آینده آموزش عالی در گرو پیوند یادگیری، مهارت و فناوری است
معاون آموزشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری با اشاره به شتاب تحولات علمی و فناورانه، بر ضرورت بازطراحی الگوهای آموزش دانشگاهی تأکید کرد و گفت: دانشگاه‌ها باید با تقویت مهارت‌آموزی، بهره‌گیری از فناوری‌های نوین و پاسخ‌گویی به نیازهای جامعه، برای تحولات آینده آماده شوند.
ابوالفضل واحدی امروز، ششم آبان ماه در نشست شورای دانشگاه شیراز با اشاره به جایگاه تاریخی و فرهنگی شیراز و نقش این شهر در تعاملات اجتماعی و همزیستی مسالمت‌آمیز، دانشگاه شیراز را یکی از سرمایه‌های ارزشمند علمی کشور دانست و هشتادمین سال تأسیس این دانشگاه را تبریک گفت.
وی با اشاره به دستاوردهای دانشگاه شیراز در تربیت دانش‌آموختگان متخصص، توسعه آموزش عالی و نقش‌آفرینی در عرصه‌های مختلف علمی و اجتماعی، بر اهمیت حفظ و تقویت ظرفیت‌های دانشگاه‌های بزرگ و باسابقه کشور تأکید کرد.
معاون آموزشی وزارت علوم با اشاره به تجربه‌های اخیر کشور در شرایط جنگی، از نقش دانشگاه‌ها در تداوم فعالیت‌های علمی و فناورانه و کمک به تاب‌آوری کشور قدردانی کرد و یادآور شد که آموزش عالی، علاوه‌بر جایگاه علمی و آموزشی خود، یکی از پشتوانه‌های راهبردی کشور در مواجهه با بحران‌هاست.
وی با اشاره به ضرورت روشن نگه‌داشتن چراغ علم و دانش در شرایط دشوار، بر لزوم بهره‌گیری از ظرفیت‌های فردی و خرد جمعی نخبگان برای پیشرفت علمی کشور تأکید کرد.
ارتقای کیفیت باید به اولویت اصلی آموزش عالی تبدیل شود
واحدی با تشریح وضعیت آموزش عالی کشور، شتاب تحولات علمی و فناورانه را عاملی تعیین‌کننده در ضرورت بازنگری در سیاست‌ها و شیوه‌های آموزشی دانست و تأکید کرد که آموزش عالی در نقطه عطف تصمیم‌گیری قرار دارد؛ نقطه‌ای که در آن، ادامه مسیرهای گذشته بدون توجه به تغییرات جمعیتی، فناوری و نیازهای جامعه نمی‌تواند پاسخ‌گوی انتظارات آینده باشد.
وی در تشریح این موضوع اظهار کرد: آموزش عالی یکی از سرمایه‌های راهبردی کشور و از دستاوردهای قابل عرضه آن است؛ ازاین‌رو، صیانت از این سرمایه و ارتقای کیفیت عملکرد آن باید در کانون توجه سیاست‌گذاران قرار گیرد.
معاون آموزشی وزارت علوم با اشاره به گسترش فناوری‌های نوین آموزشی، ازجمله هوش مصنوعی، یادگیری شخصی‌سازی‌شده، آموزش ترکیبی، واقعیت افزوده و مجازی و شیوه‌های نوین ارزیابی، بر ضرورت بازنگری در الگوهای سنتی آموزش تأکید کرد.
به گفته وی، دانشگاه‌ها در شرایط جدید باید از آموزش صرفاً محتوامحور فاصله بگیرند و به سمت الگوهایی حرکت کنند که در آن‌ها یادگیری، توانمندی عملی، مهارت‌آموزی و پاسخ‌گویی به نیازهای واقعی جامعه جایگاه محوری داشته باشد.
واحدی با اشاره به آمار آموزش عالی در مردادماه ۱۴۰۵، گستردگی این نظام را نشان‌دهنده اهمیت و درعین‌حال پیچیدگی سیاست‌گذاری در این حوزه دانست. براساس آمار ارائه‌شده در نشست، شمار دانشجویان کشور در مجموعه دستگاه‌های آموزشی مورد بررسی، با احتساب دانشگاه آزاد اسلامی، حدود ۳میلیون و ۵۰۳هزار نفر و تعداد اعضای هیئت‌علمی تمام‌وقت حدود ۷۸ هزار نفر اعلام شد.
وی در ادامه، فرسودگی تجهیزات، محدودیت منابع و تغییر پارادایم در آموزش عالی را ازجمله مسائلی دانست که ضرورت درنظر گرفتن رویکردهای جدید در مدیریت دانشگاه‌ها را برجسته می‌کنند.
معاون آموزشی وزارت علوم در بخش دیگری از سخنان خود به روند کاهشی شمار داوطلبان ورود به آموزش عالی و تغییر ترکیب داوطلبان در گروه‌های آزمایشی مختلف اشاره کرد.
براساس نمودارهای ارائه‌شده در این نشست، شمار کل داوطلبان کنکور سراسری از حدود یک میلیون و ۳۰۷ هزار نفر در سال ۱۳۹۰ به حدود ۹۸۰ هزار نفر در سال ۱۴۰۴ رسیده است. در همین بازه، نسبت داوطلبان گروه‌های آزمایشی نیز تغییر کرده و این تحولات، ضرورت بازنگری در ظرفیت‌ها و سیاست‌های پذیرش دانشجو را بیش از گذشته مطرح می‌کند.
واحدی با ترسیم زنجیره‌ای از پیامدهای احتمالی افت کیفیت ورودی‌ها، نقص در یادگیری، تداوم ضعف پایه‌های علمی و کاهش کیفیت خروجی‌های دانشگاهی را از مسائلی دانست که درصورت بی‌توجهی می‌توانند آینده صنعت و حتی امنیت کشور را تحت تأثیر قرار دهند.
از این منظر، ارتقای کیفیت آموزش عالی را نمی‌توان صرفاً به اصلاح چند درس یا تغییر شیوه امتحان محدود کرد؛ بلکه این هدف به توجه هم‌زمان به کیفیت آموزش در مراحل پیشین، توانمندی دانشجویان ورودی، روش‌های تدریس، نظام ارزیابی و میزان تسلط دانش‌آموختگان بر شایستگی‌های موردنیاز جامعه وابسته است.
از آموزش محتوامحور تا یادگیری شایستگی‌محور
واحدی در تشریح رویکرد موردنظر وزارت علوم، پرسش‌محوری آموزش عالی را چگونگی حرکت به سمت نظامی هوشمندتر، مهارت‌محورتر، مأموریت‌گرا و پاسخ‌گوتر عنوان کرد.
وی با تأکید بر اینکه تحول آموزشی باید فراتر از تغییرات مقطعی و پراکنده باشد، بر ضرورت بازنگری در شیوه‌های آموزش و حرکت از انتقال صرف محتوا به سمت کسب شایستگی و توانمندی عملی تأکید کرد.
به گزارش سیناپرس و به نقل از روابط عمومی دانشگاه شیراز، معاون آموزشی وزارت علوم همچنین بر اهمیت حکمرانی یکپارچه و عبور از مدیریت بخشی تأکید کرد؛ رویکردی که می‌تواند هماهنگی میان سیاست‌گذاری، برنامه‌ریزی آموزشی، ارزیابی کیفیت و مأموریت‌های دانشگاه‌ها را تقویت کند.
