کدام رژیم‌های غذایی با پیری کندتر ارتباط دارند؟
نتایج یک پژوهش جدید نشان می‌دهد پیروی از ۱۰ الگوی غذایی سالم، از جمله رژیم مدیترانه‌ای، DASH و رژیم غذایی نوردیک، با کاهش سرعت پیری زیستی ارتباط دارد و می‌تواند خطر ابتلا به بیماری‌های مرتبط با افزایش سن را کاهش دهد.
پژوهشگران مرکز آلمانی بیماری‌های تحلیل‌برنده عصبی (DZNE) با بررسی اطلاعات ۶ هزار و ۴۷۰ فرد ۳۰ سال به بالا، ارتباط میان کیفیت رژیم غذایی و شاخص‌های زیستی سن را ارزیابی کردند. نتایج نشان داد در تمام الگوهای غذایی سالم بررسی‌شده، تغذیه باکیفیت‌تر با روند کندتر پیری زیستی همراه بوده است.
پیری زیستی نشان می‌دهد بدن با چه سرعتی دچار تغییرات و فرسودگی می‌شود؛ فرآیندی که لزوماً با سن تقویمی افراد یکسان نیست. سرعت بیشتر این روند می‌تواند با کاهش طول عمر و افزایش خطر بیماری‌های دوران سالمندی همراه باشد.
در این پژوهش ۱۰ الگوی غذایی بررسی شد که از جمله آنها می‌توان به رژیم مدیترانه‌ای، رژیم نوردیک، رژیم DASH برای کنترل فشار خون و رژیم MIND با هدف حمایت از سلامت مغز اشاره کرد.
همچنین شاخص‌های تغذیه سالم، رژیم‌های گیاه‌محور و الگوی غذایی پیشنهادی کمیسیون EAT-Lancet در این بررسی قرار داشتند. دو شاخص دیگر نیز کیفیت پایین‌تر تغذیه، از جمله مصرف نوشیدنی‌های شیرین و خوراکی‌های قندی، را ارزیابی می‌کردند که امتیاز پایین‌تر در آنها با پیری زیستی کندتر ارتباط داشت.
برای اندازه‌گیری سن زیستی، پژوهشگران تغییرات شیمیایی DNA موسوم به متیلاسیون را بررسی کردند. آنها با استفاده از سه نوع ساعت اپی‌ژنتیکی، حدود ۸۵۰ هزار جایگاه در DNA را مورد ارزیابی قرار دادند.
تغذیه سالم چگونه بر روند پیری اثر می‌گذارد؟
به گفته پژوهشگران، بیش از ۷۰ درصد مسیرهای زیستی تحت تأثیر رژیم‌های غذایی مختلف، میان همه الگوهای سالم مشترک بودند. این مسیرها فرآیندهایی مانند ساختار سلولی، پیام‌رسانی سلولی و سوخت‌وساز را شامل می‌شوند که در پیری و بیماری‌های مزمن نقش دارند.
برخی رژیم‌ها نیز اثرات اختصاصی‌تری نشان دادند؛ برای مثال، رژیم DASH بیشتر با شاخص‌های مرتبط با سلامت قلب و رژیم MIND با عملکرد شناختی و حافظه ارتباط داشت.
نتایج در گروه مستقل دیگری شامل هزار و ۳۴ نفر نیز بررسی شد و الگوی کلی ارتباط میان تغذیه سالم و کندتر شدن پیری زیستی تأیید شد.با این حال، پژوهشگران تأکید می‌کنند این مطالعه رابطه علت و معلولی را اثبات نمی‌کند و برای مشخص شدن تأثیر تغییرات غذایی در بلندمدت، به مطالعات بیشتری نیاز است.
مونیک برتلر، اپیدمیولوژیست و از پژوهشگران این مطالعه، معتقد است اثرات رژیم غذایی بر روند پیری ممکن است چندان بزرگ نباشد، اما قابل اندازه‌گیری و از نظر پیشگیری از بیماری‌ها اهمیت دارد.
به گفته محققان، پیام اصلی این یافته‌ها آن است که برای برخورداری از مزایای تغذیه سالم، لزوماً نیازی به پیروی کامل از یک رژیم غذایی سخت‌گیرانه نیست و می‌توان با توجه به شرایط فردی، فرهنگی و اقتصادی، الگوی غذایی سالم‌تری انتخاب کرد.شرح این پژوهش در نشریه علمی Nature Communications منتشر شده است.
