دانشمندان کشف کردند:
آواز پرندگان راز «خیانت» نرها را فاش میکند
پژوهش تازهای نشان میدهد پرندگان ماده مگسگیر خالدار (Pied Flycatcher) میتوانند تنها با شنیدن تغییرات ظریف در آواز پرندگان نر تشخیص دهند که آیا آنها پیشتر جفتگیری کردهاند یا خیر؛ قابلیتی که به آنها کمک میکند از انتخاب جفتی که تعهد کمتری به مراقبت از جوجهها دارد، اجتناب کنند.
به گزارش سیناپرسر، نتایج این پژوهش که در نشریه Ethology منتشر شده است، نشان میدهد آواز پرندگان نر پس از جفتگیری دچار تغییرات محسوسی میشود و پرندگان ماده از همین تغییرات برای ارزیابی وضعیت جفت احتمالی خود استفاده میکنند.
در گونه مگسگیر خالدار (Ficedula hypoleuca)، بسیاری از نرها پس از آنکه نخستین جفتشان تخمگذاری میکند، قلمرو دومی را در فاصله چند صد متری ایجاد کرده و تلاش میکنند ماده دیگری را نیز جذب کنند. در چنین شرایطی، نر باید زمان خود را میان دو آشیانه تقسیم کند و در نتیجه کمک کمتری به بزرگ کردن جوجههای هر دو خانواده خواهد کرد.
هلنه لامپه رفتارشناس جانوری از دانشگاه اسلو و سرپرست این پژوهش، به همراه همکارانش آواز ۱۷ پرنده نر وحشی را در دو مرحله ثبت کردند؛ یک بار زمانی که هنوز جفتی نداشتند و بار دیگر پس از جفتگیری و انتقال به قلمروی دوم برای جذب مادهای دیگر.
تحلیل آواها با استفاده از نرمافزارهای زیستآواشناسی نشان داد: دو تغییر مهم در آواز نرها رخ میدهد؛ نخست اینکه مدت زمان آواز از حدود دو ثانیه به حدود ۱.۷ ثانیه کاهش مییابد و دوم اینکه تکرار منظم هجاهای آوازی به شکل محسوسی کمتر میشود.
پژوهشگران معتقدند کاهش تکرار هجاها احتمالاً نوعی پیام هشدار برای نرهای رقیب به منظور دفاع از قلمرو است. در مقابل، کوتاهتر شدن آواز ممکن است راهبردی باشد تا نرها کمتر توسط جفت اول خود شناسایی شوند؛ زیرا مطالعات پیشین نشان داده بود ماده نخست میتواند آواز همسر خود را تشخیص دهد و برای دور کردن مادههای رقیب به محل حضور او پرواز کند.
برای بررسی اینکه آیا مادهها واقعاً این تفاوتها را تشخیص میدهند، پژوهشگران در آزمایش دیگری آواز نرهای مجرد و نرهای جفتدار را در محوطههای بزرگ روباز برای پرندگان ماده پخش کردند. نتایج نشان داد ۲۱ پرنده از مجموع ۲۹ پرنده ماده، بیشتر به جعبه آشیانهای نزدیک شدند که آواز یک نر مجرد از آن پخش میشد.
با این حال، هنگامی که پژوهشگران با ویرایش دیجیتالی، آواز نرهای مجرد را شبیه آواز نرهای جفتدار کردند، این ترجیح تقریباً از بین رفت؛ موضوعی که نشان میدهد مادهها واقعاً از روی ویژگیهای صوتی میتوانند وضعیت جفتگیری نرها را تشخیص دهند.
«استیون نوویکی»، بومشناس رفتاری دانشگاه دوک که در این پژوهش مشارکت نداشت، تأکید کرد استفاده از واژه «خیانتکار» برای این پرندگان چندان دقیق نیست. به گفته او، این رفتار نتیجه فرایند تکامل و انتخاب طبیعی برای افزایش موفقیت تولیدمثلی است و نه تلاشی آگاهانه برای فریب دادن مادهها.
به باور پژوهشگران، این یافتهها نشان میدهد آواز پرندگان تنها ابزاری برای جذب جفت نیست، بلکه اطلاعات ارزشمندی درباره وضعیت، کیفیت و رفتار تولیدمثلی نرها در اختیار مادهها قرار میدهد و نقش مهمی در انتخاب جفت و موفقیت تولیدمثل ایفا میکند.
مترجم:نیروانا محمدحسینی
