پیشنهاد وزارت علوم برای جذب بیشتر دانشجویان خارجی
مدیرکل دفتر گسترش آموزش عالی وزارت علوم با تأکید بر ضرورت تغییر رویکرد دانشگاهها در جذب دانشجویان بینالمللی گفت: برای افزایش سهم ایران از بازار آموزش عالی جهانی، دانشگاهها باید برنامههای آموزشی و پذیرش خود را متناسب با توانمندی و نیاز دانشجویان خارجی طراحی کنند و تسلط به زبان فارسی را از یک «شرط پذیرش» به هدفی آموزشی در طول تحصیل تبدیل کنند.
به گزارش سیناپرس، مدیرکل دفتر گسترش آموزش عالی وزارت علوم با تأکید بر ضرورت بازنگری در سیاستهای جذب دانشجویان خارجی گفت: دانشگاههای ایران برای رقابت در بازار آموزش عالی بینالمللی باید انعطاف بیشتری در برنامههای آموزشی و پذیرش دانشجویان داشته باشند و شرط تسلط به زبان فارسی را به هدف آموزش این زبان تبدیل کنند.
بینالمللیسازی آموزش عالی در سالهای اخیر به یکی از مهمترین سیاستهای وزارت علوم و دانشگاههای کشور تبدیل شده است. افزایش جذب دانشجویان خارجی، علاوه بر تقویت دیپلماسی علمی، میتواند به توسعه تعاملات بینالمللی و ایجاد منابع درآمدی پایدار برای دانشگاهها کمک کند، اما کارشناسان معتقدند این روند تنها زمانی موفق خواهد بود که کیفیت آموزشی در اولویت قرار گیرد.
به اعتقاد صاحبنظران، اگرچه اقتصاد آموزش عالی و درآمدزایی از طریق جذب دانشجویان بینالمللی اهمیت دارد، اما منافع بلندمدت علمی و جایگاه بینالمللی دانشگاههای کشور نباید تحتالشعاع اهداف درآمدی قرار گیرد.
کارشناسان هشدار میدهند که نباید به بهای افزایش کمی دانشجویان خارجی، استانداردهای آموزشی تضعیف شود. تجربه حضور دانشآموختگانی که پس از پایان تحصیل از مهارتهای زبانی یا تخصصی کافی برخوردار نیستند، میتواند اعتبار علمی دانشگاههای ایران را در عرصه بینالمللی خدشهدار کند؛ از این رو، استقرار یک نظام متمرکز و سختگیرانه برای غربالگری، پذیرش و ارزیابی خروجی دانشجویان بینالمللی در همه دانشگاهها ضروری به نظر میرسد.
از سوی دیگر، تمرکز جذب دانشجویان خارجی بر یک یا دو کشور، بهعنوان یک ضعف راهبردی مطرح است. به باور کارشناسان، تحقق مرجعیت علمی ایران در منطقه مستلزم تنوعبخشی به ملیت دانشجویان بینالمللی و حضور گستردهتر در بازارهای مختلف آموزش عالی است.
بررسی روند جذب دانشجویان خارجی نیز نشان میدهد تا پیش از دهه ۹۰، پذیرش دانشجویان بینالمللی عمدتاً از طریق بورسیههای دولتی انجام میشد، اما از ابتدای این دهه، با تغییر رویکرد و فراهم شدن زیرساختهای لازم، دانشگاهها نقش اصلی را در جذب دانشجویان شهریهپرداز بر عهده گرفتند و فرآیند بررسی سوابق علمی و پذیرش متقاضیان نیز به خود دانشگاهها واگذار شد.
با این حال، دغدغه اصلی مسئولان و متخصصان آموزش عالی، حفظ توازن میان توسعه کمی و ارتقای کیفیت است. آنان معتقدند جذب دانشجوی بینالمللی نباید صرفاً به ابزاری برای تأمین منابع مالی دانشگاهها تبدیل شود؛ زیرا افت کیفیت، در میانمدت و بلندمدت، جایگاه ایران را در بازار آموزش عالی منطقهای و بینالمللی تضعیف خواهد کرد.
در همین زمینه، رضا قادری مدیرکل دفتر گسترش آموزش عالی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، در گفتوگویی خبری، بر ضرورت اصلاح برخی رویکردها در جذب دانشجویان خارجی تأکید کرد.
وی درباره راهکارهای ارتقای کیفیت جذب دانشجویان خارجی و همخوانی آن با استانداردهای بینالمللی اظهار داشت: دانشگاههای فعال ایران در حوزه بینالمللی عمدتاً دانشگاههای برتر کشور هستند که دانشجویان ممتاز و رتبههای برتر کنکور را جذب میکنند و ساختار آموزشی آنها نیز بر پایه تربیت نخبگان شکل گرفته است.
قادری افزود: اما مشخص نیست بتوان همین الگوی آموزشی را برای دانشجویان بینالمللی نیز به کار گرفت، زیرا بازار آموزش عالی بینالمللی اقتضائات متفاوتی دارد.
مدیرکل گسترش آموزش عالی وزارت علوم با بیان اینکه آموزش عالی صرفاً برای نخبگان طراحی نشده است، گفت: واقعیت این است که دورههای دانشگاهی باید پاسخگوی طیف وسیعی از دانشجویان باشند.
وی با اشاره به تجربه تحصیل خود در خارج از کشور افزود: بسیاری از همکلاسیهای من از نظر علمی در سطح بالایی بودند، اما در دانشگاههای ایران امکان پذیرش نداشتند؛ در حالی که دانشگاههای انگلیس و دیگر کشورهای اروپایی آنها را میپذیرند و با طراحی برنامههای آموزشی مناسب، سطح علمی آنان را ارتقا میدهند، نه اینکه همان برنامه ویژه دانشجویان ممتاز داخلی را به دانشجویانی که حتی زبان فارسی نمیدانند، تحمیل کنند.
مدیرکل دفتر گسترش آموزش عالی تأکید کرد: دانشگاههای ایران باید برنامههای درسی خود را متناسب با سطوح مختلف توانمندی دانشجویان بینالمللی طراحی کنند.
وی ادامه داد: اگر دانشجویان ممتاز کشورهای منطقه قصد انتخاب دانشگاهی در خارج از کشور را داشته باشند، ایران در بسیاری از موارد انتخاب نخست آنها نیست و برای افزایش جذابیت دانشگاههای کشور باید اصلاحاتی انجام شود.
قادری با اشاره به موضوع زبان فارسی گفت: در بسیاری از موارد، آنچه امروز شرط قرار دادهایم، باید به هدف تبدیل شود. تبدیل شدن زبان فارسی به یک زبان علمی بینالمللی هدف ارزشمندی است، اما اگر از ابتدا تسلط به زبان فارسی را شرط پذیرش قرار دهیم، دامنه متقاضیان به شدت محدود خواهد شد.
به نقل از ایرنا، وی افزود: باید برای دانشجویانی که آشنایی با زبان فارسی ندارند، همزمان با تحصیل دورههای آموزش زبان فارسی برگزار شود؛ همانگونه که بسیاری از دانشگاههای معتبر جهان نیز برای دانشجویان بینالمللی دورههای آموزش زبان کشور مقصد را ارائه میکنند.
قادری در پایان گفت: برای حضور موفق در بازار آموزش عالی بینالمللی باید انعطافپذیر باشیم و برنامههای خود را متناسب با نیازهای این بازار طراحی کنیم تا سهم بیشتری از جذب دانشجویان خارجی به دست آوریم.
