انار، امیدی تازه برای درمان بیماریهای التهابی روده
پژوهشگران در مطالعهای جدید موفق به شناسایی سازوکاری شدهاند که نشان میدهد ترکیبی طبیعی حاصل از هضم انار میتواند سیستم ترمیمی روده را فعال کرده و التهاب را کاهش دهد. اگرچه این یافته هنوز در مرحله آزمایشگاهی و حیوانی قرار دارد، اما دانشمندان معتقدند این کشف میتواند مسیر توسعه نسل جدیدی از درمانهای بیماریهای التهابی روده را هموار کند.
به گزارش سیناپرس،محققان University of Louisville در پژوهشی که نتایج آن در مجله معتبر Nature Communications منتشر شده است، برای نخستین بار زنجیره دقیق واکنشهای مولکولی را شناسایی کردند که به کمک آن، ترکیبی به نام اورولیتین A (Urolithin A) از سد دفاعی روده محافظت کرده و التهاب را کاهش میدهد.
اورولیتین A مادهای نیست که مستقیماً در انار وجود داشته باشد؛ بلکه پس از مصرف انار، گردو و برخی انواع توت، باکتریهای مفید روده ترکیبات گیاهی موسوم به الاژیتانینها را تجزیه کرده و این ماده را تولید میکنند.
ترمیم دیواره روده بدون سرکوب کامل سیستم ایمنی
بیماریهای التهابی روده مانند Crohn’s disease و Ulcerative colitis زمانی ایجاد میشوند که دیواره محافظ روده آسیب ببیند و باکتریها بتوانند به بافتهای داخلی نفوذ کنند؛ وضعیتی که سیستم ایمنی را بهطور مداوم فعال کرده و التهاب مزمن ایجاد میکند.
بررسیهای جدید نشان میدهد: اورولیتین A به جای سرکوب گسترده سیستم ایمنی، گیرندهای خاص در سلولهای پوشاننده روده را فعال میکند. این فرآیند باعث آغاز یک زنجیره دفاعی میشود که در نهایت به تولید دو مولکول مهم به نامهای IL-18 و IL-22 میانجامد؛ مولکولهایی که در ترمیم بافت روده، تقویت لایه مخاطی و جلوگیری از نفوذ باکتریهای مضر نقش اساسی دارند.
به گفته پژوهشگران، این ویژگی میتواند مزیتی مهم نسبت به بسیاری از داروهای فعلی باشد که با تضعیف عمومی سیستم ایمنی، خطر ابتلا به عفونت را افزایش میدهند.
دانشمندان برای اطمینان از عملکرد این مسیر، در آزمایشهای مختلف هر یک از اجزای این زنجیره دفاعی را بهطور جداگانه در موشهای آزمایشگاهی حذف کردند.
نتیجه جالب بود؛ با حذف هر یک از این اجزا، اثر محافظتی اورولیتین A بهطور کامل از بین رفت. این موضوع نشان میدهد همه مراحل این مسیر برای ترمیم روده ضروری هستند.
در بخش دیگری از پژوهش، نمونههای سلولی تهیهشده از بافت روده بیماران مبتلا به بیماریهای التهابی روده نیز در محیط آزمایشگاه در معرض اورولیتین A قرار گرفتند. نتایج مشابهی مشاهده شد و سلولها همان پیامهای ترمیمی را فعال کردند که پیشتر در موشها دیده شده بود.
آیا خوردن انار درمان بیماریهای روده است؟
پژوهشگران تأکید میکنند این یافته به هیچ وجه به معنای آن نیست که خوردن انار یا مصرف مکملهای اورولیتین A میتواند بیماریهای التهابی روده را درمان کند.
تمام نتایج این مطالعه بر پایه آزمایشهای حیوانی و بررسی سلولهای انسانی در محیط آزمایشگاه به دست آمده و هنوز هیچ کارآزمایی بالینی روی بیماران انجام نشده است.
به گفته محققان، برای اثبات اثربخشی و ایمنی این روش، مطالعات انسانی گسترده و چندمرحلهای ضروری است.
بیماریهای التهابی روده میلیونها نفر را در سراسر جهان درگیر کردهاند و درمان قطعی برای آنها وجود ندارد. بسیاری از داروهای موجود تنها با مهار گسترده سیستم ایمنی، التهاب را کنترل میکنند و ممکن است عوارض قابلتوجهی به همراه داشته باشند.
به همین دلیل، کشف مسیری که بتواند سد دفاعی طبیعی روده را تقویت کند، بدون آنکه کل سیستم ایمنی را سرکوب کند، از نگاه متخصصان گامی مهم در توسعه درمانهای هدفمند آینده محسوب میشود.
این پژوهش، تصویری تازه از نقش ترکیبات طبیعی حاصل از هضم انار در سلامت روده ارائه میدهد. اگرچه هنوز نمیتوان انار یا مکملهای آن را بهعنوان درمان بیماریهای التهابی روده توصیه کرد، اما شناسایی این مسیر مولکولی میتواند راه را برای تولید داروهای نوینی باز کند که به جای خاموش کردن سیستم ایمنی، توان ترمیم طبیعی روده را تقویت کنند؛ رویکردی که در صورت تأیید در مطالعات انسانی، میتواند تحول مهمی در درمان بیماریهای مزمن روده ایجاد کند.
مترجم:امیرحسین فتائی
