چرا تشخیص بیشفعالی و نقص توجه در زنان سالها به تأخیر میافتد؟

پژوهشهای جدید نشان میدهد زنان مبتلا به اختلال کمتوجهی ـ بیشفعالی (ADHD) معمولاً سالها دیرتر از مردان تشخیص داده میشوند. این تأخیر در تشخیص میتواند بر زندگی تحصیلی، شغلی، روابط اجتماعی و سلامت روان آنها تأثیر قابل توجهی داشته باشد.
به گزارش سیناپرس به نقل از Medical News Today، زنان مبتلا به ADHD بهطور میانگین حدود پنج سال دیرتر از همسالان مرد خود تشخیص دریافت میکنند. بسیاری از این افراد پیش از تشخیص درست، به اشتباه با مشکلاتی مانند اضطراب یا سایر اختلالات سلامت روان ارزیابی میشوند و برخی نیز هرگز تشخیص دقیق دریافت نمیکنند.
ADHD در زنان چگونه بروز میکند؟
یکی از دلایل اصلی تأخیر در تشخیص، تفاوت نحوه بروز علائم در زنان و مردان است. در بسیاری از موارد، تصویر رایج ADHD با رفتارهای پرتحرک، بیقراری شدید و مشکلات رفتاری آشکار شناخته میشود؛ ویژگیهایی که بیشتر در پسران مشاهده میشود.
اما در بسیاری از دختران و زنان، علائم ممکن است شکل متفاوتی داشته باشد؛ از جمله:
- مشکل در تمرکز و حفظ توجه
- فراموشکاری مکرر
- دشواری در مدیریت زمان و برنامهریزی
- احساس آشفتگی ذهنی
- خستگی ناشی از تلاش مداوم برای جبران مشکلات تمرکز
- احساس ناتوانی در انجام وظایف روزمره
این علائم گاهی کمتر قابل مشاهده هستند و ممکن است به اشتباه به ویژگیهای شخصیتی، استرس، اضطراب یا فشارهای زندگی نسبت داده شوند.
کلیشههای قدیمی درباره ADHD
پژوهشگران معتقدند یکی از مشکلات اصلی، ادامه یافتن کلیشههایی است که ADHD را بیشتر یک اختلال مرتبط با پسران پرجنبوجوش میدانند. این نگاه باعث شده بسیاری از دختران در دوران کودکی شناسایی نشوند و مشکلات آنها تا بزرگسالی ادامه پیدا کند.
پروفسور داویدا هارتمن، روانشناس آموزشی و کودک و عضو انجمن روانشناسی ایرلند، در گفتوگو با Medical News Today تأکید میکند که شناخت عمومی و علمی درباره ADHD در زنان هنوز با واقعیت پیچیده این اختلال هماهنگ نشده است.
آیا تحقیقات به اندازه کافی زنان را بررسی کردهاند؟
یکی از چالشهای مهم این حوزه، تمرکز تاریخی پژوهشها بر نمونههای مردان و پسران بوده است. متخصصان معتقدند برای درک بهتر ADHD باید مطالعات بیشتری درباره تفاوتهای جنسیتی، تغییر علائم در طول زندگی و تأثیر عوامل اجتماعی و فرهنگی انجام شود.
تشخیص زودهنگام میتواند به زنان کمک کند تا راهکارهای مناسب برای مدیریت علائم، بهبود عملکرد روزانه و دریافت حمایتهای لازم را پیدا کنند.
کارشناسان حوزه سلامت روان معتقدند :تغییر نگاه جامعه و متخصصان به ADHD در زنان ضروری است. شناخت نشانههای متفاوت این اختلال و کاهش وابستگی به کلیشههای قدیمی میتواند باعث شود افراد بیشتری در زمان مناسب تشخیص دریافت کرده و از خدمات درمانی و حمایتی بهرهمند شوند.
به گفته متخصصان، ADHD تنها به بیشفعالی آشکار محدود نمیشود و ممکن است در بسیاری از افراد، بهویژه زنان، با الگوهای ظریفتر اما تأثیرگذار بر زندگی روزمره ظاهر شود.
مترجم:نداجوادهراتی





