت بهداشت برنامه دارد طی 10 سال آینده، تعداد آنها را به 15 تا 20 دستگاه برساند. 
رئیس انجمن علمی پزشکی هسته ای ایران به مقایسه امکانات کشورمان با کشور همجوار ترکیه، در این زمینه پرداخت و گفت: اگر بخواهیم خودمان را با ترکیه که در همسایگی ماست و جمعیت آن تقریبا به ایران نزدیک است، مقایسه کنیم آنها حدود 100 دستگاه pet و بیش از 200 مرکز پزشکی هسته ای دارند و بین 300 تا 400 نیروی متخصص آنها نیز در این حوزه فعالیت می کنند. 
وی تصریح کرد: زمانی که کار را در زمینه پزشکی هسته ای شروع کردیم از ترکیه عقب تر نبودیم ولی به دلیل جنگ تحمیلی و تحریم ها، قدری در این حوزه دچار مشکل شدیم. با این حال بسیار خوشحالیم که داشته های ما با تکیه بر توان داخلی به دست آمده و شرایط سخت جنگ و تحریم مانع پیشرفتمان نشده است. 
وی خاطرنشان کرد: سازمان انرژی اتمی از سال 1370 مسوولیت تولید پرتوداروها را برعهده گرفت و درحال حاضر یکی از معدود کشورهای جهان هستیم که پرتودارو تولید می کنیم و حتی نمونه برخی کیت های تولیدی ما در اروپا هم وجود ندارد. 
ساغری اضافه کرد: در سال های گذشته برای واردات پرتوداروها با مشکل و مانع تحریم روبه رو بودیم ولی حتی اگر تحریم ها هم وجود نداشت این داروها با قیمت بسیار گران به ما فروخته می شد. 
وی ابراز امیدواری کرد در پسابرجام با گشایش هایی که ایجاد می شود، ایران بتواند به عنوان صادرکننده پرتوداروها که اساس کار پزشکی هسته ای را تشکیل می دهد مطرح شود. 

*ضرورت همگرایی مراکز فعال در حوزه پزشکی هسته ای 
عضو فرهنگستان علوم پزشکی با بیان این که ایران از نظر منابع انرژی یکی از ثروتمندترین کشورهای جهان به شمار می آید، گفت: کشورمان دارای ظرفیت عظیمی از ذخایر انرژی است ولی پراکندگی یک اشکال بزرگ است . 
وی ادامه داد: محققان دانشگاه ها، پژوهشگاه ها و انجمن های علمی مختلف از کارهای یکدیگر بی خبرند؛ مثلا دستگاه سیکلوترون در دانشگاه صنعتی امیرکبیر طراحی و ساخته می شود، در صورتی که انتظار می رود برای این کار حداقل با انجمن علمی پزشکی هسته ای، مشورت شود تا کار نسنجیده و یا مستلزم هزینه انجام نشود و استفاده بهینه از امکانات صورت گیرد. 
ساغری خاطرنشان کرد: یک دستگاه سیکلوترون برای بیمارستان شریعتی پیش بینی کردیم و ظرفیت آن به گونه ای است که می تواند 7 مرکز را تغذیه کند ولی اگر قرار براین باشد که یک سیکلوترون فقط یک برای یک مرکز باشد مقرون به صرفه و جوابگوی هزینه ها نخواهد بود. 
به گفته وی، امروزه سیکلوترون های کوچکی ساخته می شود که مخصوص استفاده های بیمارستانی است و به دلیل هزینه های کم، برای مناطق دوردست توجیه دارد. 
ساغری، نیمه عمر نسبتا کوتاه برخی رادیوداروها را یادآور شد و افزود: مثلا پرتوداروی SDG نیمه عمر آن 110 دقیقه است و انتقال آن به مناطق دوردست امکان پذیر نیست و از سوی دیگر، نصب pet scan و یک سیکلوترون در کنار آن برای یک مرکز به تنهایی، مقرون به صرفه نیست و چنانچه از ما مشورت بخواهند به آنها خواهیم گفت که چه دستگاه هایی تولید کنند که کاربرد واقعی و مقرون به صرفه برای کشور داشته باشد. 
رئیس انجمن علمی پزشکی هسته ای همکاری و تشریک مساعی مراکز دانشگاهی با سازمان انرژی اتمی را مهم دانست زیرا ضمن استفاده بهینه از نیروی انسانی، امکانات، تجهیزات، وقت و هزینه ها، خروجی قابل قبولی در این حوزه ایجاد می شود. 
وی همچنین از دستیابی متخصصان سازمان انرژی اتمی به فناوری های روز در بخش رادیو ایزوتوپ ها ابراز خرسندی کرد و گفت: برخی از فارغ التحصیلان دانشگاه های ما در رشته های مختلف واقعا نابغه هستند و ما باید از استعدادهای درخشان و عظیم موجود در کشور به خوبی استفاده کنیم و وضعیت و امکاناتی فراهم کنیم که حتما در داخل کشور جذب شوند. 

