عادتی که میتواند بیخوابی را بدتر کند
بر اساس گزارشهای علمی جدید، در رختخواب ماندن و تلاش مداوم برای خوابیدن عادتی بسیار رایج در میان افرادی است که از بیخوابی رنج میبرند که این عادت میتواند مشکل شما را تشدید کند.
به گزارش سیناپرس، بیخوابی ، یکی از شایعترین مشکلات سلامت روان است و پژوهشها نشان میدهد؛ این اختلال اغلب بهتنهایی رخ نمیدهد و با مشکلاتی مانند اضطراب، افسردگی، دیابت، دردهای مزمن و بیماریهای قلبی همراه است.
در گذشته، بیخوابیِ همراه با بیماریهای دیگر «بیخوابی ثانویه» نامیده میشد و تصور بر این بود که تنها نتیجهای از بیماری اصلی است. اما از اوایل دهه ۲۰۰۰، پژوهشگران نشان دادند که بیخوابی میتواند یک اختلال مستقل باشد و حتی قبل از سایر بیماریها ظاهر شود یا مدتها پس از آنها ادامه یابد.
این تغییر دیدگاه باعث شد درمان بیخوابی بهعنوان یک مشکل جداگانه اهمیت بیشتری پیدا کند. تحقیقات همچنین نشان دادهاند؛ بهبود خواب میتواند به بهبود بیماریهای دیگر مانند افسردگی، درد مزمن، اختلالات قلبی و حتی برخی اختلالات روانی کمک کند.
چه کسانی بیشتر در معرض بیخوابی هستند؟
بر اساس دادههای علمی، بیخوابی در زنان، سالمندان و افراد با وضعیت اقتصادی–اجتماعی پایینتر شایعتر است. عواملی مانند تغییرات هورمونی، بارداری، یائسگی، استرسهای مراقبتی و مشکلات روانی در افزایش این اختلال نقش دارند.
عادت خطرناک: ماندن در رختخواب هنگام بیخوابی
متخصصان هشدار میدهند یکی از بدترین رفتارها در زمان بیخوابی، دراز کشیدن طولانی در رختخواب و تلاش برای خوابیدن است. این کار باعث میشود مغز بین رختخواب و بیداری ارتباط برقرار کند و در نتیجه، خوابیدن در شبهای بعد نیز سختتر شود.
بنابراین توصیه کارشناسان این است که اگر فردی پس از مدتی نتوانست بخوابد، بهتر است از رختخواب خارج شود و فعالیتی آرامشبخش انجام دهد؛ مانند مطالعه، نوشتن برنامه فردا، گوش دادن به موسیقی آرام یا تمرین تنفس. سپس، زمانی که احساس خوابآلودگی ایجاد شد، میتوان دوباره به رختخواب برگشت.
همچنین چرت کوتاه در طول روز (حداکثر ۲۰ دقیقه) نیز در برخی موارد مفید است، اما خواب روزانه طولانی میتواند مشکل خواب شبانه را تشدید کند.
محققان همچنین تاکید میک نند؛درمان شناختی-رفتاری برای بیخوابی (CBT-I) یکی از مؤثرترین روشهای درمانی شناختهشده است که با هدف اصلاح رفتارها و الگوهای ذهنی مرتبط با خواب طراحی شده است. با این حال، دسترسی به این درمان در بسیاری از کشورها محدود است و اغلب افراد به داروهای خوابآور روی میآورند.
کارشناسان هشدار میدهند: مصرف طولانیمدت داروهای خوابآور میتواند با عوارضی مانند وابستگی، اختلال شناختی، خوابآلودگی روزانه و افزایش خطر زمینخوردن همراه باشد.دراین راستا و در سالهای اخیر، داروهای جدیدتری نیز معرفی شدهاند، اما هنوز درباره ایمنی بلندمدت آنها دادههای کافی وجود ندارد.
درنهایت، پژوهشها نشان میدهد؛ بیخوابی یک مشکل پیچیده اما قابل درمان است و تغییر برخی عادتهای ساده، بهویژه نحوه رفتار در رختخواب، میتواند نقش مهمی در بهبود آن داشته باشد.
مترجم:امیرحسین فتائی
