هوش مصنوعی به کمک جاسوسها آمد

افزایش استفاده از هوش مصنوعی در ساخت هویتهای جعلی، شبیهسازی صدا و ایجاد سوابق شغلی غیرواقعی، روشهای جاسوسی از شرکتهای فناوری را پیچیدهتر کرده است. کارشناسان امنیتی هشدار میدهند جاسوسها برای دستیابی به اطلاعات محرمانه، دیگر لزوماً به هک سامانهها نیاز ندارند و میتوانند با جلب اعتماد مدیران و کارکنان، به اطلاعات ارزشمند شرکتها دسترسی پیدا کنند.
به گزارش سیناپرس، پرونده جنجالی ارتباط مدیرعامل انویدیا با فردی که به جاسوسی برای چین و انتقال غیرقانونی تراشههای پیشرفته متهم شده، بار دیگر موضوع نفوذ جاسوسها به شرکتهای فناوری را در کانون توجه قرار داده است. کارشناسان هشدار میدهند که با گسترش ابزارهای هوش مصنوعی، شناسایی هویتهای جعلی و مقابله با روشهای فریبکارانه جاسوسها دشوارتر از گذشته شده است.
جاسوسی صنعتی دیگر صرفاً به نفوذ سایبری، شکستن رمزهای عبور یا سرقت مستقیم اطلاعات از رایانهها محدود نیست. در بسیاری از موارد، ایجاد یک رابطه دوستانه، پیشنهاد همکاری تجاری یا نزدیک شدن در قالب سرمایهگذار و مشاور میتواند راهی برای دستیابی به اطلاعات محرمانه شرکتها باشد. این شیوه که از آن با عنوان «دام جاسوسی» یاد میشود، بر جلب اعتماد افراد و سوءاستفاده از ارتباطات انسانی تمرکز دارد.
به گزارش تککرانچ، انتشار ادعاهایی درباره ارتباط جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا، با آلیس هوانگ، مدیر سابق یک شرکت سنگاپوری که به جاسوسی برای چین و انتقال غیرقانونی تراشههای پیشرفته انویدیا متهم شده است، نگرانیها درباره این شیوه نفوذ را افزایش داده است. این پرونده بار دیگر نشان داده که دستیابی به اطلاعات حساس شرکتهای فناوری همیشه از مسیرهای فنی و حملات سایبری انجام نمیشود.
جاسوسها همیشه با پیشنهادهای مشکوک وارد نمیشوند
آرون براون، افسر ارشد سابق سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) و بنیانگذار یک شرکت نرمافزاری، معتقد است مدیران و بنیانگذاران شرکتهای فناوری معمولاً آموزش کافی برای شناسایی افرادی که با هدف جمعآوری اطلاعات محرمانه به آنها نزدیک میشوند، دریافت نمیکنند.
به گفته او، در گذشته تصور عمومی این بود که جاسوسها بیشتر به دنبال سیاستمداران، نظامیان و افراد فعال در حوزههای امنیتی هستند؛ اما با گسترش فناوری، شرکتهای خصوصی نیز به اهداف مهمی برای فعالیتهای اطلاعاتی تبدیل شدهاند.
شرکتهای فناوری مجموعهای از اطلاعات ارزشمند، از جمله برنامههای توسعه محصولات، مشخصات مشتریان، تصمیمهای تجاری، سیاستهای صادراتی و جزئیات فناوریهای پیشرفته را در اختیار دارند. به همین دلیل، نزدیک شدن به مدیران ارشد میتواند مسیر دسترسی به بخش قابل توجهی از این دادهها را هموار کند.
این ارتباطات لزوماً با پیشنهادهای غیرمعمول یا روابط عاطفی آغاز نمیشوند. گاهی فردی در نقش دوست، سرمایهگذار، مشتری، مشاور یا حتی مسئول استخدام وارد ارتباط با شرکت میشود و بهتدریج اعتماد مدیران و کارکنان را به دست میآورد. در چنین شرایطی، ممکن است فرد هدف بدون اطلاع از نیت واقعی طرف مقابل، اطلاعات کاری، جزئیات فعالیت شرکت یا ارتباطات داخلی را در اختیار او قرار دهد.
کارکنان عادی هم در تیررس جاسوسها هستند
خطر جاسوسی تنها مدیرعامل و بنیانگذاران شرکتها را تهدید نمیکند. هر فردی که به اطلاعات حساس یا تصمیمگیریهای داخلی دسترسی داشته باشد، میتواند هدف چنین تلاشهایی قرار بگیرد؛ از اعضای هیئتمدیره و مدیران ارشد گرفته تا دستیاران و کارکنان بخشهای مختلف.
روزنامه والاستریت ژورنال گزارش داده است که شرکت اوپنایآی نیز به کارکنان خود درباره افرادی هشدار داده که با ایجاد روابط دوستانه و نزدیک شدن به آنها، در تلاش برای دستیابی به اطلاعات محرمانه شرکت هستند.
پری کارپنتر، متخصص مقابله با فریب و جرمشناس، معتقد است جاسوسها گاهی بهجای تلاش برای عبور از لایههای امنیتی شرکت، ترجیح میدهند به افرادی نزدیک شوند که میتوانند دسترسی به اطلاعات یا ارتباط با مدیران مهم را برای آنها فراهم کنند.
