تلاش ایران برای ارتقای جایگاه جهانی در صنعت ICT

سرپرست تیم ملی اختراعات و نوآوری ایران با تشریح دستاوردهای کشور در مجامع بین‌المللی از جمله اتحادیه جهانی مخابرات (ITU)، از ترسیم نقشه راه جدید ایران برای تقویت دیپلماسی فناوری، اقتصاد دیجیتال و توسعه همکاری‌های تخصصی با نهادهای جهانی خبر داد.

به گزارش سیناپرس، امیرعباس محمدی کوشکی، سرپرست تیم ملی اختراعات و نوآوری ایرانبا اشاره به یکصد و شصت و یکمین سالگرد تاسیس اتحادیه جهانی مخابرات (ITU)، به تشریح بخشی از اقدامات صورت‌گرفته در حوزه دیپلماسی فناوری و توسعه همکاری‌های تخصصی ایران در صنعت ICT پرداخت.

وی اقدامات انجام ‌شده با محوریت توسعه فناوری‌های دیجیتال، اقتصاد دیجیتال، حکمرانی فناوری و تقویت جایگاه ایران در فرآیندهای جهانی حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات (ICT) را از محورهای کلیدی این اتحادیه دانست که در سال‌های اخیر دنبال شده است و افزود: در همین راستا، تیم ملی اختراعات و نوآوری ایران و مجمع ملی فناوری‌های دیجیتال ایران، با تمرکز بر دیپلماسی فناوری، مشارکت فعال در فرآیندهای بین‌المللی مرتبط با هوش مصنوعی، حکمرانی دیجیتال، شهرهای هوشمند و نوآوری دیجیتال را در دستور کار خود قرار داده‌اند.

سرپرست تیم ملی اختراعات و نوآوری ایران به حضور کارشناسان ایرانی در نشست‌های رسمی اتحادیه جهانی مخابرات اشاره کرد و ادامه داد: متخصصان ایرانی در نشست‌های تخصصی متعددی، از جمله مجمع منطقه‌ای توسعه اتحادیه جهانی مخابرات حضور یافته‌اند که اسناد این مشارکت در سوابق رسمی اتحادیه به ثبت رسیده است.

وی در ادامه با تبیین فعالیت‌های صورت‌گرفته طی سال‌های ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵ خاطرنشان کرد: حضور در مجمع جهانی حکمرانی اینترنت سازمان ملل متحد (IGF) و نشست‌های تخصصی پیرامون آینده پلتفرم‌های آنلاین، تجارت الکترونیک و سیاست‌گذاری فناوری، از جمله اقدامات کلیدی بوده است؛ همچنین در این نشست‌ها، پیشنهادات تخصصی ایران در زمینه آینده اقتصاد دیجیتال و تنظیم‌گری فناوری ارائه شد.

محمدی کوشکی با اشاره به مشارکت ایران در فعالیت‌های گروه کاری WP.6 سازمان ملل متحد گفت: نمایندگان ایرانی در حوزه‌های شهر هوشمند، استانداردسازی، تنظیم مقررات و توسعه پایدار دیجیتال فعال بوده‌اند.

وی با برشمردن یکی از مهمترین دستاوردهای اخیر در حوزه دیپلماسی دیجیتال، اظهار کرد: در سال ۲۰۲۴، ایران به‌طور رسمی به عنوان پارتنر منطقه‌ای رویداد جهانی “Girls in ICT Day” ثبت شد که این رویداد برای نخستین‌بار با حضور بانوان کارآفرین و فعالان زیست‌بوم نوآوری در اتاق بازرگانی ایران برگزار شد.

این روند در سال ۲۰۲۵ نیز با حمایت وزارتخانه‌ها و سازمان‌های ملی در جریان نمایشگاه بین‌المللی INOTEX تداوم یافت و برنامه‌هایی با محوریت توانمندسازی زنان برای کارآفرینی در عصر اقتصاد دیجیتال و افزایش مشارکت آنان در زیست‌بوم فناوری کشور اجرا شد.

تقویت ساختارهای تخصصی و دیپلماسی دیجیتال در صنعت فناوری ایران

محمدی کوشکی در ادامه تشریح دستاوردهای دیپلماسی فناوری کشور، از نهادسازی در این حوزه خبر داد و گفت: دبیرخانه دائمی «روز جهانی دختران در ICT» در ایران ایجاد شده است تا فرآیندهای مرتبط با توسعه دیپلماسی دیجیتال جنسیتی، عدالت فناوری و تعاملات تخصصی حوزه زنان و فناوری به‌صورت مستمر و هدفمند پیگیری شود.

وی افزود: علاوه بر این، با هدف معرفی ظرفیت‌های بانوان فناور، توسعه شبکه‌سازی تخصصی و تقویت حضور زنان در اکوسیستم فناوری کشور، حمایت و مشارکت در برگزاری جایزه بین‌المللی «بانوان تأثیرگذار در صنعت فناوری اطلاعات و ارتباطات ایران» در دستور کار قرار گرفت.

