فریز تخمک؛ راهکاری برای حفظ باروری زنان

عضو هیات علمی پژوهشگاه ابن‌سینا با بیان اینکه افزایش سن ازدواج و فرزندآوری، حفظ باروری زنان را به یکی از دغدغه‌های مهم نظام سلامت تبدیل کرده است، گفت: فریز تخمک یا جنین، روشی برای حفظ شانس فرزندآوری در آینده است و در بسیاری از کشورها به زنان دارای شرایط خاص یا افرادی که قصد بارداری در آینده نزدیک ندارند، توصیه می‌شود.

به گزارش سیناپرس، با افزایش سن ازدواج و به تعویق افتادن فرزندآوری، موضوع حفظ قدرت باروری زنان بیش از گذشته مورد توجه متخصصان قرار گرفته است. در شرایطی که سیاست‌های افزایش جمعیت و حمایت از فرزندآوری نیز بر اهمیت حفظ توان باروری تhکید دارند، بهره‌گیری از روش‌های نوین درمان ناباروری از جمله فریز تخمک و جنین می‌تواند فرصت فرزنددار شدن را برای بسیاری از زنان در سال‌های آینده حفظ کند؛ متخصصان معتقدند آگاهی‌بخشی درباره زمان مناسب انجام این اقدام و گروه‌های هدف، نقش مهمی در پیشگیری از ناباروری ناشی از افزایش سن یا برخی بیماری‌ها دارد.

افزایش سن ازدواج، مهم‌ترین دلیل توصیه به فریز تخمک

دکتر آتوسا کریمی، جراح و فلوشیپ درمان ناباروری و عضو هیات علمی پژوهشگاه ابن‌سینا، با اشاره به مهم‌ترین دلایل انجام فریز تخمک به خبرنگار سیناپرس گفت: فریز تخمک با هدف حفظ باروری زنان انجام می‌شود و دلایل مختلفی برای توصیه آن وجود دارد.

وی افزود: یکی از شایع‌ترین دلایل، افزایش سن ازدواج و فرزندآوری در سراسر جهان است. به همین دلیل در بسیاری از کشورها به زنانی که حدود ۳۳ تا ۳۴ سال دارند و قصد ازدواج یا بارداری در آینده نزدیک را ندارند، توصیه می‌شود در صورت مجرد بودن، تخمک و در صورت متاهل بودن، جنین خود را فریز کنند.

کریمی با بیان اینکه پس از ۳۵ سالگی ذخیره تخمدان به تدریج کاهش می‌یابد، ادامه داد: این روند از حدود ۴۰ سالگی با سرعت بیشتری اتفاق می‌افتد و علاوه بر کاهش ذخیره تخمدان، کیفیت تخمک‌ها و توان باروری آنها نیز افت می‌کند. بنابراین فریز تخمک در سنین مناسب، نوعی بانک ذخیره برای حفظ شانس فرزندآوری در سال‌های آینده محسوب می‌شود.

بیماری‌های زنان و سابقه یائسگی زودرس از دیگر دلایل فریز تخمک

عضو هیات علمی پژوهشگاه ابن‌سینا با اشاره به اینکه برخی بیماری‌ها نیز می‌توانند ذخیره تخمدان را کاهش دهند، اظهار کرد: زنان مبتلا به کیست‌های اندومتریوز یا همان کیست‌های شکلاتی، گاهی ناچار به جراحی می‌شوند و در جریان عمل ممکن است بخشی از بافت سالم تخمدان نیز آسیب ببیند؛ به همین دلیل به این افراد نیز فریز تخمک پیشنهاد می‌شود.

وی ادامه داد: همچنین زنانی که در خانواده خود سابقه یائسگی زودرس دارند، باید از نظر ذخیره تخمدان بررسی شوند. در این افراد با انجام سونوگرافی و آزمایش‌های هورمونی، وضعیت عملکرد تخمدان ارزیابی می‌شود و در صورت مشاهده کاهش ذخیره تخمدان، فریز تخمک برای حفظ قدرت باروری در آینده توصیه خواهد شد.

بیماران مبتلا به سرطان نیز می‌توانند باروری خود را حفظ کنند

کریمی یکی دیگر از گروه‌های هدف را زنان مبتلا به سرطان، به‌ویژه سرطان پستان، عنوان کرد و گفت: داروهای شیمی‌درمانی و پرتودرمانی ممکن است به بافت تخمدان آسیب وارد کرده و باعث کاهش یا از بین رفتن ذخیره تخمدان شوند.

وی افزود: در این شرایط، پس از هماهنگی و تایید پزشک جراح و متخصص سرطان، در صورتی که داروهای مورد نیاز برای تحریک تخمدان خطری برای بیمار ایجاد نکند، پیش از آغاز درمان سرطان، فریز تخمک انجام می‌شود تا امکان فرزندآوری در آینده حفظ شود.

این متخصص درمان ناباروری تصریح کرد: اگر بیمار متاهل باشد، به جای فریز تخمک، جنین فریز می‌شود تا پس از پایان دوره درمان و دریافت مجوز بارداری از پزشک، از جنین‌های ذخیره‌شده برای بارداری استفاده شود.

کیفیت تخمک پس از فریز کاهش نمی‌یابد

عضو هیات علمی پژوهشگاه ابن‌سینا درباره نگرانی برخی زنان نسبت به کاهش کیفیت تخمک‌های فریز شده نیز گفت: با تکنیک‌های جدید انجماد، معمولا کیفیت تخمک‌ها حفظ می‌شود.

وی توضیح داد: البته در زنان متاهل، فریز جنین نتایج بهتری دارد، زیرا پس از تخمک‌گیری، اسپرم همسر به تخمک تزریق و جنین تشکیل می‌شود و سپس جنین فریز خواهد شد. در زمان نیاز، جنین ذوب و به رحم منتقل می‌شود که از نظر حفظ کیفیت، نسبت به فریز تخمک مزیت بیشتری دارد.

خبرنگار: فرزانه صدقی