ضعف اصلی زیستبوم دانشبنیان از کجاست؟
مدیرعامل مؤسسه دانشبنیان برکت با انتقاد از ناکارآمدی نظامهای سنتی مالی در حمایت از شرکتهای فناور، تأکید کرد که توسعه اقتصاد دانشبنیان تنها با تزریق منابع مالی محقق نمیشود و بازطراحی زنجیره حمایت، بازارسازی و همگرایی بانکها و بازار سرمایه با نیازهای این بخش ضروری است.
به گزارش سیناپرس، مدیرعامل موسسه دانشبنیان برکت ذیل ستاد اجرایی امام (ره)، غفلت در ابتدای زنجیره ارزش را به عنوان بزرگترین ضعف فعلی زیست بوم نوآوری و فناوری کشور دانست و بر ضرورت بازطراحی ساختارهای حمایتی و سوق دادن حمایتها و تسهیلات از انتهای زنجیره به سمت هستههای اولیه و ایده پردازان نوپا تاکید کرد.
هرچند در طول سالهای اخیر، زیستبوم نوآوری و فناوری کشور با شتابی قابلتوجه به یکی از پربحثترین حوزههای اقتصادی تبدیل شده و تعداد شرکتهای دانشبنیان و فناور روزبه روز افزایش یافته اند، اما سوال اصلی این است که آیا این مجموعه های فناور تاکنون توانسته اند به موتور پیشران اقتصاد ملی تبدیل شوند.
واقعیتهای میدانی نشان میدهد که با وجود انبوه قوانین حمایتی، زنجیره ارزش نوآوری در کشور دچار گسستهای عمیقی است؛ بهطوریکه تمرکز افراطی بر مشوقهای انتهای زنجیره، باعث شده است نخبگان و هستههای اولیه در ابتدای مسیر، به شکل عملی از چتر حمایتی نظام نوآوری خارج بمانند.
از سوی دیگر، فقدان بازارسازی هدفمند و عدمهمگرایی نظامهای سنتی مالی همچون بانکها و بورس، با نیازهای شرکتهای فناور، سرعت حرکت به سوی حمایت از فناوران و دست یابی به خودکفایی را کند کرده است.
غفلت از ابتدای زنجیره ارزش معضل فعلی زیست بوم نوآوری کشور
بر همین اساس مدیرعامل موسسه دانشبنیان برکت ذیل ستاد اجرایی امام (ره)، معتقد است: برای خروج از بنبستهای فعلی، نباید تنها به فکر تزریق منابع آنهم فقط به انتهای زنجیره باشیم و از طرفی نیازمند بازطراحی سازوکارهای حمایتی و تغییر نگاه نهادهای اقتصادی سنتی به شرکتهای دانشبنیان هستیم.
علیرضا خاکدامن در گفت و گو با خبرنگار گروه علمی ایرنا با بیان اینکه اکوسیستم دانشبنیان کشور در مرحله عبور از رشد کمی به رشد کیفی قرار دارد، تصریح کرد: سیستم فعلی بیش از حد بر انتهای زنجیره متمرکز است که این موضوع پویایی نوآوری را با اختلال مواجه میکند.
وی با انتقاد از تمرکز صرف بر حمایتهای مالی پس از بلوغ شرکتها، اظهارکرد: بزرگترین ضعف اکوسیستم ما این است که منابع و حمایتها عمدتاً به شرکتهایی تعلق میگیرد که ریسکهای اولیه را پشت سر گذاشتهاند؛ در حالی که ابتدای زنجیره که همان مرحله شکلگیری هستههای دانشبنیان و تیمهای نخبگانی است، با کمبود شدید منابع و انگیزههای مالی مواجه است.
خاکدامن اظهارکرد: معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان کشور به عنوان متولی اصلی و تسهیلگر این حوزه، باید سازوکاری تعریف کند که سرمایهها به سمت ابتدای زنجیره حرکت کنند.
تأکید بر لزوم «بازارسازی» به عنوان استراتژی ملی
مدیرعامل موسسه دانشبنیان برکت در ادامه با اشاره به میراث راهبردی رهبر شهید انقلاب در حوزه اقتصاد دانشبنیان بیان کرد: تأکیدات همیشگی حضرت آیت الله خامنه ای نیز بر مقوله بازارسازی، نقشه راهی است که باید بیش از پیش به آن توجه شود.
خاکدامن افزود: تولید محصول دانشبنیان نیمی از راه است و نیم دیگر، ایجاد بازار پایدار برای این تولیدات است تا بتوانیم با جایگزینی واردات و افزایش توان صادراتی، اثرات این دانش را در اقتصاد کلان کشور ملموس کنیم.
ضعف نهادهای مالی در حمایت از فناوران
مدیرعامل موسسه دانش بنیان برکت همچنین در بخش دیگری، به عدم کارایی ابزارهای سنتی اقتصاد برای شرکتهای دانشبنیان اشاره کرد و افزود: واقعیت این است که ابزارهای سنتی اقتصاد مانند بانکها، بیمهها و بازار سرمایه هنوز به بلوغ لازم برای پذیرش اقتصاد دانشبنیان نرسیدهاند.
به نقل از ایرنا، خاکدامن اضافه کرد: به عنوان نمونه، تابلوی نوآفرین در بورس با کمتر از ۲۰ شرکت پذیرششده است و این نشاندهنده شکاف عمیق میان ظرفیتهای فناوری کشور و ابزارهای مالی است.
وی خاطرنشان کرد: شرکتهای دانشبنیان امروز دارای ارزش افزوده، محصول جایگزین واردات و قابلیت صادراتی هستند؛ بنابراین باید ابزارهای بازار سرمایه و نظام بانکی به صورت تخصصی و چابک در خدمت این حوزه قرار گیرند و ما در مجموعه برکت نیز در حد توان و مسئولیت، برای پیوند دادن دو بخش سنتی و مدرن در تلاش هستیم.
