کشف ۲۹ ساختار یخی عجیب در دهانههای برخوردی مریخ

دانشمندان در بررسیهای جدید سطح مریخ، ۲۹ ساختار زمینشناختی با دیوارههای صخرهای مرتفع شناسایی کردهاند که احتمال میدهند بقایای یخچالهای طبیعی باستانی و مدفون زیر لایهای از سنگ و غبار باشند؛ کشفی که میتواند به شناسایی ذخایر آب یخزده و بررسی تاریخ اقلیمی سیاره سرخ کمک کند.
به گزارش سیناپرس ، گروهی بینالمللی از پژوهشگران در مطالعهای جدید، مجموعهای از ساختارهای یخغنی را در دهانههای برخوردی اطراف آتشفشان آلبا مونس (Alba Mons) در نیمکره شمالی مریخ شناسایی کردهاند. این ساختارها برخلاف شکل معمول یخچالهای طبیعی، دارای شیبهای تند و دیوارههایی هستند که ارتفاع برخی از آنها به ۲۰۹ متر میرسد.
این پژوهش که در نشریه علمی «Earth and Planetary Science Letters» منتشر شده، نشان میدهد این عوارض احتمالاً بقایای یخچالهایی هستند که در دورهای سردتر از تاریخ نسبتاً اخیر مریخ شکل گرفته و زیر لایهای از سنگ، غبار و بقایای سطحی حفظ شدهاند.
اگرچه جو مریخ به دلیل فشار و دمای بسیار پایین، امکان پایداری آب مایع را فراهم نمیکند، شواهد نشان میدهد مقادیر قابل توجهی یخ در سطح و زیر پوسته این سیاره وجود دارد؛ بهویژه در مناطق قطبی.
شناسایی ۲۹ ساختار یخی با تصاویر ماهوارهای
پژوهشگران برای شناسایی این عوارض، تصاویر مدارگرد شناسایی مریخ ناسا و مدارگرد گازهای کمیاب اگزومارس آژانس فضایی اروپا را بررسی کردند. در این فرایند، ۷۳۸ دهانه برخوردی مطالعه و با استفاده از تصاویر ماهوارهای، نقشههای سهبعدی از شکل زمین تهیه شد.همچنین مدلسازی رایانهای برای بررسی چگونگی شکلگیری این ساختارها و مقایسه آنها با نمونههای مشابه روی زمین انجام گرفت. محققان نمونههایی با ویژگیهای مشابه را در ایسلند نیز شناسایی کردند.
نتایج بررسیها از وجود ۲۹ ساختار یخغنی با شکل لوبیایی و دیوارههای شیبدار حکایت دارد که در دامنههای رو به قطب دهانههای برخوردی قرار گرفتهاند.بر اساس برآوردها، امتداد برخی از این ساختارها به سه کیلومتر میرسد و در انتهای آنها دیوارههایی عمودی با ارتفاع حداکثر ۲۰۹ متر دیده میشود. در برخی مناطق نیز نشانههایی از سقوط سنگها از لبه دهانه و تجمع آنها در پایین دامنه مشاهده شده است.
یخچالهای مدفون چه اطلاعاتی از گذشته مریخ دارند؟
پژوهشگران معتقدند این ساختارها احتمالاً در دورهای سردتر، زمانی که محور چرخش مریخ زاویه متفاوتی داشته و شرایط اقلیمی برای تشکیل یخچالها مناسبتر بوده، شکل گرفتهاند.تغییر زاویه محور مریخ در طول تاریخ، بر الگوهای دمایی و جابهجایی آب و یخ در سطح این سیاره تأثیر گذاشته است. بنابراین، بررسی ساختار داخلی و نحوه حرکت این رسوبات یخی میتواند اطلاعات ارزشمندی درباره دورههای یخبندان و تحولات اقلیمی مریخ در اختیار دانشمندان قرار دهد.
این کشف از نظر مأموریتهای آینده فضایی نیز اهمیت دارد؛ زیرا شناسایی محل ذخایر یخ و میزان پوشیده بودن آنها با سنگ و غبار میتواند به انتخاب مناطق مناسب برای دسترسی فضانوردان به منابع آب در مأموریتهای آینده مریخ کمک کند.
محققان تأکید میکنند برای تأیید ماهیت دقیق این ساختارها، به تصاویر با وضوح بالاتر و بررسی نمونههای مشابه در سایر مناطق مریخ نیاز است.این پژوهش در نشریه علمی Earth and Planetary Science Letters منتشر شده است.





