راههای رسیدن به موفقیت در شرکتهای دانشبنیان
امروزه در عرصه اقتصاد، تولید دانش در کنار انتشار موفـق و همچنین کـاربرد مؤثر آن در عرصه تولید کاربردی، بـه یک هدف جهانی تبدیلشده است. شرکتهای دانشبنیان بهعنوان یک نوع سازوکار انتقال فناوری از دانشگاه به صنعت شناخته میشوند که با هدف تجاریسازی فناوریهای جدید حاصل از نتایج تحقیق و توسعه در دانشگاهها فعالیت میکنند. این شرکتها به دلیل تقویت بخشهای اقتصادی، ارزش زیادی داشته و نسبت به شرکتهای نوپا رشد بیشتری دارند.
شرکتهای دانشبنیان بهعنوان یک نوع سازوکار انتقال فناوری از دانشگاه به صنعت شناخته میشوند که با هدف تجاریسازی فناوریهای جدید حاصل از نتایج تحقیق و توسعه در دانشگاهها فعالیت میکنند
در نقشه جامع علمی سلامت کشور، یکسوم بودجه پژوهش برای حمایت از نهادهای غیردولتی فعال در حوزە سلامت (شامل مراکز رشد، شرکتهای دانشبنیان، شرکتهای انتقال دانش و فناوری، مراکز ارزیابی فناوری زیستی) سرمایهگذاری شده و اقدامات و سیاستهای مربوط به تسهیل کارآفرینی در این حوزه نشـان دهنـدۀ اهمیت موضوع فوق برای کشور و دولت است.
ازاینرو گروهی از پژوهشگران دانشگاه علم و فرهنگ جهاد دانشگاهی، دانشگاه آزاد قزوین، دانشگاه تهران و پژوهشکده توسعه تکنولوژی جهاد دانشگاهی، پژوهشی را در خصوص شناسایی عوامل محیطی مؤثر بر موفقیت شرکتهای دانشبنیان پزشکی به انجام رساندهاند.
برای انجام این پژوهش، محققین ابتدا با مطالعه پیشینه پژوهشی و بررسی مستندات تجربی شرکتهای دانشبنیان جهاد دانشـگاهی در حوزە علوم پزشکی، با رویکردی کیفی و در دو مرحله اقدام به جمعآوری و تحلیل دادهها در این زمینه نمودند. سپس در مرحله بعد با 5 کارشناس مصاحبههای عمیق نیمه ساختاریافته صورت گرفت و درنهایت به تحلیل این مصاحبهها پرداخته شد.
نتایج این پژوهش تأیید کرد که حمایت قانونی و حقوقی از سوی سیاستگذاران امر، بر موفقیت شرکتهای دانشبنیان 
تأثیرگذار است. برای مثال اهمیت قانون مالکیت فکری در کسبوکارها بر کسی پوشیده نیست اما این اهمیت در حـوزە کسبوکارهای دانشبنیان و فنّاورانه دوچندان و حتی بیشتر است.
محققین فوق اظهار داشتهاند: «حمایت مالی سرمایهگذار و در نظر گرفتن معافیت مالیاتی برای اینگونه شرکتها کمک بزرگی در راه رسیدن به موفقیت شرکتهای دانشبنیان خواهد بود».
مفهوم دیگری که در این پژوهش شناسایی شده، وجود شتابدهندهها برای حمایت مالی از شرکتهای دانشبنیان است.
همچنین طبق نتایج بهدستآمده، حمایتهای دولتی شـامل حمایتهای سیاستی دولت و سایر انواع حمایت از شرکتهای دانشبنیان نیز در موفقیت این شرکتها در حوزۀ علوم پزشکی تأثیرگذار است.
بهعلاوه، نزدیکی به پایتخـت و سازمانهای مادر و همچنین شرایط اقلیمی نیز از دیگر موارد مهم در عوامل موفقیت شرکتهای دانشبنیان ذکر شده است.
نتایج این مطالعه ارزشمند که در نشریه «پایش» وابسته به پژوهشکده علوم بهداشتی جهاد دانشگاهی به چاپ رسیده، میتواند هم دید مناسبی را به علاقهمندان تأسیس چنین شرکتهایی بدهد و هم به تعیین استراتژیهای صحیح توسط سیاستگذاران برای اجرای برنامههای حمایتی مؤثر از چنین شرکتهایی کمک نماید.
گزارش: محمدرضا دلفیه
منبع: حاجیکتابی، ع. و همکاران. 1396. شناسایی عوامل محیطی مؤثر بر موفقیت شرکتهای دانشبنیان پزشکی. پایش، 16(5): 658-647.