سرپرست تیم ملی اختراعات و نوآوری ایران به فعالیت‌های پژوهشی این مجموعه در حوزه مطالعات راهبردی ICT اشاره و خاطر نشان کرد: مجموعه‌ای از گزارش‌های تخصصی بین‌المللی در حوزه‌های امنیت سایبری، دولت الکترونیک، هوش مصنوعی، اقتصاد دیجیتال و حکمرانی داده توسط کارشناسان ترجمه، تحلیل و ارزیابی شده تا جایگاه واقعی ایران در شاخص‌های جهانی فناوری اطلاعات و ارتباطات مشخص شود.

وی با اشاره به تدوین یک سند مرجع در این حوزه گفت: برای نخستین‌بار «گزارش جامع رتبه‌بندی ایران در تمامی حوزه‌های فناوری اطلاعات و ارتباطات» رونمایی شد که ابعاد مختلف جایگاه کشورمان را در شاخص‌های کلیدی از جمله دولت دیجیتال و حکمرانی فناوری به‌صورت راهبردی مورد ارزیابی قرار می‌دهد.

محمدی کوشکی به معرفی ساختار جدید مجمع ملی فناوری‌های دیجیتال پرداخت و افزود: همزمان با برگزاری رویداد E-Tech Pro 2025، ساختار رسمی این مجمع رونمایی شد. این مجموعه با چارچوبی تخصصی در حوزه‌های تحول دیجیتال، امنیت سایبری، شهر هوشمند و تنظیم‌گری فناوری فعالیت می‌کند و بخش قابل‌توجهی از رویدادهای بین‌المللی ICT کشور ذیل این ساختار برنامه‌ریزی و اجرا می‌شود.

وی خاطرنشان کرد: در همین راستا و همزمان با برنامه‌های جهانی ITU160، مجمع ملی فناوری‌های دیجیتال ایران به‌عنوان پارتنر منطقه‌ای و تسهیلگر دیپلماسی فناوری در برنامه‌های مرتبط با یکصد و شصتمین سالگرد اتحادیه جهانی مخابرات به ثبت رسیده است.

سرپرست تیم ملی اختراعات و نوآوری ایران با اشاره به اقدامات انجام‌شده در حوزه مدیریت شهری نوین، گفت: در زمینه توسعه شهرهای هوشمند، برگزاری رویداد «روز جهانی شهرها» و ایجاد «دبیرخانه دائمی اکتبر شهری ایران» در کنار توسعه همکاری‌های تخصصی و برگزاری نمایشگاه‌های هوش مصنوعی، از دیگر گام‌های موثر برای ارتقای جایگاه فناورانه شهرهای کشور بوده است.

نقشه راه و چشم‌انداز آینده مجمع ملی فناوری‌های دیجیتال ایران

محمدی کوشکی در ادامه تشریح اقدامات اجرایی این مجمع، از حمایت‌های عملیاتی از زیست‌ بوم نوآوری کشور خبر داد و گفت: حمایت از استارتاپ‌ها و پروژه‌های نوآورانه در حوزه‌های شهر هوشمند، تحول دیجیتال و اقتصاد دیجیتال در دستور کار ما قرار داشته و در همین راستا، چندین پروژه پایلوت شهر هوشمند نیز در شهرستان اسفراین اجرایی شده است.

وی با اشاره به فعالیت‌های علمی و پژوهشی این مجمع در بخش آینده‌پژوهی، افزود: در این حوزه، موضوعاتی همچون نقش هوش مصنوعی در صنایع راهبردی، فناوری‌های نوظهور و صنعت هسته‌ای و همچنین ابعاد آینده حکمرانی هوش مصنوعی مورد بررسی و تحلیل تخصصی قرار گرفته است؛ بخشی از این مطالعات نیز بر بررسی نقش فناوری‌های نوین در تحولات کلان راهبردی و امنیتی متمرکز بوده است.

سرپرست تیم ملی اختراعات و نوآوری ایران به توسعه تعاملات فرامرزی اشاره کرد و یادآور شد: در ادامه روند توسعه همکاری‌های تخصصی، تعامل با نهادها و سازمان‌های بین‌المللی با هدف برگزاری دوره‌های آموزشی تخصصی، تسهیل انتقال دانش فنی و تقویت پیوند میان اکوسیستم نوآوری ایران و نهادهای جهانی به‌طور مستمر دنبال شده است.

به نقل از ایسنا، محمدی کوشکی که ریاست مجمع ملی فناوری‌های دیجیتال ایران را نیز بر عهده دارد، در تبیین اهداف کلان این مجموعه، خاطرنشان کرد: توسعه دیپلماسی فناوری، ارتقای جایگاه ایران در شاخص‌های جهانی ICT، حمایت از نوآوری دیجیتال و معرفی ظرفیت‌های کشور در حوزه فناوری‌های نوین، از مهمترین اهداف و برنامه‌های راهبردی ما در مسیر پیش‌رو خواهد بود.

وی خاطر نشان کرد: بر اساس این چشم‌انداز، مجمع ملی فناوری‌های دیجیتال ایران به‌عنوان یک مجموعه تخصصی و تسهیلگر دیپلماسی فناوری، تلاش می‌کند با ایجاد پیوند مؤثر میان اکوسیستم فناوری ایران و نهادهای بین‌المللی، زمینه توسعه اقتصاد دیجیتال، حکمرانی هوشمند و حضور فعال‌تر و تأثیرگذارتر ایران در تحولات جهانی فناوری اطلاعات و ارتباطات را فراهم کند.