چرا نور روز برای سلامت مغز اهمیت دارد؟
نتایج یک پژوهش جدید روی نزدیک به ۸۸ هزار بزرگسال نشان می‌دهد قرار گرفتن روزانه در معرض نور روشن، به‌ویژه نور طبیعی، با کاهش خطر ابتلا به زوال عقل ارتباط دارد؛ به‌طوری‌که دست‌کم ۴۲ دقیقه مواجهه با نور شدید در روز با ۱۷ درصد کاهش خطر نسبی این بیماری همراه بوده است.
به گزارش سیناپرس، پژوهشگران با بررسی داده‌های بانک زیستی بریتانیا دریافتند افرادی که در طول روز بیشتر در معرض نور قرار می‌گیرند، در سال‌های بعد کمتر به زوال عقل مبتلا می‌شوند. این ارتباط مستقل از طبیعی یا مصنوعی بودن نور، با افزایش مدت مواجهه قوی‌تر می‌شد.
در این مطالعه، قرار گرفتن روزانه دست‌کم ۴۲ دقیقه در معرض نور با شدت ۵ هزار لوکس یا بیشتر، با کاهش ۱۷ درصدی خطر نسبی زوال عقل همراه بود؛ ارتباطی که از نظر قدرت پیش‌بینی، از شش عامل خطر دیگر از جمله چاقی، مصرف الکل، آلودگی هوا و کم‌شنوایی قوی‌تر گزارش شد.
نور ورودی از چشم‌ها، ساعت اصلی بدن در مغز را تنظیم می‌کند و بر ریتم شبانه‌روزی، چرخه خواب و بیداری و سایر فعالیت‌های زیستی اثر می‌گذارد. اختلال در این چرخه‌ها پیش‌تر با مشکلات خواب و افت عملکرد شناختی مرتبط دانسته شده است.
نتایج پژوهش نشان داد این ارتباط در افراد شب‌زنده‌دار قوی‌تر است؛ به‌طوری‌که مواجهه بیشتر با نور روز در این گروه با کاهش ۴۱ درصدی خطر زوال عقل ارتباط داشت. همچنین در افرادی که حامل گونه ژنتیکی APOE ε4 و دارای خطر ژنتیکی بالاتر ابتلا به زوال عقل بودند، مواجهه بیشتر با نور روز با کاهش ۲۷ درصدی خطر همراه بود.
پژوهشگران احتمال می‌دهند نور روز از طریق تأثیر بر ساختار مغز نیز نقش داشته باشد. در این مطالعه، افراد با مواجهه نوری بیشتر، در برخی بخش‌های لوب گیجگاهی میانی مغز که در حافظه نقش دارند، حجم یا سطح بیشتری از بافت مغزی نشان دادند.
با این حال، این مطالعه از نوع مشاهده‌ای است و رابطه علت و معلولی میان نور و پیشگیری از زوال عقل را اثبات نمی‌کند.
محققان معتقدند افزایش مواجهه با نور روشن در طول روز می‌تواند راهکاری ساده و کم‌هزینه برای حمایت از سلامت مغز باشد؛ به‌ویژه با توجه به اینکه بسیاری از افراد در زندگی امروزی حدود ۹۰ درصد روز را در فضای بسته و زیر نور مصنوعی نسبتاً ضعیف سپری می‌کنند.
شرح این پژوهش در نشریه علمی General Psychiatry منتشر شده است.
