افزایش 10 سانتی متری تراز آب دریاچه ارومیه

مسعود تجریشی روز سه شنبه در گفت و گو با ایرنا افزود: اقدامات خوبی برای رسیدن آب به بستر دریاچه ارومیه صورت گرفته است که موجب شد آب ناشی از بارندگی های اخیر به صورت هدفمند وارد بستر دریاچه شود.
وی با اشاره به افزایش 10 سانتی متری تراز آب دریاچه ارومیه نسبت به 2 سال گذشته اظهار کرد: این افزایش تراز آب ناشی از اقدامات برنامه تثبیت وضعیت دریاچه است که سه سال زمان برای آن در نظر گرفته شده است.
تجریشی تاکید کرد: بر این اساس ستاد احیای دریاچه ارومیه توانسته اقدامات سازنده ای را در راستای تثبیت وضعیت دریاچه انجام دهد که نتیجه آن نشان می دهد به رغم ثابت ماندن وضعیت، شاهد افزایش تراز آب نیز هستیم.

*** اتصال زرینه رود و سیمینه رود 
وی به برخی اقدامات سازه ای برای احیای دریاچه ارومیه اشاره کرد و گفت: برخی اقدامات سازه ای با هدف احیای دریاچه ارومیه از اوایل سال 94 آغاز شد و در 6 ماهه اول سال گذشته کارهای اجرایی آنها به پایان رسیده است.
تجریشی افزود:یکی از این اقدامات اتصال زرینه رود به سیمینه رود است، درگذشته آبهای زیادی از این دو منبع هدر می رفت و با پخش شدن در دشت به پیکره اصلی دریاچه نمی رسید که اتصال این دو رود این امکان را فراهم کرد که آبها به دریاچه برسد که یکی از مهمترین کارهای سازه ای بوده است.

*** ورود 300 میلیون متر معکب آب تصفیه شده به دریاچه 
تجریشی گفت: انتقال پساب تصفیه خانه ها به دریاچه ارومیه از دیگر اقدامات در راستای احیای دریاچه ارومیه است که با جدیت در حال انجام است.
وی افزود: حدود 300 میلیون متر مکعب آبی که قبلا وارد دریاچه می شد اکنون توسط شهرها و صنایع مصرف می شود که در تلاش هستیم با تصفیه پساب ها این میزان آب را دوباره به دریاچه برگردانیم که این طرح در 14 شهر کوچک و بزرگ حوضه آبریز دریاچه اجرا می شود.
تجریشی ادامه داد: اجرای طرح تصفیه خانه ها از سال گذشته آغاز شد و امیدواریم در سال 95 بخشی از آن به پایان برسد که تصفیه خانه عجب شیر در اولویت قرار دارد و در حال اجرا است که بخشی از آن در سالجاری آماده می شود تا آب ناشی از آن به دریاچه برگردد و بعد از آن در سال های بعد آب تصفیه خانه های تبریز و ارومیه نیز به این طرح اضافه خواهد شد.
رییس کارگروه علمی ستاد احیای دریاچه ارومیه گفت: قرار است در مجموع بیش از 300 میلیون متر مکعب آب از محل تصفیه پساب ها وارد دریاچه شود که با تکمیل این طرح، آبی مطمئن و به صورت شبانه روزی دریاچه را تغذیه خواهد کرد.
وی تاکید کرد: با توجه به اهمیت موضوع برای افزایش ظرفیت تصفیه خانه تبریز تامین منابع کردیم و برای خرید لوله نیز کمک کرده ایم چون وقتی فاز اول آن به پایان برسد باید زمینه برای ورود آب به دریاچه فراهم باشد که از طریق لوله انجام می شود.

*** ورود دومین دستگاه حفار به کشور تا کمتر از یک ماه آینده 
تجریشی گفت: اقدام بعدی انتقال آب زاب به دریاچه ارومیه است که قرار است از طریق یک تونل انجام شود، کار حفاری این تونل با کمک یک دستگاه حفار از شهریورماه سال گذشته آغاز شد و قرار است یک دستگاه حفار دیگر در کمتر از یک ماه دیگر وارد کشور شود تا به ادامه حفاری از سوی دیگر تونل کمک کند.
وی افزود: قرار است آب زاب با استفاده از این تونل به طول 30 کیلومتر به دریاچه برسد که با توجه به اهمیت موضوع مقرر شد دو دستگاه حفار از دو طرف اقدام به حفر تونل کنند.
رییس کارگروه علمی ستاد احیای دریاچه ارومیه گفت: همچنین پروژه سد چپرآباد، سیلوه و کانال جلدیان را هم داریم که با کاربری کشاورزی ایجاد می شوند اما از آن نوع پروژه هایی هستند که در سال های 95 و 96می توان از آب آنها برای دریاچه ارومیه استفاده کرد.

