دادههای زیستی موجود خلیجفارس و دریای عمان تحلیل و استانداردسازی شد
دکتر عبدالوهاب مقصودلو، مجری طرح ضمن ضروری خواندن داشتن پایگاه دادهای منسجم که در آن اعتبار دادههای وارد شده (سینو نیمی و هومو نیمی) سنجیده شده باشد، گفت: استفاده موثر و کاربردی از دادههای تنوع زیستی در مطالعات زیست محیطی، تعیین مناطق حفاظت شده، شناسایی گونههای مهاجم، مطالعه جغرافیای تاریخی و ترکیب گونهای بومسازگانهای دریایی، علاوه بر ضرورت شناسایی تا پایینترین صنف تاکسونومی (در سطح گونه)، نیازمند داشتن پایگاه دادهای منسجم است که در آن اعتبار دادههای وارد شده (سینو نیمی و هومو نیمی) نیز سنجیده شده باشد.
وی با بیان اینکه با چنین رویکردی سیستم اطلاعات جغرافیایی زیستی اقیانوسی (OBIS) بعنوان یکی از پروژههای برنامه سرشماری موجودات دریایی (CoML) در سطح جهانی ایجاد شد، افزود: پژوهشگاه ملی اقیانوسشناسی و علوم جوی ایران نیز با هدف گردآوری دادههای تنوع گونهای خلیج فارس و دریای عمان در سال ۱۳۹۲ به سیستم PEGO-OBIS مرتبط شد.
مقصودلو همچنین گفت: در مطالعه حاضر، دادههای تنوع زیستی آبهای ایرانی خلیج فارس و دریای عمان از منابع مختلف اطلاعاتی جمعآوری و پس از یکسانسازی مطابق با متادیتای OBIS استانداردسازی و معیارهایی نیز به منظور اعتبارسنجی دادههای گردآوری شده تعریف شد.
وی تصریح کرد: در این پژوهش دادهها، منابع اطلاعاتی مختلف شامل چهار کتاب، هفت گزارش پژوهشی، ۲۰۷ مقاله و ۱۱۴ پایاننامه جمعآوری شد که برای هر داده ثبت شده تنوع گونهای، ۲۵ معیار بر اساس متادیتای OBIS و ۱۰ معیار با توجه به اهداف تعریف شده در مطالعه حاضر ثبت شد.
مجری این طرح پژوهشی با بیان اینکه در این مطالعه ۲۴ هزار و ۷۶۶ ثبت از مطالعات مرتبط با تنوع گونهای در آبهای ایرانی خلیج فارس و دریای عمان گردآوری شد، گفت: این مطالعات پس از یکسانسازی و استانداردسازی حضور دو هزار و ۸۸۹ گونه متعلق به ۱۸۸۴ جنس و ۹۲۵ خانواده را مشخص کرد. در طی مطالعه انجام شده ۴۱ گونه جدید ثبت شده است که اکثرا مربوط به مطالعات دهه اخیر است. تحلیل مطالعات انجام شده روی گروههای مختلف موجودات زنده در منطقه نشان میدهد که برخی از گروهها نادیده گرفته شده و تمرکز مطالعات روی گروههای خاصی از موجودات بوده است.
دکتر مقصودلو تصریح کرد: اعتبارسنجی مطالعات انجام شده نشان میدهد که در مجموع ۴.۳ درصد مطالعات انجام شده نامعتبر (اعتباری کمتر از ۲۵ درصد کل اعتبار تعریف شده)، ۷۷.۶ درصد نیمه معتبر (۲۵ تا ۵۰ درصد اعتبار)، ۱۷.۳ درصد معتبر (بین ۷۵-۵۰ درصد اعتبار) و ۰.۸ درصد کاملا معتبر بودهاند. کمی اعتبار در برخی مطالعات انجام شده توسط مراکز وابسته به وزارت علوم، میتواند ناشی از عدم رعایت اصول مطالعات تاکسونومیک و تنوع زیستی از جمله ثبت نمونهها در موزههای معتبر تاریخ طبیعی و یا انتشار در مجلات JCR باشد.
به گزارش ایسنا،بر اساس این گزارش، در این طرح پژوهشی فرزانه ممتازی، سمانه پازوکی، خدیجه نصیری، سیده محبوبه مولوی، مریم حکمت آرا، هدی خالدی و وحید سپهوند همکاری داشتهاند.
