چاقی دختران در مدارس متوقف شد

دکتر منصور بهرامی، متخصص بیماری های کودکان در این زمینه گفت: معمولا چاقی در دوران کودکی بین دختران و پسران به یک میزان است اما با افزایش سن این میزان بین دختران دبیرستانی بیش از پسران و بین زن‌ها بیش از مردان می شود.

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی افزود: اصولا درمان چاقی به دلیل این که یک بیماری ترکیبی محسوب می‌شود و چند فاکتور در ایجاد آن دخیل است، آسان نیست. بنابراین بسته به نوع فاکتور و تاثیر آن باید درمان شود اما بهترین زمان برای پیشگیری و درمان این عارضه دوران کودکی است، زیرا در این دوران عادت های فردی شخص شکل می گیرد؛ در این سن انجام به هنگام فعالیت بدنی، پسند طعم شیرین یا خوش نمکی غذا در فرد نهادینه و آموزش داده می شود.

رییس اسبق بخش اطفال مرکز بهداشتی شهدای تجریش تصریح کرد: هم اکنون منشا بسیاری از بیماری ها مربوط به دوران کودکی است. به عنوان مثال در بیماری قلب و عروق، قلب به یکباره گرفته نمی شود بلکه چربی و پلاک چربی از اوایل دوران کودکی بسته به نوع شرایط زندگی فرد، ذره  ذره در رگ سالم رسوب کرده و در نهایت موجب گرفتگی رگ در سنین بالاتر می شود بنابراین اگر فرد از دوران کودکی و جوانی مراقب تغذیه (استفاده ازغذاهای کم چرب، کم نمک و فیبردار)، خواب، فعالیت بدنی و استرس خود باشد و از یک شیوه مناسب زندگی برخوردار باشد در آینده کمتر دچار این عوارض خواهد شد. به عبارت دیگر پیشگیری از این عوارض به این مفهوم نیست که فرد با تزریق یک واکسن از چاقی مصون بماند بلکه در وهله نخست تغذیه مناسب یکی از بهترین شیوه‌های پیشگیری از این بیماری محسوب می‌شود.

معاون آموزشی اسبق گروه اطفال دانشگاه علوم پزشکی اظهار کرد: فاکتورهایی همچون ژنتیک، محیط، فعالیت روزانه، رفتاری و نحوه انتخاب غذا در دوران کودکی مهمترین عامل چاقی در کودکان محسوب می‌شوند که این عوامل زمینه ساز بیماری های بیشماری همچون سکته قلبی و مغزی، فشار خون، دیابت، سرطان، بیماریهای مفصل (کمر درد، زانو درد ) و … می شوند.

این عضو کمیته بهبود تغذیه کودکان گفت: همچنین ریز فاکتورهایی همچون وزن کم هنگام تولد، تغذیه با شیر مصنوعی (شیر خشک )، شیوه نامناسب زندگی (خواب، خوراک نامناسب و بی تحرکی )، تماشای بیش از 2 ساعت تلویزیون در طول شبانه روز، تناول غذاهایی همچون فست فود بیش از 3 بار در هفته، چاقی پدر و مادر و سطح اقتصادی پایین(برخلاف تصور عموم، چاقی در افراد فقیر به علت نداشتن آگاهی از منابع غذایی و مراقبت کمتر از خود و همچنین استفاده از برنامه غذایی ارزان قیمت مانند قند، شکر و چای و … به جای وعده غذایی گوشتی، بیشتر از افراد مرفه دیده می‌شود )، عوامل بروز چاقی در سنین کودکی محسوب می شوند.

ریز فاکتورهایی همچون وزن کم هنگام تولد، تغذیه با شیر مصنوعی، شیوه نامناسب زندگی ، تماشای بیش از 2 ساعت تلویزیون در طول شبانه روز، تناول غذاهایی همچون فست فود بیش از 3 بار در هفته، چاقی پدر و مادر و سطح اقتصادی پایین،عوامل بروز چاقی در سنین کودکی محسوب می شوند.

وی در پایان گفت: علاوه بر این پیشرفت های علم پزشکی و افزایش سن امید به زندگی باعث شده که میزان بروز بیماری های عفونی و واگیردار در کشور کنترل شود، اما میزان بیماری های غیرواگیردار نظیر فشار خون، بیماری های قلب و عروق، دیابت و سرطان به مراتب بیش از سایر بیماری ها بروز کند.

محدودیت فضا و تجهیزات ورزشی؛ عامل اصلی چاقی دانش آموزان

در کنار تمام عوامل چاقی عصر حاضر، مساله محدودیت فضاها و تجهیزات ورزشی و کم تحریکی دانش آموزان در مدارس، روند چاقی دختران و پسران محصل مقاطع تحصیلی به ویژه مقاطع ابتدایی تشدید شده است. در این بین دختران بیش از پسران با مساله چاقی مواجه هستند اما آیا آموزش و پرورش راه حلی برای این مساله اندیشیده است؟

مهرزاد حمیدی، معاون تربیت ‌بدنی و سلامت وزیر آموزش و پرورش در این زمینه گفت: محدودیت فضا و تجهیزهای ورزشی برای دختران در کشور سابقه طولانی دارد. در مدارس نوساز تمام استانداردهای ورزشی رعایت می‌شود اما در مدارس قدیمی مشکل فضای ورزشی به‌خصوص برای دختران وجود دارد.

وی افزود: معاونت تربیت بدنی و سلامت وزارت آموزش و پرورش هم اکنون برای حل این مشکل اجرای یک طرح ضربتی برای معلمان 6 پایه مقطع ابتدایی برنامه‌ریزی کرده است. در این طرح این معلمان طی 6 ماه با ورزش مانوس شده و آموزش‌های لازم ورزشی را ببینند تا بتوانیم از نیروی معلمان مدارس پایه برای جبران کمبود معلم ورزش استفاده کنیم.

وی با بیان اینکه چهار دوره المپیاد ورزشی درون مدرسه‌ای اجرا شده است، گفت: براساس آماری که به دست آمده است روند چاقی دختران دانش‌آموز متوقف شده و 3 دهم درصد چاقی پسران دانش‌آموز نیز کاهش یافته است.

به گفته وی، استقبال خوبی از المپیادهای درون مدرسه‌ای صورت گرفته است و تدوام این المپیادها دیگر پیگیری و دستور ستادی نیست بلکه میل و علاقه دانش‌آموزان است.

گزارش: فرزانه صدقی