رمزگشایی از جان سختی اجداد بشر:
چگونه انسان‌های باستانی در عصر یخبندان زنده ماندند؟

نتایج یک مطالعه جدید که بر اساس تحلیل استخوان دنده‌ حاوی بلورهای کریستالی کشف‌شده در چین انجام شده است، نشان می‌دهد که یکی از خویشاوندان باهوش انسان که تقریباً 150 هزار سال پیش در دوران یخبندان زندگی می‌کرد، با توسعه یک صنعت پیشرفته ابزار سنگی، خود را با سرمای شدید سازگار کرد.

به گزارش سیناپرس، برای بسیاری از افراد این سوال مطرح است که چگونه اجداد انسان بدون تکیه بر فناوری های امروزی و در سخت ترین شرایط ناشی از عصر یخبندان توانستند جان سالم به در ببرند.

این کشف شگفت‌انگیز نشان می‌دهد که خلاقیت تنها در دوران آرامش شکوفا نمی‌شود، بلکه زمانی که شرایط دشوار و فرساینده است، نوآوری بیش از هر زمان دیگری مورد نیاز است.

دکتر یوچائو ژائو (Yuchao Zhao)، باستان‌شناس دانشگاه شاندونگ در چین، درباره این یافته می‌گوید: «دانستن اینکه این ابزارهای سنگی در طول یک عصر یخبندان سخت ساخته شده‌اند، داستان متفاوتی را روایت می‌کند. شرایط سخت می‌توانند ما را مجبور به سازگاری کنند.»

این ابزارهای سنگی پیش‌تر در سایت باستان‌شناسی لینجینگ (Lingjing) در مرکز چین یافت شده بودند. محققان معتقدند که انسان‌های باستانی از این مکان برای کشتار حیوانات استفاده می‌کردند، نه به عنوان یک پایگاه مسکونی؛ دلیل این امر دسترسی استراتژیک آن به یک چشمه آب بود.

یافته های این سایت نشان‌دهنده بلورهایی است که در داخل استخوان دنده‌ای کشف‌شده در سایت لینجینگ رشد کرده‌اند. در این محوطه تاریخی ارزشمند نزدیک به 15,000 قطعه ابزار سنگی، عمدتاً از جنس کوارتز شناسایی شد. باور بر این است که حداقل برخی از این اقلام توسط گونه‌ای به نام هومو جولوئنسیس (Homo juluensis) ساخته شده‌اند. این موجود دارای مغزی بزرگ و ترکیبی از ویژگی‌های انسان نماها  بود که بین حدود 300,000 تا 100,000 سال پیش در شرق آسیا زندگی می‌کرد.

در نگاه اول، ابزارهای سنگی یافت‌شده در لینجینگ ممکن است مانند سنگ‌های تراشیده‌شده تصادفی به نظر برسند. اما آن‌ها به طور استثنایی پیشرفته هستند و نشان‌دهنده پیشرفت در توانایی‌های شناختی و مهارت‌های ساخت ابزار سنگی هستند.

ژائو در این رابطه توضیح می‌دهد:  تولید این ابزارها  تصادفی نبود، بلکه فناوری‌ای بود که نیازمند برنامه‌ریزی، دقت بالا و درک عمیق از خواص سنگ و مکانیک رفتار مواد بود. برای مثال، سازندگان این ابزارها عمداً زوایای خاصی را روی سنگ‌ها حفظ می‌کردند تا بتوانند از آن‌ها برای تراشیدن لبه‌های تیز استفاده کنند؛ لبه‌هایی که قادر بودند گوشت را از استخوان جدا کنند.

پژوهشگران پیش‌تر تخمین می‌زدند که این ابزارها در دورانی ملایم و وقتی زندگی نسبتاً آسان بود، ساخته شده‌اند اما یافته های جدیدُ خاف این موضوع را ثابت کرد.

در این مطالعه، تیم پژوهشی سن ابزارها را با تاریخ‌گذاری یک دنده از یک حیوان شبیه گوزن که در سایت کشتار شده بود، مجدداً ارزیابی کردند.

این دنده حاوی کلسیت (کانی کربنات کلسیم) بود، ماده ای معدنی بسیار رایج که حاوری اورانیوم است؛ عنصری که به آرامی به توریم (Thorium) تجزیه می‌شود. پس از اندازه‌گیری نسبت اورانیوم به توریم در بلورهای کلسیت، محققان با یک شگفتی مواجه شدند:

ژائو خاطرنشان می‌کند: «ما قبلاً فکر می‌کردیم این ابزارها 126,000 سال پیش، در طول یک دوره بین‌یخبندان گرم ساخته شده‌اند، اما بر اساس تاریخ‌های جدیدی که بلورها پیشنهاد دادند، برخی از این ابزارها در واقع 146,000 سال پیش، در طول یک دوره یخبندان سرد و سخت تولید شدند.»

به طور کلی، یک تحلیل تطبیقی شامل 100 سایت پارینه‌سنگی در چین، شواهدی ارائه داد که نشان می‌دهد این نوع ساخت ابزار به سازگاری گسترده‌تری با محیط و فرهنگ در حال تغییر تبدیل شد. در حقیقت وجود این ابزار نشان می دهد اجداد باستانی انسان توانستند در شرایط سخت طبیعی با بهره گیری از هوش و خلاقیت خود، ابزارهای کارآمدتری ساخته و با ایجاد روش های جدید شکار، از انقراض جلوگیری کنند.

شرح کامل این این پژوهش در آخرین شماره  نشریه «مجله دگرگشت انسانی» (Journal of Human Evolution) منتشر شده است.

مترجم: احسان محمدحسینی