*بخش خصوصی و حوزه تولید پرتو دارو 
ساغری به تولید پرتوداروها در سازمان انرژی اتمی اشاره کرد و گفت: اگر این حوزه با همکاری بخش خصوصی توسعه پیدا کند، پیشرفت های زیادی حاصل خواهد شد . اگر دقت کنیم در کشورهای پیشرفته هم اغلب، بخش خصوصی به صورت قوی وارد عمل شده و مسائل را پیش می برد و ما هم برای پیشرفت نیازمند مشارکت بخش خصوصی هستیم. 

***فناوری هسته ای، ضروری و نفی ناپذیر 
دکتر مرتضی حبیبی عضو هیات علمی گروه مهندسی هسته ای دانشگاه امیر کبیر در خصوص چرایی اهمیت فناوری هسته ای گفت: لازم است در این خصوص به چند نکته اشاره کنم. نخست این که تقریبا 430 راکتور فیشن ( شکافت) در جهان فعال است که حدود 13 درصد برق دنیا را تامین می کند. 
وی با اشاره به وجود 100 راکتور فعال در امریکا، ادامه داد: حدود 20 تا 30 راکتور آمریکا قدیمی است که به این خاطر سرگرم برنامه ریزی برای نصب راکتور جدید هستند. به واقع یک پنجم برق آمریکا از طریق راکتور شکافت تامین می شود. 
حبیبی ادامه داد: البته علاوه بر این تعداد 180 راکتور دیگر وجود دارد که حدود 100 تا 120 کشتی با موتور های هسته ای کار می کنند. 
عضو هیات علمی مهندسی هسته ای دانشگاه امیر کبیر تاکید کرد: نکته ای که مطرح می شود، این است که نیروگاه هسته ای پنج برابر نیروگاه فسیلی هزینه نصب دارد، همچنین این نیروگاه ها هزینه هایی نیز در انتهای کار به نام هزینه سرشکن دارند که در واقع پس از حدود 30 سال وقتی عمر نیروگاه به اتمام می رسد، باید ساختار نیروگاه شکافت را جمع کنند و به همین خاطر هزینه افزایش پیدا می کند . 
وی اضافه کرد: با این حال، باز هم نیروگاه های هسته ای مقرون به صرفه هستند. هزینه به کار گیری میله های سوخت تقریبا یک سوم سوخت فسیلی است. یعنی اگر 30 سال عمر نیروگاه را در نظر بگیریم ، باز هم اقتصاد انرژی می گوید که نیروگاه هسته ای در همین شکل اورانیوم متداول و نه اورانیوم زاینده می تواند اقتصادی باشد . 

*تنوع سبد انرژی 
حبیبی با بیان این که بحث تنوع انرژی نیز از اهمیت بسیاری برخوردار است افزود: در حال حاضر برنامه ها و مدل های تنوع انرژی در تمام کشورها جهان وجود دارد و در کشور ما نیز وزارت نیرو دفتری را در همین راستا دایر کرده است. 
وی یاد آور شد: با توجه به منابعی که در کشورمان وجود دارد ، سبد انرژی باید هم فسیلی و هم برقآبی باشد . در کشور ما همچنین منابع عظیم ذغال سنگ وجود دارد اما هنوز نیروگاه ذغال سنگی احداث نشده است. 
به گفته حبیبی، باید انواع نیروگاه ها اعم از برقآبی، زمین گرمایی و فسیلی در کشور به بهره برداری برسد و لازم به اذعان است که سبد انرژی باید برنامه ریزی شود و این مختص کشور ما نیست. 
وی توضیح داد: در یک مقاله علمی و پژوهشی اشاره شده است که در تمام دنیا شاخصی به نام شاخص تنوع انرژی وجود دارد که براساس میزان بهره برداری از منایع انرژی مختلف این شاخص ها مشخص می شود و این شاخص ها هر چه بالاتر باشد آن کشور از نظر امنیت انرژی از ثبات بهتری برخوردار است . 
عضو هیات علمی گروه مهندسی هسته ای دانشگاه امیر کبیر تاکید کرد: بنابر ایران نیاز به برقراری چهارچوب امنیت انرژی و تنوع انرژی دارد تا بتوانیم از سوخت هسته ای و سوخت های مختلف نهایت استفاده را برده و سبد خود را غنی کنیم . 

