پیشبینی بازگشت سرطان روده با الگوی اسیدهای آمینه خون
پژوهش جدید نشان میدهد سهم اسیدهای آمینه ضروری و گلیسین در خون، الگویی قابلاعتماد برای پیشبینی عود سرطان روده بزرگ ارائه میدهد.
به گزارش سینا پرس، گروهی از پژوهشگران کرهای در مؤسسه علم و فناوری پیشرفته کره (KAIST) و بیمارستانهای وابسته به دانشگاه یونسی و اولسان، موفق به کشف الگویی در خون بیماران مبتلا به سرطان روده بزرگ شدهاند که میتواند بازگشت یا گسترش این بیماری را با دقت بالاتری پیشبینی کند.
این یافتهها که در مجله معتبر Advanced Science منتشر شده، نشان میدهد که تعادل اسیدهای آمینه موجود در خون، با پیشرفت سرطان دستخوش تغییرات قابلتوجهی میشود.
به گفته محققان، این تغییرات میتوانند اطلاعات مهمی را در اختیار پزشکان قرار دهند که فراتر از نشانگرهای سنتی مانند آزمایش CEA است.
سرطان و معمای بازگشت
سرطان روده بزرگ از جمله سرطانهایی است که در صورت تشخیص زودهنگام، شانس درمان بالایی دارد. با این حال، بزرگترین چالش برای بسیاری از بیماران، دوره پس از جراحی است. خطر بازگشت (عود) یا گسترش سرطان (متاستاز) همواره وجود دارد و گاهی اوقات تا زمانی که علائم ظاهر شوند یا سیتی اسکن وجود تومور را نشان دهد، بهترین فرصت برای درمان مؤثر از دست رفته است.
به همین دلیل، دانشمندان سالهاست به دنبال روشی هستند که با یک آزمایش خون ساده، گروههای پرخطر را زودتر شناسایی کند. دستاورد جدید پژوهشگران کرهای، گامی بلند در این مسیر محسوب میشود.
راز در “سهم” اسیدهای آمینه است
اسیدهای آمینه، بلوکهای سازنده پروتئین در بدن هستند. برخی از آنها «ضروری» نام دارند و باید از طریق غذا دریافت شوند، در حالی که بدن خودش میتواند بقیه را تولید کند. سلولهای سرطانی برای رشد سریع خود، به شدت به این مواد مغذی نیاز دارند.
در این تحقیق، تیم پژوهشی خون ۱۵۲ بیمار را از مراحل مختلف بیماری بررسی کردند. آنها دریافتند که غلظت خالص اسیدهای آمینه به تنهایی معیار قابل اعتمادی نیست، اما زمانی که سهم هر اسید آمینه از کل اسیدهای آمینه خون محاسبه میشود، الگوی جالبی نمایان میشود:
· کاهش سهم اسیدهای آمینه ضروری مانند والین و لوسین با پیشرفت سرطان و کاهش شانس بقای بیماران ارتباط مستقیم دارد.
· افزایش سهم گلیسین (نوعی اسید آمینه غیرضروری که بدن خود میسازد) به شدت با عود و گسترش سرطان مرتبط است.به بیان سادهتر، هر چه تومور پیشرفتهتر باشد، سهم اسیدهای آمینه حیاتی در خون کاهش مییابد (چون تومور آنها را مصرف میکند) و سهم گلیسین افزایش مییابد (چون بدن برای جبران، تولید آن را بالا میبرد).
قدرت پیشبینی مدل ترکیبی
نکته مهمتر اینکه، محققان با استفاده از یادگیری ماشین، مدلی طراحی کردند که الگوی اسیدهای آمینه را با نشانگر استاندارد CEA (که در حال حاضر برای پایش سرطان روده بزرگ استفاده میشود) ترکیب میکند.
نتایج قابلتوجه بود:
مدل ترکیبی با امتیاز ۰.۸۱ (در مقیاسی که دقت تشخیص بیماران پرخطر را نشان میدهد)، عملکردی بسیار بهتر از آزمایش CEA به تنهایی با امتیاز ۰.۶۱ داشت. این یعنی اضافه کردن اطلاعات اسیدهای آمینه به CEA، دقت پیشبینی را به طرز قابل توجهی بالا میبرد.
از آزمایشگاه تا بالین؛ راهی دراز اما امیدوارکننده
اگرچه این یافتهها بسیار امیدوارکننده هستند، اما محققان تأکید دارند که هنوز تا تبدیل شدن به یک آزمایش بالینی رایج فاصله زیادی وجود دارد.
از جمله محدودیتهای این مطالعه میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
· ماهیت گذشته نگر: این تحقیق بر روی نمونههای ذخیرهشده انجام شده و نیاز به مطالعات آیندهنگر برای تأیید قطعی دارد.
· جامعه آماری محدود: بیشتر بیماران مورد بررسی در مراحل پیشرفته بیماری بودند و از یک مرکز درمانی واحد انتخاب شدند.
· نیاز به تأیید بیشتر: مدل پیشبینی باید در گروههای بزرگتر و متنوعتری از بیماران و در مراکز مختلف آزمایش شود.
با وجود این محدودیتها، این کشف، درک دانشمندان را از ارتباط بین متابولیسم بدن و سرطان عمیقتر کرده و افق تازهای را برای توسعه روشهای دقیقتر و شخصی سازی شده برای مراقبت از بیماران گشوده است.
منبع: StudyFinds
