برنامه ۱۰ ساله تانزانیا در اقتصاد دیجیتال

آرین کربلائی: تانزانیا، طی یک برنامه‌ریزی ده ساله (۲۰۳۴ – ۲۰۲۴)، برنامه راهبردی اقتصاد دیجیتال را راه اندازی نموده است که گامی مهم در تحول دیجیتالی کشور و با هدف غایی تقویت رشد اقتصادی است.

به گزارش خبرگزاری سینا، خانم سامیا سولوحو حسن، رئیس جمهور تانزانیا در جریان پانزدهمین نشست شورای ملی تجارت تانزانیا (TNBC) اعلام کرد: زمان آن فرا رسیده است که برای اجرای موفقیت آمیز این چارچوب، بر مسئله “آموزش” تمرکز کنیم. این قبیل آموزش‌ها می‌بایست در مراحل پایه به دانش آموزان آموزش داده شود.

او افزود: آشنایی آنها با تحولات تکنولوژیکی جدید کمک می‌کند تا در زمان فارغ‌التحصیلی اجرای طرح مدنظر ما در حوزه اقتصاد، تسهیل شود و در اقتصاد دیجیتال، عناصر محوری قرار می‌گیرند که دستیابی به رشد و توسعه را تسهیل می‌کنند. این عناصر شامل گسترش پهنای باند، بهبود کیفیت زیرساخت‌های دیجیتال و دسترسی عمومی جامعه به شبکه اینترنت جهانی است.

تانزانیا در حال تجربه یک جهش اقتصادی متحول کننده است که توسط پروژه‌های زیرساختی جدید و سرمایه‌گذاری‌های استراتژیک هدایت می‌شود. قابل پیش بینی است که با تکمیل این زیرساخت‌ها و طرح‌های عمرانی، تانزانیا به یک مرکز رو به رشد برای تجارت و نوآوری منطقه‌ای تبدیل شود.

تحلیل‌گران، این رشد را به ابتکارات مختلف دولت از جمله کاهش اثرات اقتصادی جنگ اوکراین و روسیه و همچنین سرمایه‌گذاری قابل توجه در بخش‌های انرژی، آب، بهداشت، آموزش و زیرساخت‌های حمل‌ونقل نسبت می‌دهند. علاوه بر این، افزایش تولید مواد معدنی به ویژه طلا و زغال سنگ و افزایش وام‌های بخش خصوصی نیز به توسعه دامنه فعالیت‌های اقتصادی دامن زده است. گردشگری یکی دیگر از عوامل کلیدی رشد است.

بر اساس داده‌های بانک تانزانیا درآمد گردشگری سال منتهی به جولای ۲۰۲۳ به ۲.۹۹۹ میلیارد دلار رسید که در مقایسه با ۱.۹۵ میلیارد دلار در مدت مشابه سال ۲۰۲۲ افزایش نشان می‌دهد.

مطابق آمارهای جهانی،اقتصاد دیجیتال سهم قابل توجهی در تولید ناخالص داخلی کشورها ایفا می‌کند. بخش ICT در تانزانیا معادل ۲ درصد تولید ناخالص ملی را که معادل حدودا یک میلیارد دلار می‌باشد به خود اختصاص داده است.

تانزانیا به طور کلی توانسته در طول ۵ سال گذشته با نرخ رشد متوسط ۸%، رشد قابل توجهی را به خود اختصاص دهد که در میان بخش های مختلف، بخش ICT بیشترین نرخ رشد را به خود اختصاص داده است.

آخرین آمارها در حوزه ارتباطات

آمار ارائه شده توسط آقای ناپ نناویه، وزیر اطلاعات، ارتباطات و فناوری اطلاعات در مجلس ملی به خوبی نشان دهنده نقش حیاتی بخش ارتباطات در توسعه اجتماعی- اقتصادی تانزانیا به عنوان عنصر توانمندساز در صنایع مختلف می‌باشد.

سال گذشته، بخش ارتباطات بیشترین نرخ رشد را در میان دیگر بخش های اقتصادی به خود اختصاص داد. بر همین اساس، سیم کارت های ثبت شده با ۱۶.۴ درصد افزایش، از ۶۲.۳ میلیون در آوریل ۲۰۲۳ به ۷۲.۵ میلیون در آوریل ۲۰۲۴ افزایش یافته است. مشترکان اینترنت موبایل نیز با افزایش ۱۱.۲ درصدی از ۳۳.۱ میلیون به ۳۶.۸ میلیون در مدت مشابه سال گذشته افزایش پیدا کرده است. کاربران خدمات کیف پول موبایلی با ۱۹.۶ درصد رشد از ۴۴.۳ میلیون به ۵۳.۰ میلیون نفر رسید.