*دانش هسته ای، یک دانش بین رشته ای 
حبیبی همچنین با بیان این که دانش هسته ای یک دانش بین رشته ای است، در اشاره به ظرفیت این رشته برای جذب تخصص های مختلف که یک مزیت است، گفت: در نیروگاه هسته ای باید از گروه های مختلفی از متخصصان ومهندسان برق، مکانیک، عمران، پرتو و پزشکی استفاده شود و به واقع تمامی علوم در این زمینه در کنار هم قرار می گیرند. 

*چرا باید در انرژی هسته ای سهیم باشیم 
وی با بیان این که اساسا ضرورت برخورداری از انرژی هسته ای، موضوعی پذیرفته شده است و جای تردید ندارد، به بند 3 پیوست 7 در توافق ' برجام' که اجرایی شد، اشاره کرد که در آن آمده است طرفین متعهد می شوند در زمینه فناوری گداخت هسته ای و فیزیک پلاسما با همدیگر همکاری کنند .
حبیبی در توضیح بیشتر، به محدود بودن منابع انرژی استناد کرد وافزود: طبق آماری که آمریکایی ها منتشر کرده اند، ایران با وضعیت فعلی بهره برداری از ذخایر نفتی 135 سال دیگر نفت دارد، اما عربستان 64 سال و آمریکا 15 سال . 
عضو هیات علمی گروه مهندسی هسته ای دانشگاه امیرکبیر افزود: برای ذغال سنگ نیز حدود 50 سال پیش بینی می کنند و همچنین اورانیوم های 235 که برای نیروگاه PWR و یکسری راکتورهای کندو در کانادا هستند، بازده تا 100 سال را بیشتر درنظر نگرفته اند. بر این اساس، ضرورت انرژی هسته ای مطرح می شود .

*اب اقیانوس ها منیع عظیم انرژی آینده بشریت /هر 7 هزار هیدروژن یک دوتریوم 
عضو هیات علمی گروه مهندسی هسته ای دانشگاه امیر کبیرخاطرنشان کرد که آب اقیانوس ها منبع عظیمی از انرژی و دوتریوم در جهان هستند.
دوتریوم مورد اشاره دکتر حبیبی، همان عنصر هیدروژن است که علاوه بر پروتون، یک نوترون نیز درون هستهٔ آن وجود دارد و یک مولفه اصلی گداخت هسته ای است. 
به گفته دکتر حبیبی، این نکته مطرح است که ایزوتوپ های هیدروژن یا دوتریوم به جای نفت، گاز و اورانیوم می تواند استفاده شود و این ها از آب اقیانوس ها به دست می آید به طوری که از هر 7 هزار هیدروژن که در آب آقیانوس ها وجود دارد، یکی از آنها دوتریوم است و آب سنگین تولید می کنند. ( آب سنگین همان بالا بردن غنای دوتریوم در H20 و آب معمولی است). 
وی اضافه کرد: اگر منبع انرژی به جای منابع زیر زمینی که هزینه های زیاد استخراج را به همراه دارد ، از آب اقیانوس ها صورت گیرد (البته استخراج دوتریوم از آب اقیانوس ها کار ساده ای نیست اما به هر حال شدنی است) تا سالیان سال انرژی بشریت تامین خواهد شد. 

