مقابله با تغییر کاربری غیرمجاز در حرائم تختجمشید با طرح «حکاک»
سرپرست پایگاه میراث جهانی تختجمشید از اجرای طرح «حکاک» به ابتکار جهاد کشاورزی شهرستان مرودشت و میزبانی پایگاه میراث جهانی تخت جمشید برای مقابله با تغییر کاربری غیرمجاز اراضی کشاورزی در حرایم سه گانه تخت جمشید خبر داد و گفت: این طرح با عنوان رسمی «حفظ کاربری اراضی کشاورزی» تلاش می کند کشاورزان منطقه را از این موضوع آگاه کند که هرگونه ساخت و ساز، دیوارکشی و تفکیک اراضی کشاورزی بخصوص در محدوده های حرائم آثار تاریخی، بدون اخذ مجوزهای قانونی ممنوع است.
محمدجواد جعفری امروز، ۲۱ شهریور با اشاره به اینکه طرح حکاک در قالب یک مانور یکروزه با حضور یگان حفاظت میراث فرهنگی فارس، یگان حفاظت امور اراضی استان فارس، مسئولان جهادکشاورزی و اداره راه و شهرسازی شهرستان مرودشت و نمایندگان ۱۱ شهرستان استان برگزار شده، ابراز داشت: این مانور با هدف شناسایی و برخورد با تخلفات تغییر کاربری غیرمجاز اراضی کشاورزی اواخر هفته گذشته برگزار شد و براین موضوع تاکید دارد که در کنار اقدامات حفاظتی، همافزایی دستگاههای مسئول برای صیانت از زمینهای کشاورزی و حفظ حرائم سه گانه تخت جمشید ضروری است.
سرپرست پایگاه میراث جهانی تختجمشید در آیین گشایش این طرح با تأکید بر پیوند ناگسستنی میان کشاورزی، تمدن و میراث فرهنگی در دشت مرودشت گفت: فرهنگ و تمدن عظیمی که این دشت طی هزاران سال به جهان معرفی کرده، بر بستر زمینهای حاصلخیز آن شکل گرفته و حفاظت از میراث تاریخی بدون صیانت از اراضی و منابع طبیعی آن امکانپذیر نیست.
جعفری با اشاره به پیشینه چند هزار ساله کشاورزی در دشت مرودشت اظهار کرد: بیش از ۸ هزار سال است که قابلیتها و ظرفیتهای کشاورزی این دشت، زمینهساز شکلگیری فرهنگها و تمدنهای بزرگ بوده است.وی افزود: امروز وقتی از سرمایههایی همچون تختجمشید و مجموعهای از آثار تاریخی دشت مرودشت سخن میگوییم، باید توجه داشته باشیم که شکلگیری و شکوفایی این فرهنگ ها تا حد زیادی بر ویژگیهای طبیعی و اقلیمی این منطقه وابسته بوده است.
جعفری ادامه داد: بشر در طول تاریخ، برای شکلدادن به جوامع پایدار و تمدنهای بزرگ، مناطق مستعد از نظر کشاورزی و دامداری را برای سکونت انتخاب کرده است؛ بنابراین فرهنگ، تمدن و تاریخی که دشت مرودشت به جهان معرفی کرده، بر پایه زمینهای حاصلخیز و ظرفیتهای طبیعی این دشت شکل گرفته است.
وی این پیوند را نقطه مشترک مهم میان حوزه میراث فرهنگی و کشاورزی دانست و گفت: میراث فرهنگی مرودشت به نوعی مدیون کشاورزی و حاصلخیزی این دشت است و امروز نیز حفاظت از این دو سرمایه باید در یک چارچوب مشترک دنبال شود.
ضرورت همکاری میراث فرهنگی و امور اراضی
سرپرست پایگاه میراث جهانی تختجمشید با اشاره به گستردگی حریمهای حفاظتی این مجموعه جهانی گفت: پایگاه میراث جهانی تختجمشید مسئولیت حفاظت از عرصه و حرائم سه گانه این مجموعه را بر عهده دارد و بخشی از این محدوده با حوزه فعالیت امور اراضی شهرستان مرودشت همپوشانی دارد.
