چربی قهوه‌ای؛ معمای تازه دانشمندان برای لاغری
در یک مطالعه کوچک روی انسان، داروی فنوترول مصرف انرژی بدن را بالا برد، اما نتوانست چربی قهوه‌ای را به‌طور واضح فعال کند.
به گزارش سیناپرس، این یافته نشان می‌دهد افزایش کالری‌سوزی همیشه به معنای فعال‌شدن این بافت کالری‌سوز نیست؛ پرسشی که هنوز بی‌پاسخ مانده این است که این انرژی اضافی کجا مصرف می‌شود.
چربی قهوه‌ای نوع خاصی از چربی است که برخلاف چربی معمولی، انرژی را می‌سوزاند تا بدن را گرم کند. دانشمندان امیدوارند روزی بتوانند از این ویژگی برای مقابله با چاقی استفاده کنند. حالا در یک مطالعه کوچک روی انسان، دارویی به نام فنوترول توانسته مصرف انرژی بدن را بالا ببرد، اما به‌طور واضح چربی قهوه‌ای را فعال نکرده است. همین موضوع باعث شده پژوهشگران ندانند این انرژی اضافی دقیقاً کجا خرج می‌شود.
چرا افزایش کالری‌سوزی مهم است؟
افزایش مصرف انرژی برای لاغری جذاب است، چون بدن معمولاً وقتی وزن کم می‌کنیم، برای جبران، انرژی کمتری مصرف می‌کند و همین، کار را سخت‌تر می‌کند. داروهای لاغری فعلی بیشتر اشتها را کم می‌کنند، یعنی از یک طرف معادله وارد می‌شوند.
ماتیاس بتز (Matthias Betz)، استاد دانشگاه بازل، می‌گوید: در حالت مطلوب، می‌توانیم کاهش اشتها را با افزایش مصرف انرژی ترکیب کنیم. اما اول باید بهتر بفهمیم چربی قهوه‌ای چگونه کنترل می‌شود.
چربی قهوه‌ای با سرما بیدار می‌شود
چربی قهوه‌ای به‌طور طبیعی با سرما فعال می‌شود. افرادی که چربی قهوه‌ای فعال‌تری دارند، معمولاً لاغرترند و وضعیت سوخت‌وساز بدنشان بهتر است. همین مشاهده‌ها باعث شده دانشمندان دنبال داروهایی بگردند که بتوانند اثر سرما را در بدن تقلید کنند.
دارویی که گیرنده‌های سلولی را تحریک می‌کند
بتز و همکارانش بررسی کردند که آیا تحریک نوع خاصی از گیرنده‌های سلولی (پروتئین‌هایی روی سطح سلول که پیام‌های شیمیایی را دریافت می‌کنند) می‌تواند چربی قهوه‌ای انسان را فعال کند. داروی فنوترول دقیقاً همین گیرنده‌ها را تحریک می‌کند. این دارو در اصل برای بیماری‌های تنفسی استفاده می‌شود، اما در این مطالعه برای بررسی اثرش روی مصرف انرژی آزمایش شد.
مطالعه روی ۱۱ داوطلب سالم
یازده داوطلب سالم در این مطالعه شرکت کردند. همه آن‌ها، هم در معرض سرمای ملایم قرار گرفتند و هم داروی فنوترول دریافت کردند. پژوهشگران اندازه گرفتند بدن آن‌ها چقدر انرژی می‌سوزاند و با نوعی تصویربرداری پزشکی به نام پِت‌اسکن (PET/CT)، که فعالیت بافت‌های بدن را نشان می‌دهد، بررسی کردند چربی قهوه‌ای چقدر فعال شده است.
سرما موفق شد، دارو نه
نتیجه جالب بود: هر دو روش کالری‌سوزی بدن را بالا بردند، اما فقط سرما توانست چربی قهوه‌ای را به‌طور واضح فعال کند. بعد از قرارگرفتن در سرما، این بافت بسیار بیشتر از بعد از درمان با فنوترول گلوکز جذب کرد. گلوکز همان قند خون است که به‌عنوان سوخت استفاده می‌شود.
بتز می‌گوید: تعجب کردیم که فنوترول تا این حد مصرف انرژی را بالا برد، اما نتوانستیم فعال‌سازی مشابهی در چربی قهوه‌ای ببینیم. مطالعه ما نشان می‌دهد بالارفتن مصرف انرژی لزوماً به این معنا نیست که چربی قهوه‌ای فعال شده است.
اگر چربی قهوه‌ای نبود، پس چه چیزی کالری سوزاند؟
شاید انرژی اضافیِ سوزانده‌شده توسط فنوترول، به‌جای چربی قهوه‌ای، مربوط به عضلات یا چربی سفید باشد. چربی سفید برخلاف چربی قهوه‌ای، انرژی را نمی‌سوزاند، بلکه ذخیره می‌کند. اما این مطالعه نشان نداد کدام بافت یا فرایند دقیقاً مسئول این افزایش کالری‌سوزی بوده است.
به نقل از ایرنا، تحلیل بافت‌های انسان هم نشان می‌دهد که فعال‌کردن کامل چربی قهوه‌ای احتمالاً به همکاری چند گیرنده یا چند پیام زیستی با هم نیاز دارد؛ یعنی فقط تحریک یک گیرنده کافی نیست. دانشمندان امیدوار بودند همین یک راه، کلید ماجرا باشد.
نتیجه‌گیری
این مطالعه کوچک که در مجله سِل متابولیزم/ Cell Metabolism منتشر شده، می‌گوید کالری‌سوزی بیشتر همیشه نشانه فعال‌شدن چربی قهوه‌ای نیست. معلوم نیست این انرژی اضافی کجا می‌رود و فعال‌کردن واقعی این بافت احتمالاً از آنچه فکر می‌کردیم سخت‌تر است. پس به واقعیت تبدیل کردن رویای ساخت دارویی که با چربی قهوه‌ای لاغری ایجاد کند، هنوز به تحقیقات بیشتری نیاز دارد.
