سیتیاسکن قلب میتواند خطر سکته قلبی را تا ۷ برابر نشان دهد
یک مطالعه ۱۰ ساله روی بیش از ۶ هزار نفر نشان میدهد افزودن امتیاز کلسیم عروق کرونر به ابزارهای معمول ارزیابی خطر بیماریهای قلبی، در همه افراد تغییر چشمگیری ایجاد نمیکند؛ با این حال، این آزمایش میتواند در افرادی که در محدوده خطر مرزی قرار دارند، تفاوت قابلتوجهی در پیشبینی خطر سکته قلبی و مغزی ایجاد کند.
به گزارش سیناپرس، پژوهشگران دانشگاه نورثوسترن در آمریکا با بررسی اطلاعات ۶۰۹۸ بزرگسال، نقش اسکن کلسیم عروق کرونر یا CAC را در پیشبینی خطر بیماریهای قلبی بررسی کردند. این افراد در ابتدای مطالعه بین ۴۵ تا ۷۹ سال داشتند و در زمان ورود به پژوهش به بیماری قلبی ـ عروقی مبتلا نبودند.
در اسکن CAC، میزان تجمع پلاکهای سختشده در عروق تغذیهکننده قلب اندازهگیری میشود. امتیاز صفر به معنای آن است که کلسیم قابلشناسایی در عروق وجود ندارد و با افزایش میزان تجمع پلاک، امتیاز نیز بیشتر میشود.
پژوهشگران در کنار این اسکن، خطر ۱۰ ساله بیماری قلبی افراد را با استفاده از معادله جدید PREVENT محاسبه کردند. نتایج نشان داد تقریباً نیمی از شرکتکنندگان در ابتدای مطالعه دارای درجاتی از تجمع کلسیم در عروق قلب بودند و این افراد معمولاً سن بالاتر و عوامل خطر بیشتری مانند فشار خون بالا و دیابت داشتند.
شرکتکنندگان به مدت ۱۰ سال تحت پیگیری قرار گرفتند و موارد بروز حمله قلبی و سکته مغزی ثبت شد. در مجموع، ۳۶۶ نفر، معادل حدود ۶ درصد از شرکتکنندگان، در طول این دوره یکی از این حوادث قلبی ـ عروقی را تجربه کردند.
با این حال، بیشترین تفاوت در میان افرادی مشاهده شد که در گروه خطر مرزی قرار داشتند؛ یعنی خطر پیشبینیشده آنها برای حمله قلبی یا سکته مغزی طی ۱۰ سال بین ۳ تا ۵ درصد بود.
در میان ۱۱۱۵ فرد این گروه، افرادی که امتیاز کلسیم عروق کرونر آنها صفر بود، طی ۱۰ سال با نرخ وقوع حادثه قلبی ـ عروقی ۱.۹ درصدی مواجه شدند. در مقابل، در افرادی که امتیاز کلسیم آنها ۳۰۰ یا بیشتر بود، این نرخ به ۱۴.۳ درصد رسید؛ یعنی حدود هفت برابر بیشتر.
این یافته میتواند برای پزشکان و بیمارانی که درباره شروع درمانهایی مانند استاتینها تصمیمگیری میکنند، اهمیت داشته باشد؛ زیرا اسکن کلسیم در برخی افراد میتواند تصویر دقیقتری از میزان خطر ارائه دهد.
اسکن کلسیم برای همه افراد ضروری نیست
پژوهشگران تأکید میکنند که افزودن امتیاز CAC به مدل ارزیابی خطر قلبی، دقت پیشبینی را در کل جمعیت تنها به میزان محدودی افزایش داد. بنابراین، این آزمایش لزوماً برای همه افراد سود یکسانی ندارد و بیشترین کاربرد آن در افرادی است که میزان خطر قلبی آنها در یک محدوده نامشخص یا مرزی قرار دارد.
بر اساس یافتههای این مطالعه، نتیجه اسکن میتواند در چنین شرایطی به تصمیمگیری درمانی کمک کند؛ بهطوری که امتیاز صفر ممکن است برای برخی افراد اطمینان بیشتری نسبت به پایین بودن خطر ایجاد کند، در حالی که امتیاز بالا میتواند ضرورت درمان را برای فرد و پزشک روشنتر کند.
پژوهشگران همچنین به دستورالعملهای قلب و عروق بهروزشده در سال ۲۰۲۶ اشاره کردهاند که استفاده از امتیاز کلسیم عروق کرونر را عمدتاً برای بیمارانی در نظر میگیرد که خطر محاسبهشده آنها بین ۳ تا ۱۰ درصد است و همچنان درباره آغاز درمان تصمیم قطعی وجود ندارد.
در مجموع، نتایج این پژوهش نشان میدهد اسکن کلسیم عروق کرونر قرار نیست یک آزمایش ضروری برای همه افراد باشد؛ بلکه میتواند ابزاری تکمیلی برای شناسایی دقیقتر خطر در افرادی باشد که در محدوده میانی یا مرزی قرار دارند.
مترجم:ندا جوادهراتی