وی افزود: همین همپوشانی، ضرورت همکاری و هماهنگی نزدیک میان میراث فرهنگی، امور اراضی، نیروی انتظامی و یگان حفاظت امور اراضی را بیشتر میکند تا هر دستگاه بتواند در چارچوب وظایف قانونی خود برای حفظ اراضی و جلوگیری از تغییر کاربریهای غیرمجاز اقدام کند.
جعفری تأکید کرد: حفاظت از میراث فرهنگی تنها به بناها، کتیبهها و نقشبرجستهها محدود نمیشود؛ بلکه عرصه، حریم، منظر فرهنگی و محیط پیرامونی آثار نیز بخشی از میراثی است که باید از آن صیانت شود.
هشدار نسبت به آسیبهای ناشی از توسعه مقطعی
سرپرست پایگاه میراث جهانی تختجمشید در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به شرایط اقتصادی و اجتماعی کشور اظهار کرد: در شرایط دشوار اقتصادی، فشار بیشتری بر مردم وارد میشود و همین وضعیت ممکن است زمینه سوءاستفاده برخی افراد فرصتطلب و مسئولان ناآگاه را فراهم کند تا به بنیان های فرهنگی دشت مرودشت و حفظ اراضی این شهرستان آسیب وارد کنند.
وی ادامه داد: متأسفانه گاهی اهداف کوتاهمدت و توسعه مقطعی نیز میتواند به بنیانهای فرهنگی و اراضی کشاورزی دشت مرودشت آسیب وارد کند؛ بنابراین باید در تصمیمگیریهای مربوط به زمین، توسعه و عمران، منافع بلندمدت منطقه و نسلهای آینده مورد توجه قرار گیرد.
جعفری با تأکید بر ضرورت پرهیز از تصمیمهایی که تنها توسعه مقطعی را دنبال میکنند، گفت: دشت مرودشت مجموعهای از سرمایههای بههمپیوسته تاریخی، فرهنگی، طبیعی و کشاورزی است و نمیتوان درباره یکی از این عناصر بدون توجه به سایر بخشها تصمیم گرفت.
دو سرمایه بزرگ مرودشت؛ میراث تاریخی و زمینهای حاصلخیز
وی در ادامه از مردم شهرستان مرودشت خواست در حفاظت از دو سرمایه اصلی این منطقه مشارکت کنند.به گفته جعفری، مردم مرودشت باید از دو نعمت و سرمایه عظیم این دشت حفاظت کنند؛ نخست آثار تاریخی و دوم زمینهای حاصلخیز و مستعد کشاورزی.
سرپرست پایگاه میراث جهانی تختجمشید افزود: حفاظت از این سرمایهها تنها وظیفه یک دستگاه دولتی نیست و موفقیت در این مسیر به مشارکت مردم، کشاورزان، دستگاههای اجرایی، قضایی، انتظامی و متولیان حوزه میراث فرهنگی و کشاورزی نیاز دارد.
فرونشست؛ هشداری درباره سو مدیریت منابع آب
وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به پدیده فرونشست زمین در دشت مرودشت اظهار کرد: بخشی از مشکلاتی که امروز با آن مواجه هستیم، نتیجه نوع رفتار ما با منابع کشاورزی و آب است و منفعتطلبی، بهرهبرداری نادرست از منابع و ضعف در مدیریت منابع آب میتواند پیامدهای جبرانناپذیری برای آینده این دشت ایجاد کند.
جعفری تأکید کرد: برای مواجهه با این چالشها، نیازمند برنامهریزی و مدیریت جدی هستیم؛ زیرا آنچه امروز در مرودشت در معرض تهدید قرار دارد، تنها یک قطعه زمین یا یک اثر تاریخی نیست، بلکه مجموعهای از سرمایههای ملی است که متعلق به نسلهای آینده نیز خواهد بود.
جعفری در پایان خاطرنشان کرد: حفاظت از آثار تاریخی و صیانت از اراضی حاصلخیز دشت مرودشت باید همزمان و در یک برنامه جامع دنبال شود و همه دستگاهها و مردم باید در این مسیر مشارکت کنند تا بتوانیم میراث تاریخی، فرهنگی و طبیعی این منطقه را برای آیندگان حفظ کنیم.