دولت تانزانیا بر اساس سند استراتژی ملی اقتصاد دیجیتال ۲۰۳۴-۲۰۲۴، چندین ابتکار را برای ایجاد تحول در اقتصاد دیجیتال برای رسیدن به این پیشرفت و ایجاد تحول در اقتصاد دیجیتال اجرا نمود. همچنین این دولت سیاست ملی ICT خود را در سال ۲۰۱۶ اصلاح نمود و ۱۴ دستورالعمل جدید در بخش های مدیریت بخش ICT، ارتقای استانداردهای بین المللی، سواد دیجیتال و فراگیری آن را تحت حمایت دولت قرار داد.

تأثیرات اصلاح استراتژی ملی ICT

به اعتقاد دولت، این ابتکارات تأثیر عمیقی بر اکوسیستم استارتاپی، ایجاد تنوع اقتصادی و موقعیت تانزانیا به عنوان قطب نوآوری فناوری در منطقه داشته است. در همین راستا تلاش های دولت برای کاهش هزینه‌های ارتباطی مثمر ثمر بوده و میانگین قیمت هر دقیقه تماس‌های درون شبکه‌ای بدون بسته از ۲۹ شلینگ در ژوئن ۲۰۲۳ به ۲۶ شلینگ در آوریل ۲۰۲۴ کاهش یافت. همچنین نرخ تماس‌های خارج از شبکه نیز از ۳۱ شلینگ به  ۲۸ شلینگ در همان بازه زمانی کاهش یافت.

هزینه‌های داده اینترنت همراه نیز به طور مشابه کاهش یافته است. قیمت بسته‌های داده اینترنتی به طور میانگین از ۲.۲۵ شلینگ به ازای هر مگابایت در ژوئن ۲۰۲۳، به ۲.۱۷ شلینگ در آوریل ۲۰۲۴ رسیده است. این کاهش هزینه‌های ارتباطی باعث افزایش دوام و پایداری استارت آپ ها در تانزانیا  شده و موجب توسعه و رونق چشم انداز کارآفرینی در این بستر خواهد شد.

از دیگر دستاوردهای قابل توجه این وزارتخانه در سال گذشته می‌توان به بررسی و اصلاح سیاست ملی فناوری اطلاعات و ارتباطات مصوب سال ۲۰۱۶ و نیز اصلاح سیاست ملی مخابرات مصوب سال ۱۹۹۷ و تهیه پیش نویس سیاست ملی فناوری اطلاعات و ارتباطات ۲۰۲۴ و تهیه پیش نویس سیاست گذاری در حوزه استارتاپ ها اشاره نمود.

علاوه بر این، اجرای ۳۰۰۸ کیلومتر از شبکه ملی فیبر نوری و ایجاد و تکمیل ۶۶ مرکز جدید ارتباطاتی که به عنوان ستون فقرات ارتباطات در تانزانیا از آن یاد می‌شود، موجب گردید تا سرعت انتقال داده از ظرفیت ۲۰۰ گیگابایت بر ثانیه به ۸۰۰ گیگابایت افزایش پیدا کند و این ظرفیت وجود دارد که در آینده این سرعت به ۲۰۰۰ گیگابایت بر ثانیه نیز دست پیدا نماید. همچنین، نصب ۷۵۸ دکل ارتباطی در ۷۳۱ منطقه و تکمیل و بهره برداری از ۱۴۲ دکل دیگر، موجب ارتقای ارتباط در سراسر کشور گردید.

تهیه و اجرای استراتژی اقتصاد دیجیتال ۲۰۳۴-۲۰۲۴ و شش دستورالعمل مدیریتی در بخش ICT، نشان دهنده تعهد دولت تانزانیا به پیشرفت در حوزه دیجیتال می‌باشد. این ابتکارات در مجموع پایه ای قوی برای تقویت نوآوری، کارآفرینی و توسعه اجتماعی-اقتصادی در تانزانیا ایجاد می‌کند.