* نیروگاه های هسته ای 
حبیبی افزود: در حال حاضر نیروگاه هسته ای مثل شکافت و گداخت هسته ای از مزایای بسیاری برخوردار هستند و برای شبکه برق خیلی مهم است . 
وی ادامه داد: در نیروگاه خورشیدی، مسئله مساحت طولانی و چگالی انرژی در نیروگاه پایین بوده و در واقع، از مساحت زیاد انرژی کمی به دست می اید و در ضمن، این شرایط وابسته به شب و روز است . 
حبیبی با بیان این که نیروگاه های بادی هم وابسته به شرایط جوی هستند، به فناوری های مدرن مانند پیل سوختی هم اشاره کرد و گفت: واقعیت این است که در حال حاضر هر پنج سال یکبار تمام مواد و ساختار پیل سوختی تغییر می کند. بنابر این می بینیم که نیروگاه های هسته ای این مزیت را دارند که برق مطمئن چه در شکافت و چه گداخت هسته ای می دهند. این نیروگاه ها همچنین در حجم کم تولید و بار شبکه را پایدار می کنند، تابع شرایط جوی و فضا نیستند و آلودگی هم ندارند. البته پسماندهایی را ایجاد می کنند. 
وی ساخت دستگاه 'توکامک' را که نسل جدید دستگاه های تولید انرژی از طریق گداخت هسته ای است، تلاشی در زمینه تولید برق با این روش از سوی برخی کشورها و دانشگاه ها برشمرد و گفت: این دستگاه که از جمله در اروپا، امریکا، چین و هند وجود دارد، کمک می کند که پلاسما با دمای 150 میلیون درجه حفظ شود و به دیواره نخورد و آن را از بین نبرد.
جبیبی افزود: از سوی دیگر، هم اکنون 34 کشور جهان در پروژه مهمی در زمینه راه اندازی نیروگاه گداخت، تحت عنوان پروژه 'ایتر' همکاری می کنند. 
وی یاداور شد: 'ایتر ' مخفف چند جمله به معنی 'راکتور گرما هسته ای بین المللی' است. این رآکتور قرار است تا سال 2021 حدود 300 مگاوات برق حاصل از گداخت تحویل دهد . فوندانسیون رآکتور انجام شده و حدود 45 درصد پیشرفت فیزیکی داشته است. این، یک پروژه پایلوت است که 16 میلیارد دلار برای آن سرمایه گذاری انجام شده و قرار است پس از راه اندازی و رفع معایب آن، گسترش یابد. 
به گفته دکتر حبیبی، به واقع، هدف از این پروژه دسترسی به انرژی مقرون به صرفه است و باید تجاری سازی شود، زیرا در غیر این صورت، دستگاه های توکامک به خودی خود امکان دستیابی به انرژی فیوژن یا گداخت را فراهم کرده اند، اما اقتصادی نیستند. 
به گفته حبیبی، در این میان، مساله این است که ایران هنوز جایگاهی در این زمینه ندارد.
وی توضیح داد: ایران به خاطر تحریم ها فعالیتی در این زمینه انجام نداده و یکی از امیدهای ما این است که براساس پیوست سوم بند هفتم ایران در توافق برجام ، کشورمان به جمع 34 کشور 'ایتر' بپیوندد و فعالیت کند. 
وی با این یادآوری که یک دستگاه توکامک نصب شده در دانشگاه امیر کبیر ، به صورت پایلوت در اختیار دانشجویان قرار دارد و کل دانش مفهومی و عملیات نصب و نیز ساخت اکثر قطعات آن در دانشگاه انجام شده است، آن را دال بر توانمندی متخصصان ایرانی دانست و خاطرنشان کرد: این توانمندی در دانشگاه ها و کشور وجود دارد که شبکه ای با همکاری سازمان انرژی اتمی و دانشگاه ها تشکیل شود و این شبکه مولفه ای بسازد به سمت توافق نامه ای که ایران به تحقیقات گداخت هسته ای راه یابد. 