صیانت از اراضی کشاورزی مرودشت نیازمند عزم مشترک دستگاههاست
در ادامه این آیین، مدیر جهاد کشاورزی شهرستان مرودشت نیز با تأکید بر ضرورت همکاری و همافزایی دستگاههای اجرایی، قضایی و انتظامی برای حفاظت از اراضی کشاورزی گفت: صیانت از زمین و حفظ کاربری اراضی کشاورزی، وظیفهای همگانی است و مقابله با تغییر کاربریهای غیرمجاز بدون مشارکت همه دستگاهها و مردم امکانپذیر نیست.
سیروس شفیعی افزود: قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها، وظایف مشخصی را برای دستگاههای مختلف تعیین کرده است و اجرای مطلوب این قانون نیازمند هماهنگی میان مجموعههایی از جمله جهاد کشاورزی، راهداری، راه و شهرسازی، دستگاه قضایی، دستگاههای انتظامی و امنیتی، شهرداری و میراث فرهنگی است.
مدیر جهاد کشاورزی شهرستان مرودشت با اشاره به ضرورت همکاری مشترک دستگاهها در حوزه زمین، تصریح کرد: هر دستگاه باید در چارچوب وظایف قانونی خود برای جلوگیری از تغییر کاربری غیرمجاز و حفظ اراضی کشاورزی و منابع تولید اقدام کند و در این مسیر، همکاری و تبادل ظرفیت میان دستگاهها اهمیت ویژهای دارد.
شفیعی همچنین با قدردانی از همکاری مجموعه میراث فرهنگی گفت: در محدودههایی که اراضی تحت مدیریت یا حفاظت میراث فرهنگی قرار دارند نیز دستگاهها میتوانند با یک مأموریت مشترک، از اراضی و عرصههای عمومی و کشاورزی صیانت کنند.
وی با اشاره به ضرورت برخورد با سودجویان حوزه زمین گفت: ممکن است برخی افراد به دلیل منافع اقتصادی کوتاهمدت اقدام به تغییر کاربری اراضی کشاورزی یا انجام معاملات غیرقانونی کنند، اما باید توجه داشت که قانون در برابر تغییر کاربریهای غیرمجاز و تخلفات این حوزه برخورد خواهد کرد.
وی از کشاورزان و ساکنان شهرستان مرودشت خواست نسبت به حفظ کاربری اراضی کشاورزی حساس باشند.
تغییر کاربری اراضی کشاورزی به باغشهر، آینده کشاورزی را تهدید میکند
در بخش دیگری از این آیین، فرمانده یگان حفاظت امور اراضی استان فارس با تأکید بر ضرورت صیانت از اراضی کشاورزی گفت: تبدیل اراضی کشاورزی به باغشهر ممکن است در کوتاهمدت ارزش افزوده و آورده اقتصادی ایجاد کند، اما در بلندمدت به زیان منافع عمومی و آینده کشور خواهد بود.
به گفته امیر احسان حجتی، حفاظت از اراضی کشاورزی نیازمند حضور و مشارکت جدی همه دستگاههای مسئول است و اقدامات انجامشده در این حوزه باید با جدیت ادامه پیدا کند.
حجتی با اشاره به اهمیت ظرفیتهای کشاورزی استان فارس افزود: بخش قابل توجهی از ظرفیت کشاورزی استان به اراضی حاصلخیز اختصاص دارد و صیانت از این سرمایه ملی، مسئولیتی است که باید با نگاه بلندمدت دنبال شود.
فرمانده یگان حفاظت امور اراضی استان فارس با اشاره به روند تغییر کاربری برخی اراضی کشاورزی تصریح کرد: تخریب اراضی کشاورزی و تبدیل آنها به باغشهر شاید در کوتاهمدت برای صاحبان این اراضی آورده و ارزش افزوده مضاعفی ایجاد کند، اما این رویکرد در بلندمدت به ضرر جامعه و نسلهای آینده خواهد بود.
حجتی تأکید کرد: اراضی کشاورزی سرمایهای محدود و ارزشمند هستند و از دست رفتن آنها به معنای کاهش ظرفیت تولید و تهدید امنیت غذایی در آینده است؛ بنابراین نباید منافع کوتاهمدت اقتصادی را بر مصالح بلندمدت جامعه ترجیح داد.
