فناوری رادار غیرفعال برای شناسایی پهپادها با تحلیل امواج تلویزیونی و شبکههای موبایل

شرکت دفاعی BAE Systems بریتانیا از نسل جدیدی از رادارهای غیرفعال رونمایی کرده است که بدون انتشار امواج راداری، پهپادها و هواگردهای دشمن را شناسایی و ردیابی میکند. این فناوری با تحلیل سیگنالهای تلویزیونی، امواج رادیویی و شبکههای تلفن همراه، امکان نظارت پنهانی بر تحرکات هوایی را فراهم میکند.
به گزارش سیناپرس، شرکت دفاعی BAE Systems بریتانیا فناوری راداری جدیدی توسعه داده است که با بهرهگیری از امواج ارتباطی موجود در محیط، قادر به شناسایی و ردیابی پهپادها و سایر هواگردهاست؛ سامانهای که بدون ارسال امواج راداری اختصاصی فعالیت میکند و به همین دلیل، احتمال شناسایی موقعیت آن از سوی تجهیزات دشمن کاهش مییابد.
این فناوری که با عنوان «رادار شبح» شناخته میشود، رویکرد متفاوتی نسبت به سامانههای راداری متداول دارد. به گزارش وبسایت Interesting Engineering، این رادار به جای انتشار امواج و دریافت بازتاب آنها از اهداف، سیگنالهای موجود در محیط مانند پخش تلویزیونی دیجیتال، امواج رادیویی و شبکههای ارتباطات موبایلی را تحلیل میکند تا حضور و موقعیت اجسام پرنده را تشخیص دهد.
در رادارهای معمولی، شناسایی اهداف از طریق ارسال امواج الکترومغناطیسی و دریافت بازتاب آنها انجام میشود. با این حال، انتشار این امواج میتواند موقعیت رادار را برای سامانههای شناسایی دشمن آشکار کند. رادار غیرفعال BAE Systems با حذف نیاز به ارسال سیگنال اختصاصی، این نقطهضعف را تا حد زیادی برطرف میکند و امکان پایش تحرکات هوایی را بدون انتشار امواج راداری فراهم میسازد.
شناسایی پهپادها با سامانهای قابل حمل در خودرو
یکی از ویژگیهای متمایز این فناوری، طراحی فشرده و قابلیت جابهجایی آن است. به گفته شرکت سازنده، ابعاد سامانه بهاندازهای کوچک است که میتوان آن را در یک خودروی شاسیبلند (SUV) مستقر کرد و از همان موقعیت برای شناسایی اهداف هوایی بهره گرفت.
این قابلیت، استفاده از رادار را در مناطق شهری، محیطهای عملیاتی متحرک و موقعیتهایی که امکان استقرار تجهیزات راداری بزرگ وجود ندارد، آسانتر میکند.
تواناییهای این سامانه نیز به شناسایی پهپادهای کوچک محدود نیست و میتواند هواگردهای بزرگتر را هم ردیابی کند. اطلاعات استخراجشده از اهداف شامل سرعت، جهت حرکت، فاصله و ارتفاع است؛ دادههایی که در کنار یکدیگر تصویری سهبعدی از وضعیت تردد هوایی در اختیار اپراتورها قرار میدهند.
کریس شپرد، از مدیران بخش اطلاعات دیجیتال و زمینی BAE Systems، معتقد است این فناوری به نیروهای نظامی اجازه میدهد تحرکات هوایی را زیر نظر بگیرند، بدون آنکه با انتشار امواج راداری، موقعیت تجهیزات خود را در اختیار دشمن قرار دهند.
راداری با هزینه کمتر و کاربردهای فراتر از میدان جنگ
هزینه ساخت و بهرهبرداری نیز از جمله مزایایی است که شرکت سازنده برای این فناوری مطرح میکند. BAE Systems مدعی است رادار جدید میتواند تا ۱۰ برابر ارزانتر از بسیاری از سامانههای راداری غیرفعال موجود باشد. البته این رقم بر اساس اعلام شرکت سازنده است و هنوز شواهد مستقل و نتایج عملیاتی برای تأیید آن منتشر نشده است.
کاربردهای احتمالی این فناوری تنها به عملیات نظامی محدود نمیشود. فرودگاهها، نیروگاهها، پایگاههای هوایی و دیگر زیرساختهای حیاتی نیز میتوانند از رادارهای غیرفعال برای شناسایی و مقابله با تهدید پهپادها استفاده کنند.
بهویژه در مناطقی که انتشار امواج راداری متعارف میتواند محدودیتهای عملیاتی یا امنیتی ایجاد کند، استفاده از سیگنالهای ارتباطی موجود در محیط، مزیتی قابل توجه به شمار میرود.
آزمایشهای میدانی رادار شبح در سال ۲۰۲۷
BAE Systems اعلام کرده است که این فناوری در ادامه وارد مرحله آزمایشهای میدانی میشود. بر اساس برنامه اعلامشده، آزمایشهای عملیاتی آن در طول سال ۲۰۲۷ و با مشارکت نهادهای دفاعی، نیروهای انتظامی و مسئولان زیرساختهای حیاتی انجام خواهد شد.
به نقل از خبرآنلاین، در صورت موفقیت این آزمایشها، رادار شبح میتواند شیوه نظارت بر حریم هوایی را متحول کند. اهمیت این فناوری در استفاده از زیرساختهای ارتباطی روزمره برای شناسایی تهدیدات هوایی است؛ رویکردی که به جای تکیه بر ارسال امواج راداری، از سیگنالهایی بهره میگیرد که پیش از این نیز در محیط پیرامون جریان دارند.