*** استفاده از فناوری هسته ای برای تشخیص زمان وقوع زلزله 
دکتر پرویز پروین عضو هیات علمی دانشگاه صنعتی امیرکبیر یکی از کاربست های فناوری هسته ای را کمک به تشخیص زمان وقوع زلزله برشمرد و گفت: یکی از مواد رادیواکتیو به صورت گازاست و از آن به نام گاز رادون نام برده می شود؛ گاز رادون در همه نقاط زمین توزیع می شود بنابراین می تواند از خلل و فرج زمین خارج شده و وارد محیط شود. 
پروین اظهار کرد: سنجش میزان گاز رادونی که از زمین در هر منطقه ای خارج می شود، یکی از کلیدهای آشکارسازی زلزله است و با توجه به این که ایران کشوری زلزله خیز است و در آن زلزله هایی با درجه ریشتر بالا رخ می دهد، می توان با استفاده از فناوری های هسته ای و تشخیص افزایش گاز رادون در هوا وقوع این گونه زلزله ها را حتی هفت تا هشت ساعت زودتر پیش بینی کرد. 
وی افزود: وقوع زلزله هایی با شدت بالا، با علائم فیزیکی ازجمله افزایش تابش گرمایی زمین نسبت به روزهای قبل و افزایش میزان رادون در هوا همراه است این علائم حدود هشت روز قبل از وقوع زلزله نمایان می شود و فرصت کافی برای مقابله با خسارات احتمالی زلزله برای ساکنان آن منطقه وجود دارد. 
به گفته دکتر پروین، البته این امر می تواند خطاهایی داشته باشد زیرا تغییرات زمین در هر زمان رخ می دهد و الزاما نمی تواند مربوط به گاز رادون باشد. 
وی تاکید کرد: برای رفع این گونه خطاها باید آشکارسازهای محیطی که نوری هستند نیز در کنار آشکارسازهای دیگر قرار گیرند تا بتواند از طریق رادون محیطی که وارد اتمسفر می شود، زلزله واقعی را تشخیص دهد.
عضو هیات علمی دانشگاه صنعتی امیرکبیر اظهار کرد: با قرار دادن آشکارسازهایی در نقاط مختلف زمین، می توان زمانی که رادون خارج شده از زمین بیشتر شد آن را تشخیص و هشدارهای لازم را داد؛ البته این اقدام در کشور ژاپن صورت گرفته است اما هنوز در مرحله تحقیقاتی است و به طور کامل به مرحله اجرا و کاربردی شدن نرسیده است. 

* لزوم حمایت از شرکت های خصوصی به منظور پیشبرد اهداف برنامه های هسته ای 
دکتر پروین یکی از مسایل در بخش هسته ای کشور را به همکاری میان دانشگاه های کشور با شرکت ها و بخش های فعال در این زمینه مربوط دانست و تاکید کرد: دانشگاه ها باید با بخش خصوصی فعال در حوزه فیزیک هسته ای و پزشکی هسته ای و همچنین فناوری های خارج از کشور و شرکت هایی که تعداد آنها در سطح جهان بسیار محدود است و این تکنولوژی را ارایه می کنند، ارتباط و همکاری داشته باشند.
وی ادامه داد: داشتن علم و دانش به تنهایی کافی نیست و برای استفاده از این علوم و کاربرد آنها در جامعه باید شرکت هایی داشت که بتوانند از این دانش برای حل هرچه بیشتر مشکلات کشور و جامعه استفاده کنند و آن را به مرحله کاربرد برسانند. 
وی گفت: در کنار تشویق و تسهیل ورود بخش خصوصی به حوزه فناوری هسته ای، نقش ستادی و هماهنگ کننده دولت نیز یک ضرورت است و باید در موارد مقتضی حمایت های لازم را از بخش خصوصی اعمال کند. 

*نیروی انسانی، اولین و مهمترین سرمایه کشور 
عضو هیات علمی دانشگاه صنعتی امیرکبیر اظهار کرد: 10 درصد انرژی جهان در ایران وجود دارد و این نشان دهنده غنی بودن کشور ما از نظر منابع طبیعی است. در کنار این امر، نیروی انسانی و استعدادهایی هم که در کشور وجود دارند، باید مورد توجه ویژه قرار گیرند زیرا این نیروی انسانی است که می تواند با بهره گیری از منابع انرژی آن را به فناوری های های تک و ثروت تبدیل کند. 
پروین در خصوص ضرورت دیگر در ارتباط با منابع انسانی یادآور شد که البته نخبگان و دانشگاهیان ما هم باید یاد بگیرند که به صورت جمعی کار کنند تا فعالیت های تحقیقاتی و علمی آنها زودتر و با نتیجه بهتری به ثمر بنشیند؛ ثروت اول نیروی انسانی و منابع انرژی دومین ثروت کشور ما به شمار می روند.