تختجمشید بخشی جداییناپذیر از هویت تاریخی منطقه است
در پایان این آیین، فرمانده یگان حفاظت میراث فرهنگی استان فارس نیز حفاظت از تختجمشید را نیازمند همافزایی همه دستگاههای مسئول دانست و گفت: حفاظت از مجموعهای با گستره و اهمیت تختجمشید، بهویژه در محدوده کوه رحمت، مأموریتی دشوار است و بدون همراهی همه مجموعههای ذیربط نمیتوان به نتیجه مطلوب دست یافت.
محمد احمدی با اشاره به گستره وسیع محدوده حرائم سه کانه تخت جمشید افزود: حراست و حفاظت از چنین پهنه وسیعی، کار آسانی نیست و تحقق آن نیازمند همکاری، همراهی و همافزایی میان تمامی دستگاهها و مجموعههایی است که به نوعی در این حوزه مسئولیت دارند.
فرمانده یگان حفاظت میراث فرهنگی استان فارس با بیان اینکه تختجمشید بخشی جداییناپذیر از هویت تاریخی منطقه است، اظهار کرد: باید بپذیریم که این تختجمشید بوده که به منطقه مرودشت هویت بخشیده است. آثاری که در این منطقه وجود دارد، بخشی از شناسنامه و هویت ایرانی ماست و هرگونه آسیب و خسارت به بناهای تاریخی، از جمله تختجمشید، در واقع به معنای از دست رفتن بخشی از هویت و پیشینه تاریخی جامعه است.
احمدی در ادامه بر ضرورت توجه همزمان به مسائل اجتماعی و اقتصادی مردم تأکید کرد و گفت: در کنار وظیفه حفاظت از میراث فرهنگی، باید واقعیتهای زندگی مردم و مشکلات معیشتی و اقتصادی آنان را نیز در نظر داشت.
به گفته وی، نیروهای یگان حفاظت باید ضمن انجام دقیق مسئولیتهای قانونی خود، در مواجهه با مردم با مدارا، صبر و زبان خوش برخورد کنند.احمدی تصریح کرد: قانون را نمیتوان نادیده گرفت و از اجرای آن عدول کرد، اما شیوه اجرای قانون نیز اهمیت دارد. میتوان قانون را با حفظ اقتدار و قاطعیت، اما با زبان شایسته، محترمانه و همراه با مدارا اجرا کرد.
فرمانده یگان حفاظت میراث فرهنگی استان فارس خاطرنشان کرد: حفاظت مؤثر از میراث فرهنگی زمانی محقق میشود که در کنار اجرای قانون، اعتماد و همراهی مردم نیز جلب شود؛ چرا که مردم میتوانند مهمترین همراهان دستگاههای مسئول در صیانت از میراث تاریخی و فرهنگی کشور باشند.
به گزارش سیناپرس به نقل از روابط عمومی پایگاه میراث جهانی تخت جمشید، ، طرح «حکاک» با محوریت حفظ کاربری اراضی کشاورزی، مجموعهای از اقدامات نظارتی و اجرایی را دنبال میکند که از جمله آنها میتوان به شناسایی تخلفات تغییر کاربری غیرمجاز، صدور اخطاریه، توقف عملیات ساختوسازهای غیرمجاز، اعاده اراضی به وضعیت اولیه و اجرای احکام قضایی قلعوقمع بناها و مستحدثات غیرمجاز اشاره کرد.
همچنین در این طرح، نظارت بر واحدهای صنفی و فعالیتهایی که میتوانند در شکلگیری یا گسترش تغییر کاربریهای غیرمجاز نقش داشته باشند، مورد توجه قرار گرفته است.برگزاری این مانور در تختجمشید، از منظر دیگری نیز اهمیت دارد؛ چراکه بخشهایی از اراضی کشاورزی شهرستان مرودشت در مجاورت عرصهها و حریمهای میراث جهانی تختجمشید قرار گرفته و حفاظت از این پهنه نیازمند همکاری و هماهنگی میان متولیان کشاورزی، میراث فرهنگی، نیروی انتظامی، دستگاه قضایی و سایر نهادهای مرتبط است.
