به آسمان نگاه کنید!
ستارههای دنبالهدار در راهند
با رسیدن روزهای گرم بهاری در نیمکره شمالی، اکنون زمان مناسبی است تا بیرون بروید و یکی از زیباترین بارشهای شهابی سال را مشاهده کنید.
به گزارش سیناپرس،سیاره ما در حال عبور از میان ذرات باقیمانده از گذر دنبالهدار هالی به دور خورشید است. این رویداد سالانه با نام بارش شهابی اتا آکوارییدها شناخته میشود و اوج این بارش ذرات دنبالهدار در بازه زمانی ۴ تا ۶ مه رخ میدهد.
بر اساس توصیه انجمن اخترشناسی آمریکا، بهترین زمان برای رصد این بارش، حوالی ساعت ۴ صبح به وقت محلی در تاریخ ۵ مه ۲۰۲۶ است، زمانی که نقطهی تابش (Radiant) بالاترین ارتفاع را در آسمان دارد.
امسال بهترین تجربه رصدی برای نیمکره جنوبی خواهد بود، جایی که نقطهی تابش ارتفاع بالاتری دارد و امکان دیدن تا ۶۰ شهاب در ساعت وجود دارد. در نیمکره شمالی، تعداد شهابها به حدود ۱۰ شهاب در ساعت میرسد و نور ماه در حال کمشدن نیز میتواند شهابهای ضعیفتر را کمرنگ کند.
با این حال، راهکارهایی برای افزایش شانس رصد وجود دارد تا هیچکس فرصت دیدن این نمایش فوقالعاده فضایی را از دست ندهد، به شرط اینکه آسمان صاف باشد. و حتی اگر اوج بارش را از دست بدهید، این بارش تا اواخر ماه مه ادامه دارد و همچنان میتوانید شهابهایی را مشاهده کنید و آرزو کنید.
زمین مرتباً با بارشهای شهابی مختلف پوشیده میشود، اما دقیقتر است که بگوییم مدار زمین با جریانهای ذرات فضایی آمیخته است، به همین دلیل است که بارشهای شهابی در زمان مشخصی هر سال اتفاق میافتند.
این ذرات باقیمانده از دنبالهدارها یا سیارکهایی هستند که مسیر خود را به دور خورشید دنبال میکنند. هنگامی که این اجرام به خورشید نزدیک میشوند، یخهای سطحی آنها گرم شده و تبخیر میشوند و ذرات ریز را با خود به فضا پرتاب میکنند.
وقتی زمین از میان این ذرات عبور میکند، برخی از آنها وارد جو میشوند و با گرما میسوزند و مسیر نورانی قابل مشاهدهای را ایجاد میکنند. نقطهای از آسمان که شهابها به نظر میرسد از آن میافتند، نقطه تابش (Radiant) نام دارد و شهابها مانند خطهایی سریع از آن نقطه به اطراف حرکت میکنند.
اتا آکوارییدها ذرات به جا مانده از دنبالهدار هالی (۱P/Halley) هستند که هر ۷۶ سال یک بار در آسمان زمین ظاهر میشود. نقطه تابش این بارش نزدیک به صورت فلکی دلو (Aquarius) است.
با اینکه ماه در زمان اوج بارش در آسمان حضور دارد، خبر خوب این است که زمین از غرب به شرق میچرخد و بیشتر اجرام آسمانی از شرق طلوع و به سمت غرب غروب میکنند.
ماه در این فصل، در حال کمشدن است و در هنگام اوج بارش، ماه و صورت فلکی دلو در دو طرف آسمان قرار دارند؛ ماه به سمت افق غربی میرود و دلو از شرق طلوع میکند.
این بدان معناست که میتوانید پشت خود را به سمت ماه کنید تا از تابش نور آن جلوگیری کرده و شهابهای ضعیفتر را بهتر ببینید. همچنین میتوانید با قرار دادن یک شی بزرگ مثل درخت یا ساختمان بین خود و ماه، دید بهتری داشته باشید.
ماه در طول ماه مه کمتر مزاحم خواهد بود و بارش شهابی تا حدود ۲۷ یا ۲۸ مه ادامه دارد. بنابراین اگر به رصد آسمان ادامه دهید، میتوانید مدت بیشتری از این نمایش شگفتانگیز لذت ببرید.
بارشهای بعدی در ماه ژوئیه رخ میدهند، شامل سه بارش همزمان: دلتا آکوارییدهای جنوبی، آلفا کپریکورنیها و مشهورترین بارش نیمکره شمالی، پرسییدها.
بارش پرسییدها اوج خود را در ۱۲ تا ۱۳ اوت در شب ماه نو تجربه میکند، که تاریکترین آسمان را برای بهترین رصد فراهم میکند. همین حالا آن را در تقویم خود علامت بزنید.
مترجم:مهگل غفاری