*** هزار و 500 کیلومتر مربع کانون گرد و غبار در دریاچه ارومیه 
وی ادامه داد:سازمان جنگل ها مراتع و آبخیزداری سال گذشته اقدامات خوبی در زمینه تثبیت خاک در دریاچه ارومیه انجام داده است ، سازمان حفاظت محیط زیست نیز یک سری اقدامات را با هدف تثبیت خاک در بستر دریاچه انجام داد.
تجریشی افزود: اما برای اینکه هماهنگی بیشتری در داخل و خارج بستر دریاچه ایجاد شود بر این اساس سازمان جنگل ها مراتع و آبخیزداری متولی تثبیت خاک در داخل و خارج بستر دریاچه شد که تاکنون اقدامات خوبی برای کاشت گونه های درختی و درختچه ها انجام داده و در سالجاری نیز با قوت دنبال می شود.
وی تاکید کرد: باید تلاش کنیم تا مانع به هوا برخاستن گرد و غبارهای نمکی از بستر دریاچه شویم تا اثر سوء بر محیط زیست ، کشاورزی و سلامت مردم منطقه نداشته باشد.
تجریشی گفت: کانون های گرد و غبار در سال 94 در قالب دو طرح مطالعاتی شناسایی شدند و مطالعات اولیه اقدامات هر کانون نیز مشخص شده که در این بخش سازمان جنگل ها بسیار خوب عمل کرده است که البته موفقیت آن مشارکت مردم و زمانبندی مدیریت های مرتبط را می طلبد.
وی افزود: به رغم کمبود بودجه ای که وجود دارد اما شناسایی کانون های گرد و غبار یکی از پروژه هایی بود که سازمان مدیریت و برنامه ریزی کمک کرد تا تمام منابع مورد نیاز برای آن در سازمان جنگل ها و مراتع و آبخیزداری تامین شود تا با محدویت منابع مالی روبرو نشوند.
تجریشی گفت: مطالعات نشان داد حدود 80 درصد حاشیه های دریاچه ارومیه به نحوی کانون گرد و غبار هستند که وسعتی حدود هزار و 500 کیلومتر را در بر می گیرد که باید برای حفاظت از آنها مانع ورود دام به آنها شویم.
وی ادامه داد: همچنین باید در مناطقی درخت کاشته شود و برای مناطقی مانند ' جبل ' موانع فیزیکی ایجاد شود تا مانع حرکت ماسه های بادی شود.
تجریشی گفت: نکته ای که وجود دارد این است که تمام مناطقی که دریاچه در آنها عقب نشینی کرده است کانون های گرد و غبار نمکی هستند و نگرانی ما هم از همین موضوع است زیرا در صورت مهارنشدن، آسیب های جبران ناپذیری به محیط زیست، کشاورزی و سلامت مردم وارد می شود برای همین منظور، سه سال اول آغاز به کار ستاد احیای دریاچه ارومیه را به تثبیت وضعیت دریاچه اختصاص داده ایم.

*** جاری شدن آب به دریاچه از طریق صرفه جویی در کشاورزی 
وی گفت: اقدام بعدی که مهم و بسیار هم سخت است برگرداندن آب به دریاچه از طریق صرفه جویی در بخش کشاورزی است که باید همزمان با آن افزایش بهره وری نیز صورت گیرد که برای این منظور سال 94 مشاور گرفتیم و قرار است دانشگاه های تبریز و ارومیه در سال 95 به این طرح بپیوندند.
تجریشی افزود: فائو نیز کمک کرد و دولت ژاپن هم قرار است تیم خارجی تهیه کند تا از تجربه دانشگاه های خارجی و بین المللی استفاده کنیم تا مصرف آب را کاهش دهیم تا بخش قابل توجهی آب از طریق صرفه جویی در کشاورزی وارد بستر دریاچه شود.

*** رها سازی 600 میلیون متر مکعب آب در دریاچه 
وی اظهار کرد: اقدام دیگری که در ستاد احیای دریاچه ارومیه صورت گرفت رها سازی بیش از 500 میلیون متر مکعب آب از سدهای حوضه آبریز دریاچه ارومیه است که تا آخر اسفندماه انجام شده است.
تجریشی افزود: با هماهنگی که با وزارت نیرو داشتیم قرار است تا پایان سال آبی جاری ( مهر 94 تا شهریور 95) حدود 600 میلیون متر مکعب آب در بستر دریاچه رها سازی شود.

** دریاچه ارومیه 
دریاچه ارومیه از 19 سال پیش با روند کاهش میزان تراز آب رو به رو بوده و در این مدت، سطح آن هفت متر و 41 سانتیمتر نسبت به حداکثر سطح تراز کاهش یافته است. 
تراز این دریاچه در ابتدای سال آبی 93-94 حدود 1270.15 و در ابتدای سال آبی 94-95 حدود 1270.08 متر بود که نشان از کاهش ناچیز سطح دارد و دریاچه به وضعیت تثبیت رسیده است. 
این در حالی است که در برخی سال ها سطح تراز آبی دریاچه ارومیه بیش از یک متر کاهش داشته است. 
با روی کار آمدن دولت یازدهم برنامه های 26 گانه برای احیای این دریاچه تصویب شد و به اجرا درآمد که نتیجه آن، تثبیت میزان آب دریاچه در 2 سال متوالی گذشته است.