امیدی تازه برای مقابله باسرطان خون

تصور کنید بیماری هنوز به سرطان تبدیل نشده، اما پزشکان می‌دانند خطر پیشرفت آن بالاست. آیا می‌توان پیش از رسیدن بیماری به مرحله سرطان، آن را متوقف کرد؟

به گزارش سیناپرس، نتایج یک کارآزمایی بالینی جدید، سرنخ امیدوارکننده‌ای در این زمینه ارائه کرده است. پژوهشگران دریافتند داروی تکلیستامب (Teclistamab) توانسته در حدود ۷۸ درصد از بیماران مبتلا به نوع پرخطر «میلوم مولتیپل خاموش»، تمام نشانگرهای قابل شناسایی بیماری را پس از درمان از بین ببرد.

میلوم مولتیپل خاموش یا HR-SMM یک وضعیت پیش‌سرطانی در مغز استخوان است که خطر ابتلا به مولتیپل میلوما، نوعی سرطان خون، را افزایش می‌دهد.

وقتی هنوز سرطان شروع نشده است

مولتیپل میلوما از سلول‌هایی به نام پلاسماسل ایجاد می‌شود؛ سلول‌هایی از سیستم ایمنی که در حالت طبیعی آنتی‌بادی تولید می‌کنند. در این بیماری، پلاسماسل‌های غیرطبیعی در مغز استخوان تجمع پیدا می‌کنند و پروتئین‌های غیرطبیعی موسوم به پروتئین‌های میلوما تولید می‌کنند.

اما در مرحله «میلوم مولتیپل خاموش»، هنوز سرطان فعال ایجاد نشده است. به همین دلیل، بیماران مبتلا به این وضعیت در گذشته اغلب تحت نظر قرار می‌گرفتند و درمان تا زمان پیشرفت بیماری آغاز نمی‌شد.

این رویکرد تا حدی به این دلیل بود که درمان‌های موجود می‌توانند عوارض و سمیت قابل توجهی داشته باشند و پزشکان می‌خواستند برخی گزینه‌های درمانی مؤثر را برای زمانی حفظ کنند که بیماری به سرطان فعال تبدیل شود.

با این حال، مطالعات اخیر نشان داده‌اند که درمان زودهنگام افراد پرخطر ممکن است بتواند روند بیماری را تغییر دهد.در مطالعه جدید، پژوهشگران اثر تکلیستامب را با ترکیب لنالیدوماید و دگزامتازون (Rd) مقایسه کردند؛ درمانی که پیش از این یکی از گزینه‌های استاندارد برای بیماران مبتلا به میلوم خاموش پرخطر بود.

در مجموع ۶۴ بیمار وارد کارآزمایی فاز دوم شدند و ۵۹ نفر حداقل یک دوره درمان را کامل کردند. از این تعداد، ۴۵ نفر تکلیستامب و ۱۴ نفر درمان Rd دریافت کردند.در گروه دریافت‌کننده تکلیستامب، ۷۷.۸ درصد بیماران به پاسخ کامل درمانی رسیدند؛ یعنی پس از درمان، تمام نشانگرهای قابل شناسایی بیماری از بین رفت. در گروه دریافت‌کننده درمان Rd، این میزان صفر درصد بود.

اما تفاوت فقط به حذف نشانگرهای بیماری محدود نشد،پس از میانه پیگیری ۲۴.۵ ماهه، حدود ۹۲ درصد از بیمارانی که تکلیستامب دریافت کرده بودند، بدون پیشرفت بیماری باقی ماندند؛ این رقم در گروه دریافت‌کننده Rd حدود ۴۹ درصد بود.

تکلیستامب نوعی آنتی‌بادی دوگانه‌اختصاصی است؛ دارویی که می‌تواند هم‌زمان به دو هدف متفاوت متصل شود.این دارو سلول‌های T سیستم ایمنی را به پروتئین‌های مشخصی روی سلول‌های میلوما نزدیک می‌کند و به این ترتیب به سیستم ایمنی کمک می‌کند سلول‌های غیرطبیعی را شناسایی و نابود کند.

این دارو پیش‌تر برای بیمارانی استفاده شده بود که مولتیپل میلوما در آنها پس از درمان عود کرده یا به درمان‌های قبلی مقاوم شده است. اکنون پژوهشگران بررسی کرده‌اند که آیا استفاده از همین رویکرد در مرحله بسیار زودتر و پیش‌سرطانی بیماری می‌تواند پاسخ عمیق‌تری ایجاد کند یا نه.

آیا این به معنای پیشگیری از سرطان است؟

پژوهشگران یافته‌های خود را نشانه‌ای از فعالیت قابل توجه تکلیستامب در بیماران مبتلا به میلوم مولتیپل خاموش پرخطر می‌دانند، اما برای مشخص شدن اینکه این درمان تا چه اندازه می‌تواند از تبدیل این وضعیت به مولتیپل میلوما جلوگیری کند، به پیگیری طولانی‌تر و مطالعات بیشتر نیاز است.

بنابراین، یافته فعلی را باید بیشتر به‌عنوان شواهدی از اثر قابل توجه یک ایمنی‌درمانی در مرحله پیش‌سرطانی بیماری در نظر گرفت، نه اثبات قطعی پیشگیری از سرطان.این مطالعه در مجله Nature Medicine منتشر شده است.

مترجم:ندا جوادهراتی