پنگوئنها در نقش «کارآگاهان شیمیایی» در کشف آلودگی گسترده در سواحل
پژوهشگران با استفاده از روشی نوآورانه، از پنگوئنهای ماژلانی در سواحل پاتاگونیای آرژانتین برای ردیابی «مواد شیمیایی ماندگار» (PFAS) استفاده کردهاند؛ آلایندههایی خطرناک که میتوانند دههها در محیطزیست باقی بمانند.
به گزارش سیناپرس، در این طرح آزمایشی، دانشمندان با نصب حلقههای سیلیکونی نرم بر مچ پای پنگوئنها، موفق شدند رد این مواد سمی را در زیستگاه طبیعی آنها شناسایی کنند. این حلقهها مانند یک «نمونهبردار غیرفعال» عمل کرده و مواد شیمیایی موجود در آب و محیط اطراف را جذب میکنند.
نتایج این تحقیق که در یک نشریه علمی منتشر شده، نشان میدهد؛ حدود ۹۱ درصد از نمونههای جمعآوریشده حاوی دستکم یک نوع آلاینده صنعتی بودهاند. پژوهشگران در مجموع ۹ ترکیب مختلف از PFAS را شناسایی کردند؛ موادی که در تولید محصولاتی مانند لباسهای ضدآب و بستهبندی مواد غذایی کاربرد دارند و بهدلیل پایداری بالا، به «مواد شیمیایی ابدی» شهرت یافتهاند.
کارشناسان میگویند: این نخستین گام برای شناخت ابعاد آلودگی PFAS در منطقه پاتاگونیاست؛ منطقهای که تاکنون مطالعات محدودی درباره آن انجام شده است. این مواد میتوانند از طریق زنجیره غذایی تجمع پیدا کرده و سلامت گونههای دریایی و حتی انسانها را تهدید کنند.
در این مطالعه، ۵۵ پنگوئن در دو کلونی مختلف طی سه فصل زادآوری بین سالهای ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۴ مورد بررسی قرار گرفتند. حلقهها بین ۲ تا ۹ روز روی بدن پرندگان باقی ماند و سپس برای تحلیل به آزمایشگاه منتقل شد. نتایج همچنین نشان داد میزان آلودگی بسته به منطقه، فصل و مدت زمان نمونهبرداری متفاوت است.
دانشمندان تأکید میکنند: این روش نسبت به شیوههای قبلی—مانند نمونهگیری خون یا پر—کمخطرتر و دقیقتر است و میتواند اطلاعات بهتری از تماس مستقیم حیوانات با آلایندههای محیطی ارائه دهد.
پژوهشگران امیدوارند با گسترش این طرح به سایر گونههای دریایی، از جمله پرندگان غواص، بتوانند تصویری جامعتر از وضعیت آلودگی اقیانوسها به دست آورند. به گفته آنها، پنگوئنها نهتنها شاخصهای مهمی برای سلامت محیطزیست هستند، بلکه میتوانند توجه افکار عمومی را به بحرانهای زیستمحیطی جلب کنند.
کارشناسان هشدار میدهند؛ با وجود محدود بودن این مطالعه، شواهد اولیه نگرانکننده است و لزوم تحقیقات گستردهتر و اقدامات جدی برای کنترل این آلایندههای پایدار را نشان میدهد.
گزارش: ندا جوادهراتی
