راز جدید مغز در کنترل اشتها
پژوهشگران دریافتند سیگنال سیری تنها توسط نورونها ارسال نمیشود، بلکه سلولهای دیگری نیز در این فرآیند حیاتی نقش دارند که میتواند درمان چاقی را متحول کند.
به گزارش سیناپرس، پژوهشی جدید نشان میدهد احساس سیری در مغز تنها به فعالیت نورونها وابسته نیست و سلولهای دیگری نیز در این فرآیند نقش دارند؛ کشفی که میتواند نگاه دانشمندان به کنترل اشتها و درمان چاقی را تغییر دهد.
پژوهشگران اعلام کردهاند: وقتی معده پر میشود، مغز با ارسال سیگنالی به بدن میگوید که خوردن را متوقف کند، اما نحوه عملکرد این سیگنال بسیار پیچیدهتر از آن چیزی است که پیشتر تصور میشد. دانشمندان امیدوارند کشف جدید آنها که نشان میدهد این سیگنال از منبعی غیرمنتظره منشأ میگیرد، به توسعه درمانهای تازه برای اختلالات خوردن و چاقی منجر شود.
ریکاردو آراندا، استاد زیستشناسی دانشگاه مریلند که از اعضای تیم این پژوهش است، اعلام کرد این تحقیق نحوه تفکر درباره مدارهای ارتباطی مغز را تغییر میدهد. این تیم تحقیقاتی بهتازگی یافتههای خود را در نشریه مجموعه مقالات آکادمی ملی علوم منتشر کرده است.
دانشمندان از مدتها قبل بر این باور بودند که مغز عمدتاً از طریق سلولهای سیگنالدهندهای به نام نورونها تشخیص میدهد که چه زمانی باید دست از غذا خوردن کشید. با این حال، مطالعه جدید نشان میدهد این فرآیند بسیار پیچیدهتر است و انواع دیگری از سلولها نیز در آن نقش دارند.
در این پژوهش مشخص شده است که تانیسیتها، که نوعی سلول تخصصی در مغز هستند و وظیفه کنترل گلوکز به عنوان سوخت اصلی بدن را در مایعات اطراف مغز و نخاع بر عهده دارند، پس از غذا خوردن و افزایش سطح گلوکز فعال میشوند. این افزایش گلوکز باعث میشود تانیسیتها مادهای به نام لاکتات را به بافت مغزی مجاور آزاد کنند.
پیش از این تصور میشد که لاکتات به طور مستقیم به نورونهای مسئول کنترل اشتها سیگنال میدهد، اما یافتههای جدید نشان میدهد که یک واسطه غیرمنتظره در این فرآیند وجود دارد. پژوهشگران دریافتهاند که تانیسیتها ابتدا با آستروسیتها ارتباط برقرار میکنند و سپس آستروسیتها پیام را به نورونها منتقل میکنند.
آستروسیتها که از رایجترین انواع سلولهای مغزی هستند، پیشتر بیشتر به عنوان سلولهای پشتیبان نورونها شناخته میشدند، اما این مطالعه نشان میدهد که آنها نقش فعال و مستقیمی در تنظیم اشتها دارند. این سلولها لاکتات را شناسایی کرده و در پاسخ، پیامرسانهای شیمیایی آزاد میکنند که به نورونها دستور سرکوب اشتها را میدهد.
این زنجیره ارتباطی میان تانیسیتها، آستروسیتها و نورونها در نهایت همان سیگنالی است که باعث ایجاد احساس سیری در بدن میشود. آراندا با اشاره به نتایج این تحقیق اعلام کرد آنچه برای تیم پژوهشی شگفتانگیز بوده، پیچیدگی این ارتباطات سلولی است.
با این حال، پژوهشگران تأکید کردهاند که این مطالعه در مدلهای حیوانی انجام شده و نتایج بهدستآمده لزوماً در انسانها نیز به همین شکل نخواهد بود. با این وجود، از آنجا که تانیسیتها و آستروسیتها در تمامی پستانداران وجود دارند، این احتمال مطرح است که مکانیسم مشابهی در انسان نیز فعال باشد.
به نقل از آنا، در مرحله بعد، محققان قصد دارند بررسی کنند که آیا تغییر در گیرندههایی که به آستروسیتها امکان شناسایی لاکتات را میدهند، میتواند بر رفتار خوردن تأثیر بگذارد یا خیر. در حال حاضر هیچ دارویی به طور مستقیم این مسیر را هدف قرار نمیدهد.
پژوهشگران معتقدند این مکانیسم جدید میتواند به عنوان هدفی تازه برای درمان مورد استفاده قرار گیرد و در کنار درمانهای موجود، از جمله داروهایی مانند اوزمپیک، به بهبود زندگی افراد مبتلا به چاقی و سایر بیماریهای مرتبط با اشتها کمک کند.
