نوبل فیزیک ۲۰۱۵

 تغییر هویت نوترینوها می طلبد که دارای جرم باشند. این کشف درک انسان را از درونی ترین فعالیت های ماده تغییر داده است و می تواند اهمیت بسیار زیادی در بینش بشر از جهان هستی داشته باشد.
کاجیتا حدود سال ۲۰۰۰ میلادی کشفی را در این زمینه ارائه کرد که نوترینوها از جو (اتمسفر) در مسیر خود به رصدخانه نوترینوی 'سوپر کامیوکانده' در ژاپن، تغییر هویت می دهند.
از سوی دیگر، گروه تحقیقاتی آرتور بی مک دونالد در کانادا توانست ثابت کند که نوترینوها از خورشید در مسیر خود به سمت زمین ناپدید نمی شوند، بلکه 
زمانی که به 'رصدخانه سادبری نوترینو' می رسند، هویت دیگری می گیرند.
معمای نوترینو که ده ها سال فیزیکدانان را به خود مشغول کرده بود، حل شد. در مقایسه با محاسبه های نظری از شمار نوترینوها، بیش از دو سوم نوترینوها در اندازه گیری هایی که در زمین انجام می شود، از بین می روند.
این دو آزمایش نشان دادند که نوترینوها تغییر هویت می دهند.
این کشف به نتیجه گیری مهمی در این زمینه منتج شد که نوترینوها که از دیرباز بی وزن تلقی می شدند، باید دارای جرم هر چند کوچک باشند، نتیجه ای که برای فیزیک ذرات کشفی تاریخی محسوب می شود. 
'الگوی استاندارد' فیزیک در مورد درونی ترین عملکرد ماده فوق العاده موفقیت آمیز بود و در برابر همه چالش های تجربی برای بیش از دو دهه مقاومت کرده بود. 
اما از آنجا که لازمه این الگو بی وزنی نوترینوها است، مشاهدات جدید به وضوع نشان دادند که الگوی استاندارد نمی تواند تئوری کامل در مورد اجزاء بنیادین جهان باشد. 
این کشف که جایزه نوبل فیزیک امسال را دریافت کرد، بینش های مهمی را در مورد جهان تقریبا ناشناخته نوترینوها ارائه کرده است.
پس از فوتون ها یا همان ذرات نور، نوترینو ها بیشترین ذرات در کل کیهان به شمار می روند و زمین را به طور مداوم بمباران می کنند.
بسیاری از نوترینوها در تعاملات میان پرتو کیهانی و اتمسفر زمین ایجاد می شوند. سایر نوترینوها نیز حاصل واکنش های هسته ای در داخل خورشید هستند. هزاران میلیارد نوترینو هر ثانیه در بدن ما جریان دارند و به سختی چیزی می تواند جلوی عبور آنها را بگیرد. نوترینوها فرار ترین ذرات اصلی جهان هستند.
به گزارش ایرنا از پایگاه اینترنتی نوبل پرایز،در حال حاضر آزمایش ها ادامه دارد و فعالیت های فشرده ای در سراسر جهان به منظور جذب نوتریتوها و بررسی خواص آنها در جریان است.انتظار می رود که اکتشافات جدید در مورد عمیق ترین اسرار نوترینوها، درک فعلی ما را از تاریخ، ساختار و سرنوشت آینده جهان تغییر دهد.

***تاکاکی کاجیتا در سال ۱۹۵۹ در ژاپن به دنیا آمد . وی مدرک پی.اچ.دی خود را در سال ۱۹۸۶ از دانشگاه توکیو در ژاپن گرفت.
وی مدیر موسسه تحقیقات اشعه کیهانی و استاد دانشگاه توکیو در کاشیوا واقع در ژاپن است.

***آرتور بی مک دونالد در سال ۱۹۴۳ در سیدنی واقع در کانادا به دنیا آمد. وی مدرک پی.اچ.دی خود را در سال ۱۹۶۹ از موسسه فناوری کالیفرنیا دریافت کرد. وی استاد برجسته دانشگاه کویین در کانادا است.