گامی بزرگ برای نسل آینده واکسنهای سرطان
پژوهشگران با کشف یک «مسیر پشتیبان» کمتر شناختهشده در پاسخ ایمنی دریافتهاند که واکسنهای mRNA میتوانند از این مسیر غیرمنتظره برای فعالسازی مؤثرتر سلولهای ضدسرسطان استفاده کنند. این یافته که نشاندهنده افزایش چشمگیر اثربخشی واکسنهای mRNA علیه تومورهاست، افقهای جدیدی را پیش روی دانشمندان قرار داده تا بتوانند نسل آینده درمانهای سرطان را با دقت و کارایی بسیار بالاتری طراحی و توسعه دهند.
به گزارش سیناپرس، پژوهش تازه نشان میدهد واکسنهای mRNA میتوانند از یک مسیر ایمنی غیرمنتظره نیز برای فعالسازی سلولهای ضدسرطان استفاده کنند؛ کشفی که میتواند طراحی نسل آینده درمانهای سرطان را متحول کند.
پژوهشگران در مطالعهای تازه دریافتهاند که یک مسیر پشتیبان و پیشتر کمتر شناختهشده در پاسخ ایمنی به واکسنهای mRNA میتواند نقش مهمی در افزایش اثربخشی این واکسنها علیه سرطان داشته باشد؛ یافتهای که میتواند به طراحی درمانهای دقیقتر و کارآمدتر منجر شود.
با ظهور واکسنهای mRNA در برابر ویروس SARS-CoV-۲ در سال ۲۰۲۰ این فناوری به نقطه عطفی در کنترل همهگیری کرونا تبدیل شد و اکنون توجه دانشمندان به استفاده از همین تکنولوژی برای درمان سرطان جلب شده است. در حال حاضر، واکسنهای mRNA در کارآزماییهای بالینی برای درمان سرطانهایی مانند ملانوما، سرطان ریه سلول کوچک و سرطان مثانه در حال آزمایش هستند اما مطالعه جدیدی که توسط پژوهشگران دانشکده پزشکی دانشگاه واشنگتن در سنتلوئیس انجام شده یکی از باورهای پیشین درباره عملکرد سیستم ایمنی در واکسنهای mRNA را به چالش کشیده است. این تحقیق نشان میدهد برخلاف تصور قبلی حذف یک نوع خاص از سلولهای ایمنی به نام سلولهای دندریتیک نوع cDC۱ مانع از ایجاد پاسخ ضدسرطانی قوی نمیشود.
در این پژوهش مشخص شد که نوع دیگری از سلولهای دندریتیک به نام cDC۲ میتواند بهعنوان مسیر جایگزین وارد عمل شده و همان نقش کلیدی را در فعالسازی سلولهای T ایفا کند؛ سلولهایی که مسئول شناسایی و نابودی سلولهای سرطانی هستند.
مکانیسم عمل واکسنهای mRNA به این صورت است که این واکسنها دستورالعمل ژنتیکی تولید قطعات پروتئینی خاصی را به سلولها منتقل میکنند. این قطعات توسط سیستم ایمنی شناسایی شده و باعث فعال شدن پاسخ دفاعی بدن میشوند. در واکسنهای سرطان این پروتئینها به گونهای طراحی میشوند که نشانگرهای ویژه سلولهای سرطانی را تقلید کنند تا سیستم ایمنی بتواند هدفمندتر عمل کند.
پژوهشگران با استفاده از مدلهای حیوانی نشان دادند حتی زمانی که سلولهای cDC۱ حذف شده بودند واکسن همچنان توانست پاسخ قوی سلولهای T را ایجاد کرده و رشد تومورهای سارکوم را مهار کند. این نتیجه نشان داد که مسیرهای دیگری در سیستم ایمنی قادر به جبران نقش این سلولها هستند.
بررسیهای دقیقتر نشان داد سلولهای cDC۲ از یک مکانیسم غیرمستقیم برای فعالسازی سلولهای T استفاده میکنند. در این فرآیند این سلولها خودشان مستقیما پروتئینها را تولید نمیکنند، بلکه آنتیژنهای آمادهشده از سلولهای دیگر را از طریق فرآیندی موسوم به کراسدریسینگ دریافت کرده و سپس آنها را به سلولهای T ارائه میدهند.
به نقل از برنا، پژوهشگران این کشف توضیح دادند واکسنهای mRNA میتوانند از دو مسیر متفاوت اما مکمل برای فعالسازی سیستم ایمنی استفاده کنند؛ موضوعی که میتواند در بهینهسازی طراحی واکسنهای سرطان نقش تعیینکنندهای داشته باشد.
محققان تاکید میکنند این یافتهها نهتنها درک علمی از نحوه عملکرد واکسنهای mRNA را گسترش میدهد بلکه میتواند به بهبود فرمولاسیون، دوزبندی و حتی افزایش پاسخ بیماران مختلف به درمان کمک کند؛ موضوعی که در آینده ممکن است به توسعه نسل جدیدی از واکسنهای ضدسرطان منجر شود.