* لزوم توجه به اشتغال زایی برای فارغ التحصیلان دکترای فیزیک هسته ای
پروین به پرشماری دارندگان مدرک دکترای فیزیک هسته ای در کشور اشاره کرد و در عین حال، با تاکید بر ضرورت متوقف نشدن پذیرش دانشجو در این رشته، گفت: لازم است بخش خصوصی به صورت سیستماتیک به این مساله ورود کند و با ارایه مزایای مناسب، از دانش این افراد برای پیشرفت هرچه بیشتر کشور بهره مند شود.

* ضرورت همکاری بخش های مختلف به منظور تولید محصولات پزشکی و صنعتی 
عضو هیات علمی دانشگاه صنعتی امیرکبیر اظهار کرد: برای تولید محصولات پزشکی و صنعتی لازم است بخش های فوتونیک، لیزر، نانوپاتریک و کاربردهایی از بخش هسته ای با یکدیگر ترکیب شوند بنابراین بخش های فعال در این زمینه ها باید با یکدیگر همکاری داشته باشند.

*ورود بخش خصوصی به مقوله انرژی، ضروری 
وی همچنین به لزوم ورود بخش خصوصی و حمایت از این بخش در بهره مندی از منابع انرژی تاکید کرد و گفت: به عنوان نمونه کشور قطر در زمینه مایع سازی گاز فعالیت دارد و ورود کشور ما در این زمینه می تواند فواید زیادی برای کشور داشته باشد و تا زمانی که بخش خصوصی را وارد این بخش نکرده ایم نمی توانیم در این زمینه موفق باشیم. 

