الزام پیوستنگاری فرهنگی-اجتماعی برای تمامی پروژههای شهری شیراز
همزمان با آغاز هفته شیراز، شهردار این کلانشهر از تغییر رویکرد در اجرای پروژههای عمرانی خبر داد و با تأکید بر ضرورت توجه همزمان به ابعاد فرهنگی و اجتماعی در کنار مطالعات فنی پروژهها گفت: ما هدفگذاری کردهایم که تمام پروژههای شهرداری شیراز دارای پیوست فرهنگی-اجتماعی باشند.
به گزارش سینا پرس، محمد حسن اسدی امروز، 16 اردیبهشت ماه در نشست تخصصی پیوستنگاری فرهنگی-اجتماعی ۵ کلانپروژه شهری که با حضور رئیس شورای اسلامی شهر، رئیس کمیسیون فرهنگی، گردشگری و سومین حرم اهلبیت(ع) شورای اسلامی شهر، معاون شهردار و رئیس سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری شیراز، جمعی از استادان دانشگاه و دیگر مسئولان شهرداری برگزار شد، با رد رویکرد صرفاً کالبدی در توسعه شهری، نسبت به پیامدهای بیتوجهی به ابعاد فرهنگی و اجتماعی در اجرای پروژههای زیرساختی هشدار داد.
اسدی با بیان اینکه پروژههای عمرانی اگر با بافت فرهنگی و اجتماعی جامعه هماهنگ نباشند، نه تنها به اهداف خود دست نمییابند بلکه میتوانند زمینه نارضایتی عمومی، مقاومت شهروندی و حتی تضعیف سرمایه اجتماعی را فراهم کنند، اظهار کرد: پیوست فرهنگی-اجتماعی امروز در شهرداری شیراز از یک الزام صرف فراتر رفته و به فرصتی راهبردی برای تحقق توسعه پایدار شهری تبدیل شده است.
وی تصریح کرد: این پیوست، سندی است که همزمان با مطالعات فنی، تأثیرات فرهنگی، هویتی و رفتاری پروژهها را بررسی و برای مدیریت پیامدهای آن راهکار ارائه میکند؛ به گونهای که یک پروژه عمرانی را از یک ساختار صرفاً فیزیکی به رخدادی اجتماعی و فرهنگی تبدیل میسازد.
اسدی با اشاره به نمونههایی از مداخلات شهری افزود: اجرای یک بوستان جدید یا ایجاد تغییر در یک بوستان قدیمی، تغییر نام یک میدان یا جابهجایی یک کاربری سنتی بدون توجه به پیوست فرهنگی، میتواند به معنای نادیده گرفتن حافظه جمعی و ایجاد بحران هویت برای ساکنان باشد. به گفته وی، عمر مفید یک پروژه تنها به دوام فنی آن وابسته نیست، بلکه میزان پذیرش اجتماعی، احساس تعلق شهروندان و استمرار بهرهبرداری از آن نیز در ماندگاری پروژه نقش تعیینکننده دارد.
این مقام ارشد مدیریت شهری شیراز با تأکید بر اینکه پیوست فرهنگی تشریفاتی اداری نیست، بلکه عین توسعه پایدار شهری است، افزود: شهری که تنها به بتن و آسفالت میاندیشد، ممکن است به ظاهری از پیشرفت دست یابد؛ اما شهری که به باورها، مناسبات و خواستهای فرهنگی شهروندان احترام میگذارد، شهری زیستپذیر، ماندگار و برخوردار از کیفیت واقعی زندگی خواهد بود.
شهردار شیراز در ادامه از انتخاب ۵ پروژه شاخص برای آغاز اجرای این رویکرد خبر داد و گفت: ورودی شمالغرب شیراز در محدوده گویم به عنوان پیشانی شهر، باغ ۲۲۶ هکتاری بُش با کارکرد اکوپارک، زورخانه شیراز در باغ جنت، آرامستان تاریخی دارالسلام و پروژه ساماندهی مشاغل مزاحم و آلاینده، به عنوان پروژههای پیشران در این حوزه برگزیده شدهاند.
وی درباره علت انتخاب این پروژهها نیز توضیح داد که هر یک از این طرحها از منظر هویت شهری، حافظه تاریخی، معیشت شهروندان و تصویر ذهنی از شیراز دارای اهمیت ویژه هستند.
اسدی گفت: در ورودی شهر، نوع المانها و نحوه طراحی میتواند تصویر نخست و ماندگاری از شیراز در ذهن مخاطبان ایجاد کند و در ساماندهی مشاغل مزاحم نیز اگر ملاحظات اجتماعی بهدرستی دیده نشود، معیشت مردم با چالش مواجه خواهد شد؛ از همین رو پیوستنگاری فرهنگی-اجتماعی ابزاری برای پیشگیری از چنین پیامدهایی است.
شهردار شیراز با اشاره به پیشینه این اقدام در مجموعه مدیریت شهری خاطرنشان کرد: اگرچه آییننامه پیوستنگاری فرهنگی-اجتماعی در سال ۱۴۰۴ به تصویب رسیده، اما ساختار اجرایی آن از سال ۱۴۰۳ شکل گرفته است.
وی افزود: این حوزه اکنون دارای شورای سیاستگذاری، کمیته علمی با حضور استادان دانشگاه شیراز و دانشگاه آزاد اسلامی و نیز هیئت اجرایی است و تلاش شده با بهرهگیری از تجربه دیگر کلانشهرها، حتی تجربههای ناموفق، از تکرار خطاهای گذشته جلوگیری شود.
در ادامه این فرآیند، پس از انتشار فراخوان برای ۵ پروژه مذکور، ۱۱ طرح از سوی پژوهشگران ارائه شد که پس از داوری توسط هیئتی متشکل از استادان شهرسازی، جامعهشناسی و مطالعات فرهنگی، در نهایت ۵ طرح برگزیده انتخاب و از آنها رونمایی شد. همچنین انعقاد قرارداد با تیمهای منتخب به تصویب رسید تا مطالعات فرهنگی این پروژهها همزمان با اجرای عملیات عمرانی آغاز شود.
اسدی همچنین با اشاره به افق پیشروی این طرح اعلام کرد: برنامهریزی برای انتشار فراخوانهای جدید در سال ۱۴۰۵ از هماکنون در دستور کار قرار گرفته است.
به نقل از پایگاه اطلاعرسانی شهرداری شیراز، وی تأکید کرد: هدفگذاری مدیریت شهری آن است که همانگونه که پیوستهای زیستمحیطی و سلامت به الزام تبدیل شدهاند، پیوست فرهنگی-اجتماعی نیز برای تمامی پروژههای شهری به یک ضرورت قطعی بدل شود و این رویکرد در نهایت به فرهنگی مدیریتی در شهر شیراز تبدیل شود.
