تمرکز بر احساسات بدن میتواند پاسخ ایمنی را تغییر دهد
پژوهشگران در یک مطالعه جدید دریافتند: توجه آگاهانه به احساسات ناشی از التهاب ممکن است به تنظیم پاسخ ایمنی بدن کمک کند؛ در حالی که منحرف کردن توجه از این احساسات، در یک آزمایش پوستی، با افزایش واکنش التهابی همراه بود.
به گزارش سیناپرس، پژوهشگران دانشگاه در مطالعهای جدید به بررسی این پرسش پرداختند که آیا توجه انسان به احساسات بدنی میتواند فراتر از تغییر تجربه ذهنی، بر عملکرد سیستم ایمنی نیز اثر بگذارد یا خیر.
این پژوهش که به سرپرستی لیرون روزنکرانتز، عصبشناس ، انجام شده و نشان میدهد: نحوه توجه افراد به یک ناحیه ملتهب از بدن ممکن است شدت و روند پاسخ التهابی را تغییر دهد.
محققان برای بررسی این موضوع از آزمایش پوستی هیستامین استفاده کردند. در این آزمایش، هیستامین واکنشی شبیه یک واکنش آلرژیک خفیف در پوست ایجاد میکند که با تورم و قرمزی همراه است و میتوان شدت آن را اندازهگیری کرد.
در نخستین مرحله، ۳۷ داوطلب سالم در دو جلسه آزمایش شدند. در یک جلسه از شرکتکنندگان خواسته شد بهطور دقیق روی احساسات ناشی از ناحیه ملتهب پوست تمرکز کنند و در جلسه دیگر با تماشای ویدئوهای جذاب، توجه خود را از آن ناحیه منحرف کنند.
نتایج نشان داد: اگرچه تمرکز بر التهاب باعث شد افراد احساس ناراحتی بیشتری داشته باشند، اما واکنش واقعی سیستم ایمنی در این شرایط ضعیفتر بود.
اندازه متوسط تورم پوستی در حالت تمرکز حدود ۳.۵ میلیمتر بود، در حالی که هنگام حواسپرتی به ۵ میلیمتر رسید. همچنین اندازه ناحیه قرمز اطراف التهاب از ۱۴ میلیمتر در شرایط حواسپرتی به حدود ۱۰.۶ میلیمتر هنگام تمرکز کاهش یافت.
تقریباً ۹۰ درصد شرکتکنندگان در شرایطی که توجه آنها از التهاب منحرف شده بود، واکنش التهابی بیشتری نشان دادند. روند فروکش کردن التهاب نیز در حالت تمرکز سریعتر بود؛ بهطوری که پس از ۲۰ دقیقه، در حدود ۹۰ درصد افراد واکنش پوستی ثابت مانده یا کاهش یافته بود، در حالی که این میزان در شرایط حواسپرتی حدود ۴۶ درصد بود.
پژوهشگران برای اطمینان از اینکه این نتیجه صرفاً به نوع فعالیت ذهنی شرکتکنندگان مربوط نمیشود، آزمایش دیگری را روی ۲۰ نفر انجام دادند. در این مرحله نیز افراد یا به احساسات پوست خود توجه میکردند یا ذهنشان را بر اشکال انتزاعی متمرکز میکردند. نتایج دوباره نشان داد واکنش التهابی در حالت توجه درونی حدود ۱.۶ برابر کمتر بود.
محققان سپس برای بررسی سازوکار این اثر، بخشی از پوست را با لیدوکائین بیحس کردند. پس از کاهش احساس پوستی، اثر توجه بر التهاب ضعیفتر شد اما کاملاً از بین نرفت. بررسی فعالیت دستگاه عصبی خودکار نیز نشان داد ضربان قلب، دمای پوست و رسانایی پوست تغییر محسوسی نداشتند، اما تغییرپذیری ضربان قلب (HRV) در شرایط توجه افزایش یافت.
از آنجا که تغییرپذیری ضربان قلب میتواند شاخصی غیرمستقیم از فعالیت سیستم عصبی پاراسمپاتیک یا واگ باشد و این مسیر عصبی در تنظیم التهاب نقش دارد، پژوهشگران احتمال میدهند توجه به احساسات بدن از طریق ارتباط میان مغز، سیستم عصبی و سیستم ایمنی بر شدت التهاب اثر بگذارد.
با این حال، محققان تأکید میکنند: این یافته به معنای آن نیست که انسان میتواند با «فکر کردن» بیماریهای جدی را درمان کند. این مطالعه تنها ۵۷ فرد سالم را بررسی کرده و آزمایش نیز بر یک واکنش پوستی کوچک و موقت متمرکز بوده است. بنابراین هنوز مشخص نیست این سازوکار در عفونتها، بیماریهای خودایمنی یا التهابهای مزمن نیز وجود دارد یا خیر.
به گفته پژوهشگران، این یافته درک تازهای از ارتباط میان توجه، مغز و سیستم ایمنی ارائه میکند و نشان میدهد فرآیندهایی که معمولاً کاملاً خودکار و مستقل از آگاهی تصور میشوند، ممکن است تا حدی تحت تأثیر نحوه توجه انسان به وضعیت بدن قرار داشته باشند.
نتایج این پژوهش در نشریه Nature Human Behaviour منتشر شده است.
مترجم:ندااظهری