تصویب و اجرای استراتژی اقتصاد دیجیتال ۲۰۳۴-۲۰۲۴ و شش دستورالعمل مدیریت بخش ICT، موجب کاهش هزینه‌های نصب زیر ساخت های ارتباطی گردید. بر اساس این استراتژی قرار شد زیر ساخت های ارتباطی در امتداد جاده‌ها انجام شود که این امر موجب کاهش هزینه‌های نصب زیرساخت‌های ارتباطی از ۱۰۰۰ دلار به ۲۰۰ دلار در هر کیلومتر و هزینه نگهداری سالانه از ۱۰۰۰ دلار به ۱۰۰ دلار آمریکا در هر کیلومتر گردید. در کنار این امر، انجام مطالعات امکان سنجی به منظور ساخت شهرهای هوشمند در شهرهای دودوما، آروشا و امبیا نیز در دستور کار قرار گرفت.

وزارت ارتباطات تانزانیا در نظر دارد تا با اجرای برنامه‌های استراتژیک خود و با کمک دیگر بخش های مرتبط، بتواند راه را برای استفاده از فناوری‌های دیجیتال به منظور فراهم کردن فرصت‌های جدید، رسیدگی به چالش‌های اقتصادی-اجتماعی، و سوق دادن تانزانیا به سمت توسعه پایدار و رفاه عمومی هموار نماید.

بودجه سال مالی ۲۰۲۴/۲۵ این وزارتخانه اهداف بلندپروازانه ای را برای رسیدن به این مقصود ترسیم می‌کند؛ برنامه‌های این وزارتخانه در حوزه استراتژی شامل نهایی کردن سیاست ملی ICT و بازنگری قانون امنیت سایبری در سال ۲۰۱۵ می‌باشد. علاوه بر این در حوزه اجرا، پروژه‌های زیرساختی قابل توجهی برای سال آینده در نظر گرفته شده است، از جمله ساخت ۶۱۶ برج ارتباطی جدید برای رسیدن به مجموع ۷۵۸ برج در ۷۱۳ بخش، و راه اندازی ۶۳۶ برج جدید برای اطمینان از پوشش جامع ارتباطی در کشور.

توسعه شبکه ملی فیبر نوری به ۴۰ منطقه و اتصال آن به جمهوری دموکراتیک کنگو از طریق دریاچه تانگانیکا، ایجاد مراکز داده در دودوما و زنگبار و یک مرکز امنیت ارتباطات ملی که موجب تقویت زیرساخت دیجیتالی کشور خواهد شد نیز در دستور کار قرار دارد.

این وزارتخانه همچنین بر توسعه یک پلتفرم تجارت الکترونیک برای تسهیل معاملات تجاری آنلاین نظارت خواهد کرد. این پلتفرم به منظور ایجاد دسترسی وسیعتر استارتاپ ها به بازارها و مشتریان، فراتر از محدودیت های جغرافیایی می‌باشد.

ایجاد آزمایشگاه‌های هوش مصنوعی

علاوه بر این، ذکر این نکته ضروری است که این وزارتخانه برنامه ساخت آزمایشگاه‌های هوش مصنوعی (AI) و رباتیک، ایجاد شش مرکز نوآوری فناوری اطلاعات و ارتباطات، تقویت نوآوری و کارآفرینی را نیز در دستور کار خود قرار داده است.

برنامه‌های آموزشی بلند مدت برای ۳۰ کارشناس فناوری اطلاعات و ارتباطات، و برنامه‌های آموزشی کوتاه مدت برای ۴۵۰ نفر می‌تواند سرمایه انسانی لازم را برای حمایت از این طرح ها تأمین نماید. این امر موجب خواهد شد ابتکار نوآوری و کارآفرینی در حوزه ICT افزایش پیدا کرده و استارت آپ های تانزانیا را برای رشد پایدار و موفقیت در عصر دیجیتال قرار می دهد.

برنامه‌های وزارت ارتباطات برای سال مالی ۲۵- ۲۰۲۴

وزارت ارتباطات تانزانیا برای سال مالی آینده سرفصل های زیر را به مجلس ارائه نموده است:

• ایجاد مراکز داده در شهرهای دودوما و زنگبار.
• احداث یک مرکز امنیت اطلاعات.
• اتصال نهادهای امنیتی از جمله نیروهای دفاع مدنی تانزانیا، قوه قضائیه، اداره پیشگیری و مبارزه با فساد، سرویس اطلاعات و امنیت تانزانیا و سازمان زندان‌ها به شبکه فیبر ارتباط ملی.
• تکمیل نصب ۶۱۶ دکل فرستنده.
• ارتقای ۱۳۵ فرستنده از G2 به 3G در ۷۰ منطقه استراتژیک مانند مرزها.