در واقع، بهجای شکستن رمز عبور یا نفوذ به شبکههای داخلی، جلب اعتماد یک کارمند میتواند مسیر سادهتری برای رسیدن به اطلاعات موردنظر باشد.
هوش مصنوعی ابزار تازه جاسوسها برای فریبکاری
یکی از مهمترین نگرانیهای کارشناسان امنیتی، نقشی است که هوش مصنوعی در تسهیل عملیات فریب و جاسوسی ایفا میکند. ابزارهای جدید این فناوری میتوانند فرایند ساخت هویتهای جعلی، تولید سوابق شغلی غیرواقعی و حتی شبیهسازی صدای افراد را سریعتر و کمهزینهتر کنند.
در گذشته، جاسوسها برای نزدیک شدن به یک فرد باید مدت زیادی درباره سوابق، علایق و شخصیت او تحقیق میکردند و سپس هویتی متناسب با شرایط هدف میساختند. اما اکنون ابزارهای هوش مصنوعی میتوانند بخش زیادی از این فرایند را سادهتر کنند.
برای مثال، این ابزارها امکان تولید تصاویر و اطلاعات ساختگی برای حسابهای شبکههای اجتماعی، تهیه رزومههای غیرواقعی و شبیهسازی صدا را فراهم کردهاند. به این ترتیب، ایجاد یک شخصیت جعلی و ارائه تصویری باورپذیر از یک فرد یا همکار فرضی دشوارتر از گذشته نیست.
پری کارپنتر میگوید هوش مصنوعی میتواند به افراد کمک کند جزئیات یک هویت ساختگی را به خاطر بسپارند و روایتی غیرواقعی اما منسجم ارائه دهند. با این حال، اساس این نوع جاسوسی همچنان بر فریب انسانی و ایجاد اعتماد استوار است.
همین مسئله شناسایی تهدیدها را پیچیدهتر میکند؛ زیرا ممکن است کارکنان تصور کنند با یک دوست، همکار یا شریک تجاری قابل اعتماد در ارتباط هستند، در حالی که هدف اصلی طرف مقابل جمعآوری اطلاعات محرمانه است.
چه رفتارهایی میتواند نشانه یک دام جاسوسی باشد؟
کارشناسان امنیتی معتقدند شناسایی ارتباطات مشکوک همیشه آسان نیست، اما برخی رفتارها میتوانند زنگ خطری برای کارکنان و مدیران شرکتها باشند.
پرسوجوی مداوم درباره فعالیتهای داخلی شرکت، برنامههای آینده، مشخصات همکاران و اطلاعات محرمانه، تلاش برای پنهان نگه داشتن ملاقاتها و درخواستهای مکرر برای معرفی به مدیران ارشد، از جمله رفتارهایی هستند که باید با دقت بیشتری بررسی شوند.
همچنین اگر فردی در ابتدا درباره موضوعات عادی سؤال کند، اما بهتدریج پرسشهای خود را به اطلاعات حساس و جزئیات داخلی شرکت گسترش دهد، لازم است درباره انگیزههای او تأمل شود.
آرون براون برای ارزیابی ماهیت چنین روابطی یک پرسش ساده مطرح میکند: «اگر فردا شغل خود را از دست بدهید، آیا این شخص همچنان در زندگی شما باقی میماند؟»
مدیران ارشد هم نباید از نظارت امنیتی مستثنی باشند
مقابله با جاسوسی صنعتی تنها به افزایش هوشیاری کارکنان وابسته نیست و شرکتها نیز باید سازوکارهای مشخصی برای محافظت از اطلاعات خود ایجاد کنند.
یکی از اقدامات مهم، فراهم کردن محیطی است که کارکنان بتوانند درخواستهای غیرعادی و ارتباطات مشکوک را بدون نگرانی از پیامدهای شغلی گزارش دهند. کارشناسان تأکید میکنند اگر کارکنان از طرح پرسش درباره رفتار یا تصمیمهای مدیران ارشد بترسند، احتمال نادیده گرفته شدن تهدیدهای امنیتی افزایش پیدا میکند.
به گفته پری کارپنتر، یکی از خطرناکترین شرایط زمانی شکل میگیرد که کارکنان نتوانند درباره رفتارهای مدیرعامل یا تصمیمهای غیرمعمول او هشدار دهند. در چنین محیطی، حتی درخواستهای مشکوک مدیران نیز ممکن است بدون بررسی پذیرفته شوند.
به نقل از دانشجو، آرون براون نیز معتقد است مدیران شرکتهای فناوری برای توسعه کسبوکار خود ناچار به پذیرش برخی ریسکها و دنبال کردن فرصتهای تازه هستند، اما باید احتمال هدف قرار گرفتن از سوی جاسوسها را نیز در نظر بگیرند.
از نگاه کارشناسان، مقابله با این تهدید به معنای بیاعتمادی دائمی به دیگران نیست؛ بلکه مدیران و کارکنان باید با شناخت روشهای فریب، توجه به نشانههای هشداردهنده و رعایت اصول حفاظت از اطلاعات، احتمال موفقیت عملیات جاسوسی را کاهش دهند.





