غرغره آب؛ عادت ژاپنیها برای پیشگیری از عفونتهای تنفسی

غرغره کردن آب که در ژاپن با نام «اوگای» شناخته میشود، عادتی رایج برای پاکسازی دهان و گلو و احتمالاً کاهش خطر ابتلا به عفونتهای تنفسی است. با وجود نتایج امیدوارکننده برخی پژوهشها درباره تأثیر آب و چای سبز در پیشگیری از بیماری، مطالعات علمی هنوز شواهد قطعی و یکسانی در تأیید این روش ارائه نکردهاند.
به گزارش سیناپرس، غرغره کردن که در ژاپن با عنوان «اوگای» شناخته میشود، به اندازه شستن دستها در این کشور رواج دارد و بسیاری از مردم آن را چند بار در روز، در خانه، مدرسه یا محل کار انجام میدهند.
این روش ساده با هدف شستوشوی دهان و گلو و خارج کردن میکروبهای احتمالی پیش از ایجاد عفونت انجام میشود. برخی پژوهشهای پزشکی نشان دادهاند که غرغره کردن، روشی ساده و بدون هزینه، ممکن است احتمال ابتلا به بیماریهای تنفسی را کاهش دهد؛ بااینحال، نتایج مطالعات در این زمینه یکسان نیست و هنوز نمیتوان درباره اثربخشی قطعی آن اظهارنظر کرد.
در پژوهشی که سال ۲۰۰۵ انجام شد، محققان ۳۸۷ فرد ۱۸ تا ۶۵ ساله را در سه گروه قرار دادند. اعضای گروه نخست به روال معمول زندگی خود ادامه دادند و غرغره نکردند. گروه دوم روزانه سه بار با آب معمولی غرغره کرد و افراد گروه سوم نیز سه مرتبه در روز از محلول رقیقشده «پوویدون آیوداین» استفاده کردند؛ مادهای ضدعفونیکننده که در برخی دهانشویههای دارویی وجود دارد.
نتایج این بررسی پس از دو ماه نشان داد میزان ابتلا به بیماری در فصل سرماخوردگی، در گروهی که با آب معمولی غرغره میکردند، ۳۶ درصد کمتر از دو گروه دیگر بود. استفاده از محلول دارویی نیز با کاهش جزئی ابتلا همراه شد، اما این تفاوت از نظر آماری معنادار نبود.
پژوهشگران همچنین دریافتند افرادی که با وجود غرغره کردن آب به بیماری مبتلا شدند، علائم خفیفتری از جمله سرفه را تجربه کردند.
با وجود این یافتهها، مطالعات بعدی نتوانستند اثر پیشگیرانه غرغره آب را بهطور قطعی تأیید کنند. در پژوهشی که سال ۲۰۱۴ انجام شد، میزان ابتلا به عفونتهای دستگاه تنفسی فوقانی در افرادی که آب غرغره میکردند، تفاوتی با کسانی که این کار را انجام نمیدادند، نداشت.
همچنین یک فراتحلیل با بررسی نتایج مطالعات سالهای ۲۰۰۵ و ۲۰۱۴ نشان داد شواهد موجود برای اثبات تأثیر غرغره آب در پیشگیری از عفونتهای تنفسی محدود است.
غرغره چای سبز؛ روشی با نتایج امیدوارکننده
برخی پژوهشها تأثیر چای سبز را در مقایسه با آب برای غرغره کردن بررسی کردهاند. مطالعهای در سال ۲۰۱۲ روی کودکان ۲ تا ۶ ساله نشان داد غرغره آب ممکن است احتمال بروز تب را کاهش دهد، اما نتایج استفاده از چای سبز بهتر بوده است.
چای سبز حاوی ترکیبی آنتیاکسیدانی به نام «کاتچین» است که به اعتقاد برخی متخصصان میتواند در مقابله با سرماخوردگی نقش داشته باشد.
در مطالعهای که سال ۲۰۲۴ انجام شد، غرغره چای سبز در مقایسه با آب با کاهش میزان عفونتهای تنفسی همراه بود. بااینحال، پژوهشی در سال ۲۰۲۶ نتوانست تفاوت آماری معناداری میان این دو روش پیدا کند.
از سوی دیگر، نتایج مطالعهای در سال ۲۰۲۵ احتمال تأثیر دهانشویهها در پیشگیری از بیماریهای تنفسی را مطرح کرد؛ اما در این پژوهش فقط علائم افراد بررسی شده بود و ابتلای قطعی آنها به بیماری مورد ارزیابی قرار نگرفته بود.
غرغره کردن پس از ابتلا به بیماری چه تأثیری دارد؟
اگرچه شواهد مربوط به نقش غرغره در پیشگیری از عفونتهای تنفسی هنوز قطعی نیست، برخی مطالعات از تأثیر احتمالی این روش در کاهش علائم بیماری پس از ابتلا حکایت دارند.
به نقل از خبرگزاری دانشجو، نتایج یک پژوهش نشان داد غرغره آبنمک در کنار شستوشوی بینی میتواند دوره سرماخوردگی را دو روز کوتاهتر کند. همچنین بررسی دیگری نشان داد استفاده از دهانشویههای دارویی ممکن است شدت گلودرد را کاهش دهد.
به نظر میرسد بخشی از اثر تسکیندهنده این روشها به کاهش تورم و التهاب مربوط باشد. بنابراین، غرغره کردن میتواند در برخی شرایط به کاهش ناراحتیهای گلو کمک کند، اما شواهد موجود هنوز برای معرفی آن بهعنوان روشی قطعی جهت پیشگیری از بیماریهای تنفسی کافی نیست.





