ویروسی ناشناخته که عامل سرطان روده است

سرطان روده بزرگ و به طور خاص سرطان کولورکتال یکی از شایع‌ترین سرطان‌ها در جهان محسوب شده و یکی از اصلی‌ترین دلایل مرگ‌ومیر ناشی از سرطان در بسیاری از کشورهابه شمار می‌رود. یافته‌های جدید محققان نشان می‌دهد نوعی ویروس ناشناخته نقش مستقیمی در این بیماری دارد و کنترل این ویروس می‌تواند نقش مهمی در پیشگیری از سرطان روده داشته باشد.

به گزارش خبرگزاری سیناپرس، عوامل مختلفی همچون سن، رژیم غذایی و سبک زندگی نقش مهمی در افزایش خطر ابتلا به سرطان روده را دارند. با این حال، دانشمندان هنوز به طور کامل متوجه نشده‌اند که چرا برخی افراد به این سرطان مبتلا می‌شوند و برخی دیگر نه.

در سال‌های اخیر، پژوهشگران توجه زیادی به میکروبیوم روده یعنی جامعه عظیم باکتری‌ها، ویروس‌ها و دیگر موجودات ریز میکروسکوپی که در روده‌های ما زندگی می‌کنند، نشان داده‌اند و آن را به عنوان یک سرنخ احتمالی بررسی کرده‌اند.

در این میان سرطان کولورکتال سرطانی است که در روده بزرگ یا راست‌روده و بخش‌های انتهایی دستگاه گوارش دیده شده و اغلب از رشد غیرطبیعی سلول‌ها یا پولیپ‌های کوچک (توده‌های خوش‌خیم که ممکن است سرطانی شوند) آغاز می‌شود.

این بیماری یکی از شایع‌ترین سرطان‌ها است، اما با غربالگری منظم مثل کولونوسکوپی در مراحل اولیه قابل پیشگیری و درمان بسیار موفق است.

نتایج یک مطالعه جدید که توسط پژوهشگران دانشگاه جنوب دانمارک و بیمارستان دانشگاهی اودنسه انجام شده، نشان دهنده نقش یک ویروس در ابتلا به سرطان روده است. اعضای این تیم پژوهشی یک ویروس ناشناخته را پیدا کردند که داخل یک باکتری روده زندگی کرده و این ویروس در افراد مبتلا به سرطان کولورکتال به طور قابل‌توجهی بیشتر دیده می‌شود.

این یافته نشان می‌دهد که خطر ابتلا به سرطان شاید نه تنها به این موضوع بستگی داشته باشد که کدام باکتری‌ها در روده حضور دارند، بلکه به ویروس‌هایی که آن باکتری‌ها را آلوده می‌کنند نیز مربوط باشد.باکتری مورد نظر باکتروئیدس فراژیلیس (Bacteroides fragilis) نام داشته و سال‌هاست که دانشمندان را گیج کرده است.

گفتنی است این باکتری بارها با سرطان کولورکتال مرتبط شناخته شده، اما در عین حال در بسیاری از افراد سالم هم وجود دارد.

این تناقض باعث شد پژوهشگران احتمال دهند که همه سویه‌های این باکتری رفتار یکسانی ندارند به همین دلیل این فرضیه مطرح شد که شاید عاملی مرتبط با این باکتری در ابتلای افراد به سرطان روده نقش داشته باشد و در ادامه تحقیقات نشان داد باکتری‌های فوق در بیمارانی که بعدا به سرطان کولورکتال مبتلا شدند، به احتمال خیلی بیشتری یک ویروس خاص را حمل می‌کردند؛ ویروسی که به آن باکتریوفاژ (ویروسی که باکتری‌ها را آلوده می‌کند) می‌گویند.

این ویروس جدید تاکنون توصیف نشده بود و دانشمندان معتقدند که تعامل بین این باکتری و ویروس ممکن است محیط روده را به گونه‌ای تغییر دهد که با ایجاد سرطان مرتبط باشد.

این پژوهش از داده‌های یک مطالعه بزرگ جمعیتی در دانمارک آغاز شد که حدود دو میلیون نفر را در بر می‌گرفت. پژوهشگران بیمارانی را بررسی کردند که دچار عفونت خونی ناشی از باکتروئیدس فراژیلیس شده بودند.

برخی از این بیماران کمی بعد از تشخیص عفونت، سرطان کولورکتال گرفتند. وقتی باکتری‌های این بیماران را تحلیل کردند، الگویی مشخص مشاهده شد: باکتری‌های بیماران سرطانی به میزان بسیار بیشتری این ویروس را داشتند.

تیم تحقیقاتی فوق برای تایید این یافته، نمونه‌های مدفوع ۸۷۷ نفر از اروپا، ایالات متحده و آسیا را بررسی کرد. نتایج نشان داد که افراد مبتلا به سرطان کولورکتال تقریبا دو برابر بیشتر از افراد سالم آثار این ویروس را در روده خود دارند. هرچند این موضوع هنوز ثابت نمی‌کند که ویروس مورد نظر مستقیماً باعث ایجاد سرطان می‌شود، اما الگوی یکسان در کشورهای مختلف نشان می‌دهد که این ارتباط واقعی است.

پژوهشگران باور دارند این کشف می‌تواند مسیر جدیدی برای درک چگونگی ایجاد سرطان کولورکتال باز کند. تصور می‌شود تا ۸۰ درصد خطر ابتلا به این سرطان تحت تاثیر عوامل محیطی، از جمله میکروبیوم روده باشد. به این ترتیب می توان نتیجه گرفت که اگر ویروس‌های داخل باکتری‌ها رفتار آن باکتری‌ها را تغییر دهند، ممکن است بر التهاب، تولید سموم یا دیگر فرایندهای مرتبط با سرطان اثر بگذارند.

این کشف نشان می‌دهد که اکوسیستم روده چقدر پیچیده است و محققان پیشنهاد می‌کنند که برای درک سرطان، باید نه تنها خود باکتری‌ها را بررسی کنیم، بلکه ویروس‌های پنهانی که داخل آن‌ها زندگی می‌کنند را هم در نظر بگیریم.

مترجم: فاطمه کردی