باکتریهای لثه باعث تنگی دریچه های قلب می شوند
یافته های پژوهشگران نشان می دهد سلامت دندان و لثه نقش مهمی در سلامت قلب ایفا میکند. التهاب مزمن لثه و باکتریهای موجود در آن میتوانند وارد جریان خون شده و باعث التهاب سیستمیک، تجمع پلاک و حتی سخت شدن دریچه آئورتی شوند. به همین دلیل حفظ بهداشت دهان نه تنها از بیماریهای لثه جلوگیری میکند، بلکه خطر ابتلا به بیماریهای قلبی-عروقی را نیز کاهش میدهد.
به گزارش سیناپرس، بر اساس مطالعات جدید محققان مشخص شد باکتریهای مرتبط با بیماری لثه ممکن است باعث تجمع کلسیم در دریچه آئورتی قلب شده و نهایتا منجر به یک بیماری شایع و جدی دریچه قلب گردند. این یافتهها بر اساس پژوهش مقدماتی و مستقل در نشست علمی علوم پایه قلب و عروق انجمن قلب آمریکا (American Heart Association) در سال ۲۰۲۶ ارائه شده است. این نشست که از امروز تا ۱۶ ژوئیه ۲۰۲۶ در بوستون برگزار میشود، یکی از بزرگترین گردهماییهای جهانی در زمینه پژوهشهای پایه و ترجمهای علوم قلب و عروق است.
بر اساس گزارش انجمن قلب آمریکا، تنگی دریچه آئورتی کلسیفیک (CAVS) زمانی رخ میدهد که دریچه آئورتی ضخیم و کلسیفیه ((calcified) شود و جریان خون از قلب به بدن را محدود کند. کلسیفیه شدن به معنای تجمع و رسوب مواد معدنی حاوی کلسیم در بافتهای بدن است که منجر به سخت و سفت شدن غیرطبیعی آن بافت میگردد. این فرآیند باعث ضخیم شدن و سخت شدن دریچه میشود که جریان خون از قلب به بدن را محدود کرده و میتواند به نارسایی قلب و علائم جدی منجر گردد. این وضعیت معمولاً با افزایش سن پیشرفت میکند، اما عوامل التهابی مانند عفونتهای مزمن نیز میتوانند در تسریع آن مؤثر باشند. در مراحل اولیه ممکن است هیچ علامتی در بدن وجود نداشته باشد، اما با پیشرفت بیماری، علائمی مانند خستگی، درد قفسه سینه، تنگی نفس، غش، نارسایی قلب و گاهی مرگ زودرس ظاهر میشود. درمان استاندارد برای موارد شدید این عارضه، جراحی تعویض دریچه است.
دکتر چنیانگ لی (Chenyang Li)، نویسنده ارشد پژوهش در بخش قلب و عروق، آکادمی علوم پزشکی چین و کالج پزشکی پکن در این رابطه می گوید: متاسفانه در حال حاضر هیچ داروی شناخته شده ای برای پیشگیری یا کند کردن پیشرفت این بیماری وجود ندارد.
طی این مطالعه، پژوهشگران بر باکتری خاصی به نام پورفیروماناس جینجیوالیس (Porphyromonas gingivalis) تمرکز کردند. این باکتری نقش بسیار مهمی در ایجاد التهاب و تخریب بافت لثه دارد. پیش از این نیز باکتری فوق با التهاب سیستمیک و خطر بیماریهای قلب و عروق، از جمله تجمع پلاک در شریانها و بیماری عروق کرونر، مرتبط شناخته شده بود.
در ادامه، محققان سطوح مختلف باکتری را در بافت دریچه قلب انسان که طی جراحی تعویض دریچه برداشته شده بود، اندازهگیری کردند. نمونهها از افراد مبتلا به این عارضه و افراد مبتلا به سایر بیماریهای دریچهای بررسی شدند.
دکتر چنیانگ لی در ادامه توضیحات خود گفت: ما از مقدار بالای باکتری فوق الذکردر دریچههای آئورتی کلسیفیه شگفتزده شدیم. هرچند این باکتری از نظر فراوانی کلی یکی از بیشترینها نبود، اما تفاوت بسیار زیادی بین دریچههای مبتلا به CAVS و دریچههای بدون این عارضه نشان داد. این یافته غیرمنتظره ما را بر آن داشت تا نقش احتمالی آن را در پیشرفت عارضه سخت شدن دریچه آئورت بررسی کنیم.
در مرحله بعدی، پژوهشگران با استفاده از مدل موش، چگونگی ارتباط باکتری P. gingivalis با ایجاد رسوب را مطالعه کردند. برای این منظور به موشها باکتری زنده و غیرفعالشده حرارتی P. gingivalis تزریق شد تا مشخص شود آیا باکتری در دریچه آئورت تجمع یافته و باعث کلسیفیکاسیون بیشتر میشود و علائم تنگی آئورتی ایجاد میکند یا خیر. برخی موشها آنتیبیوتیک دریافت کردند و در برخی دیگر مسیر التهابی اینترلوکین-۱ بتا (IL-1β) به صورت ژنتیکی غیرفعال یا حذف شد.
نتایج نشان داد که مواجهه مکرر موشها با باکتری P. gingivalis زنده منجر به تجمع باکتری در دریچههای آئورتی، افزایش کلسیفیکاسیون دریچه و علائم تنگی آئورتی شد، در حالی که درمان پیشگیرانه با آنتیبیوتیک این اثرات را کاهش داد.
در آزمایشهای بعدی، وقتی IL-1β به صورت ژنتیکی از موشها حذف شد، حتی در حضور باکتریP. gingivalis، کلسیفیکاسیون و علائم دریچه به طور قابل توجهی کاهش یافت.دکتر چنیانگ لی در این رابطه تأکید کرد: پیام کلیدی بسیار ساده است: مراقبت خوب از سلامت دهان و دندان خود را جدی بگیرید. بهداشت دهان مناسب و درمان بیماری پریودنتال برای سلامت کلی بدن مهم است و ممکن است فوایدی برای سلامت قلب و عروق نیز داشته باشد. هرچند هنوز زود است که درمانهای خاصی برای پیشگیری از کلسیفیکاسیون توصیه کنیم، اما یافتههای ما نشان میدهد سلامت دهان و دندان میتواند بخش مهمی از این پازل باشد.
ادواردو سانچز (Eduardo Sanchez)، پزشک، متخصص بهداشت عمومی و رئیس پزشکی پیشگیری انجمن قلب آمریکا، در تکمیل توضیحات همکارش گفت: این پژوهش به شواهد رو به رشد ارتباط نزدیک سلامت دهان و سلامت قلب اضافه میکند. برای بسیاری از افراد، مراجعه منظم به دندانپزشک تنها ارتباطشان با سیستم بهداشت و درمان است. این امر دندانپزشکان را به شرکای مهمی در تشخیص زودهنگام بیماریها، از جمله بیماری پریودنتال، تبدیل میکند که میتواند به ارجاع سریعتر، نتایج بهتر و نجات جانها منجر شود.
مترجم: احسان محمدحسینی
