صد و بیستمین سالروز در گذشت آلفرد نوبل
اینها دغدغه مردی به نام آلفرد نوبل بود که دینامیت را اختراع کرده بود و در راه رسیدن به اختراعش حتی برادر کوچک و چند نفر از کارگرانش کشته شده بودند. این مرد سرشناس سوئدی، سرمایهای را که از راه ساخت تسلیحات کسب کرده بود صرف بنیانگذاری مهمترین جایزه جهانی در حوزههای ادبیات، صلح، فیزیک، شیمی، پزشکی و اقتصاد کرد.
آلفرد نوبل، نوه یکی از دانشمندان قرن هفدهم میلادی و متولد ۲۱ اکتبر ۱۸۳۳ در شهر استکهلم سوئد بود که همراه با خانوادهاش در سال ۱۸۴۲ به سن پترزبورگ مهاجرت کرد. گویا علاقه به اختراع مواد منفجره به صورت ژنتیکی در او وجود داشت؛ زیرا پدرش نیز که اولین تخته چندلایی را اختراع کرده بود، در سن پترزبورگ یک کارخانه تسلیحات سازی ایجاد کرده بود و مینهای آبی میساخت. آلفرد در این شهر شیمی خواند و پس از آن که شرکت خانوادگی شان ورشکسته شد، همراه خانوادهاش به آمریکا رفت. وی تمام وقت خود را به تحقیق درباره مواد منفجره، مخصوصاً ایمن سازی و استفاده بهتر از نیتروگلیسیرین پرداخت که در سال ۱۸۴۷ توسط یکی از دانشجویان دانشگاه تورینو کشف شده بود. آلفرد میخواست ازخطرات نیتروگلیسیرین بکاهد ولی موفق نشد اما در سال 1866 در حالیکه 33 سال داشت، سرانجام آزمایش نهایی را انجام داد و نیتروگلیسیرین را با سیلیکا به صورت خمیری در آورد و به این ترتیب دینامیت را ساخت و اختراعش را بهثبت رساند.
وی در سال 1865 به سوی آلمان حرکت کرد ودر «کرومل» نزدیکی «هامبورگ» کارخانهایدایر کرد تا دینامیت را به تولید انبوه برساند. او ازاین طریق، یکی از ثروتمندترین مردان روزگارخودش شد.
آلفرد به خاطر اختراع دینامیت که به منظور کشتار مردمبیگناه به کار میرفت، ثروت بسیار زیادی جمعآوری کرد. از این رو دچار عذاب وجدان شده بود. بنابر این وصیت کرد که پس از مرگش همه ثروتش را به افرادی اهدا کنند که با علم و دانش، در راه صلح و آرامش بشریت تلاش خواهند کرد. او در وصیتنامهاش ذکر کرده بود که از تمامی گروههای فیزیک، شیمی، پزشکی، ادبیات، حقوق و… افراد برگزیدهای را که برای صلح و آرامش انسانقدمی برداشتهاند، انتخاب و جایزهای به آنها اهدا کنند.آلفرد نوبل در دهم دسامبر ۱۸۹۶، در سانرمو، ایتالیا در گذشت.
مهرداد نصرتی
