امیدی تازه برای درمان آلزایمر
پژوهشگران کالج کینگ لندن با توسعه داروی خوراکی KCL-۲۸۶ به رویکردی تازه برای درمان آلزایمر دست یافتهاند. این داروی آزمایشی در مدلهای حیوانی توانسته با ترمیم آسیبهای DNA، کاهش التهاب مغز و هدف قرار دادن همزمان چندین سازوکار اصلی بیماری، نتایج امیدوارکنندهای به دست آورد؛ موفقیتی که میتواند مسیر توسعه درمانهای مؤثرتر برای آلزایمر را هموار کند.
به گزارش سیناپرس، پژوهشگران با توسعه داروی KCL-۲۸۶ موفق شدند در مدلهای حیوانی آسیب DNA را ترمیم و التهاب مغز را کاهش دهند؛ دستاوردی که میتواند مسیر درمان آلزایمر را متحول کند.
پژوهشگران کالج کینگ لندن از شناسایی رویکردی نوین برای درمان بیماری آلزایمر خبر دادهاند که بهجای تمرکز صرف بر پلاکهای آمیلوئید یا پروتئین تاو چندین سازوکار اولیه و کلیدی این بیماری را بهطور همزمان هدف قرار میدهد.
به گزارش ساینس دیلی، نتایج این مطالعه نشان میدهد داروی آزمایشی KCL-۲۸۶ که در ابتدا برای درمان آسیبهای نخاعی توسعه یافته بود در مدلهای حیوانی توانسته آسیبهای DNA را ترمیم، التهاب مغز را کاهش و همزمان چندین مسیر مولکولی مرتبط با آلزایمر را اصلاح کند.
KCL-۲۸۶ یک مولکول کوچک خوراکی و نخستین دارو از کلاس خود (First-in-Class) است که پیش از این مرحله نخست کارآزمایی بالینی (Phase ۱) را با موفقیت پشت سر گذاشته و از نظر ایمنی و تحملپذیری در انسان تایید شده است. همین موضوع میتواند روند ورود این دارو به مطالعات بالینی آلزایمر را در مقایسه با توسعه داروهای جدید به میزان قابل توجهی تسریع کند.
جاناتان کورکوران استاد علوم اعصاب در موسسه روانپزشکی، روانشناسی و علوم اعصاب کالج کینگ لندن در این باره گفت: KCL-۲۸۶ یک داروی خوراکی از نسل جدید است که تاکنون آزمونهای ایمنی انسانی را با موفقیت پشت سر گذاشته و این موضوع میتواند سالها از زمان معمول توسعه داروهای جدید بکاهد.
فراتر از آمیلوئید و تاو
بیماری آلزایمر تاکنون عمدتا با تجمع پروتئینهای آمیلوئید-بتا و تاو شناخته میشد و بیشتر داروهای تاییدشده نیز بر کاهش پلاکهای آمیلوئید متمرکز بودهاند با این حال این درمانها تنها مزایای بالینی محدودی از خود نشان دادهاند.
پژوهشگران اکنون بر این باورند که فرآیندهایی مانند آسیب DNA و التهاب مغزی که در مراحل اولیه بیماری ظاهر میشوند نقش مهمی در پیشرفت آلزایمر دارند و میتوانند اهداف درمانی موثرتری باشند.
در این مطالعه KCL-۲۸۶ توانست در موشهای مبتلا به آلزایمر، آسیبهای DNA را ترمیم کرده و التهاب مغز را به شکل قابل توجهی کاهش دهد. به گفته محققان هدف قرار دادن همزمان چندین مکانیسم بیماری این دارو را به گزینهای متفاوت از درمانهایی تبدیل میکند که تنها بر آمیلوئید یا تاو تمرکز دارند.
ماریا گونسالوس، مدیر پروژه توسعه این دارو اظهار کرد: یافتههای ما نشان میدهد KCL-۲۸۶ نهتنها آسیبهای DNA را هدف قرار میدهد، بلکه التهاب را نیز کاهش میدهد؛ دو فرآیندی که در همان مراحل ابتدایی پیشرفت آلزایمر آغاز میشوند. این نتایج نشان میدهد این دارو میتواند یک درمان تغییردهنده روند بیماری باشد نه صرفا دارویی برای کنترل علائم.
مکانیسم عملکرد KCL-۲۸۶
این دارو از طریق فعالسازی یک پروتئین کلیدی در مسیر اسید رتینوئیک عمل میکند، مسیری که در متابولیسم و عملکرد ویتامین A نقش اساسی دارد. مطالعات پیشین نشان داده بود اختلال در این مسیر با تشکیل رسوبات آمیلوئید-بتا در مغز، مشابه آنچه در آلزایمر مشاهده میشود ارتباط دارد.
پیش از این نیز KCL-۲۸۶ در مطالعات مربوط به دردهای نوروپاتیک توانایی خود را در ترمیم شکستهای دو رشتهای DNA (DNA Double-Strand Breaks) نشان داده بود. بر همین اساس پژوهشگران فرض کردند این دارو میتواند همان نوع آسیبهای ژنتیکی مشاهدهشده در مغز بیماران مبتلا به آلزایمر را نیز ترمیم کند.
کورکوران در توضیح اهمیت این یافته گفت: شکست دو رشتهای DNA مانند پاره شدن کامل یک طناب است نه صرفا ساییده شدن آن. ما دریافتیم KCL-۲۸۶ روند ترمیم این آسیبها را تقویت میکند و از این طریق یکی از ویژگیهای مهم بیماری آلزایمر را هدف قرار میدهد.
پژوهشهای پیشین همین گروه تحقیقاتی نشان داده بود که میان آسیب حاد نخاعی و بیماری آلزایمر مسیرهای مولکولی مشترکی وجود دارد. همین شباهتها این فرضیه را مطرح کرد که KCL-۲۸۶ علاوه بر آسیبهای نخاعی میتواند تغییرات آسیبزای مرتبط با آلزایمر را نیز در نورونها کاهش دهد.
ناتاشا هیل از نویسندگان اصلی این مطالعه گفت: برای دستیابی به درمانی مؤثر برای آلزایمر باید چندین جنبه بیماری را بهطور همزمان هدف قرار داد. KCL-۲۸۶ توانست چندین مسیر سلولی مرتبط با بیماری را که برخی از آنها از همان مراحل اولیه آغاز میشوند تحت تاثیر قرار دهد.
به نقل از برنا، اگرچه نتایج این پژوهش تاکنون تنها در مدلهای حیوانی به دست آمده است، اما پژوهشگران معتقدند عبور موفقیتآمیز KCL-۲۸۶ از مرحله نخست ارزیابی ایمنی در انسان میتواند مسیر انجام کارآزماییهای بالینی برای بیماران مبتلا به آلزایمر را سرعت ببخشد.
اکنون محققان امیدوارند در مطالعات بالینی آینده مشخص شود که آیا این دارو میتواند همان اثرات امیدوارکننده مشاهدهشده در موشها از جمله ترمیم آسیبهای DNA، کاهش التهاب مغزی و کند کردن روند پیشرفت بیماری را در بیماران مبتلا به آلزایمر نیز تکرار کند یا خیر.