*** انرژی هسته ای، مولفه ای مهم در تمامی بخش های صنعت پیشرفته 
علی معافی فیزیکدان اتمی و عضو هیات علمی دانشگاه امیر کبیر اهمیت کاربردهای متفاوت فناوری را یادآور شد و تصریح کرد که به عنوان نمونه، در آمریکا محصولات کشاورزی برای پاک شدن از آلودگی ها، تحت تابش اشعه گاما قرار می گیرند. 
به گفته معافی، این کار از یک سو باعث استریل محصولات می شود و از سوی دیگر، محصولات را مدت بیشتری سالم نگه می دارد. با توجه به مسایل تغذیه و کمبود آب در دنیا شاید مهمترین ضرورت این است که ما این دانش را در داخل کشور داشته باشیم. 
عضو هیات علمی دانشگاه امیرکبیر اظهار کرد: از سوی دیگر، پایه و اساس اقتصاد ایران، نفت است. نفت برای استخراج و انتقال نیاز به تجهیزات دارد ، انتقال هم به وسیله لوله انجام می شود و تایید سلامت این لوله های نفتی و آزمایش های آنها با تابش گاما است در واقع در صنعت پیشرفته جایی نیست که از هسته ای استفاده نشود.
وی درباره کاربرد هسته ای در حوزه آب نیزگفت: امروز آب شیرین مهمترین مساله است، فعلا در ایران درگیری چندانی با این مساله نداریم. اما بعدها در صورت خشک شدن زمین های زراعی و غیر قابل کشت شدن آنها مشکلات بیشتری خواهیم داشت. 
معافی ادامه داد: در واقع بعد از مدتی و در آینده نفت از اولویت می افتد و بحث آب شیرین در کشور اولویت می شود، در حال حاضر چند راهبرد برای تولید آب شیرین وجود دارد یکی از آنها در عربستان است که با روش تقطیر که نیاز به سوختن گاز و نفت زیادی دارد، انجام می شود. 
وی افزود: شاید مقرون به صرفه ترین روش، شیرین کردن آبی است که بعد از فرایند فعالیت نیروگاه های هسته ای تولید می شود. 
معافی گفت: نیروگاه های هسته ای باید کنار دریا باشند، در اروپا چون عمدتا آب ها شیرین است بنابراین اشتباه است که نیروگاه ها با آب شیرین کار کنند، آبی که راکتور را خنک می کند بعد بخار می شود و توربین را می چرخاند، بعد از آن تقطیر و به آب شیرین تبدیل می شود که در کنار آن بسیاری از محصولات معدنی مانند ید، منگنز، منیزیم و هر چیزی که در آب دریا وجود دارد و بسیار هم گران است، استحصال می شود. 
وی ادامه داد: آبی که بعد از خنک کردن راکتور به دست آمده به نسبتی که هست مقرون به صرفه است، یعنی با یک نیروگاه هسته ای توانستیم هم برق و هم آب شیرین تولید کنیم. 
معافی گفت: ایران در بوشهر از آب شور استفاده می کند بنابراین نه تنها آب شیرینی به نیروگاه هسته ای بوشهر تزریق نمی شود بلکه خروجی آن آب شیرین می شود که در طولانی مدت برای کشور توجیه اقتصادی دارد و می تواند مناطق اطراف نیروگاه هسته ای را که نیاز به آب دارند و نیز زمین های کشاورزی را رونق دهد و در جهت تامین منابع غذایی و کشاورزی بسیار مهم باشد. 
عضو هیات علمی دانشگاه امیر کبیر اظهار کرد: بنابراین یک نیروگاه هسته ای می تواند بسیار مفید باشد، از لحاظ تولید برق، آب شیرین و ارتباط آن با کشاورزی بسیار مورد توجه است چون آب شیرین مستقیم برای صنعت کشاورزی و محصولاتی که تولید می شود کاربرد دارد. 
وی به کاربردهای دیگر انرژی هسته ای در کشاورزی نیز اشاره کرد و گفت: یکی از پروژه های موفق کشاورزی هسته ای، برنج هند است که تمام دنیا با آن آشنا هستند. این برنج یک مدل موفق به لحاظ اقتصادی است و هند به علت داشتن جمعیت زیاد خواست تا مشکل تغذیه مردم خودش را با سرمایه گذاری در کشاورزی هسته ای و مشخصا برنج برطرف کند و اکنون به تمام دنیا صادرات دارد. 
وی با بیان این که در ایران هم باید چنین کاری انجام شود، افزود: کشاورزی هسته ای برای کشور دو فایده دارد، یکی غنی سازی بذر است که موجب می شود محصول بیشتری تولید شود و دوم بیشتر شدن ماندگاری محصول مانند گندم، سیب زمینی و یا هر محصول دیگر است، یعنی اگر این محصولات باید یک ماهه یا دو ماهه فاسد شوند، با این روش مثلا 5 تا 6 ماه ماندگاری خواهند داشت، اما متاسفانه در این زمینه هنوز اقدامی اساسی در کشور صورت نگرفته است. 
معافی ادامه داد: وقتی کشور تصمیم می گیرد در موضوع هسته ای ورود کند، پروژه بزرگی است و برای شروع نیاز به متخصصانی دارد که سطح علمی و تجربه آنها بالا باشد، اما در طول زمان وقتی که این فناوری و این صنعت در کشور نهادینه شد بعد از زمانی، تولید علم می کند که اولین دستاورد این پروژه است. 
وی افزود: انرژی هسته ای در صنعت برق و ساختمان سازی و بتن ساختمانی هم که این تاسیسات روی آن بنا شده است، کاربرد دارد، اینها تاسیسات عادی نیستند، برای همین است که ایران در جشنواره بتن امریکا رتبه اول را کسب می کند چون روی بتن سرمایه گذاری کردیم و مراکزی را در کشور ایجاد کردیم که ضد زلزله هستند و همچنین نسبت به ارتعاشاتی که در زمین وجود دارد، مقاوم هستند. 
وی تاکید کرد: مقرون به صرفه ترین و پاک ترین انرژی یا همان انرژی سبز، انرژی هسته ای است. 
معافی گفت: اکنون حدود 450 راکتور در دنیا در حال فعالیت است، 72 راکتور نیز در حال ساخت است ، در همسایگی ما یعنی هند دو راکتور وجود دارد که با همکاری روسیه ساخته شد، امارات نیز ساخت یک راکتور را آغاز کرده است. 
عضو هیات علمی دانشگاه امیر کبیر افزود: 20 درصد برق امریکا هسته ای تولید می شود، 109 نیروگاه هسته ای در امریکا است و روسیه، چین، فرانسه در رتبه های بعدی قرار دارند، 99 درصد برق فرانسه نیز هسته ای تولید می شود.