کد خبر : 13534 جمعه 23 مرداد 1394 - 08:11:41
گزارش-تصویری-و-تحلیل-فنی-مسجد-شاه-ولی-تفت

گزارش تصویری و تحلیل فنی مسجد شاه ولی تفت

سیناپرس: مجموعه شاه ولی که از خشت و آجر ساخته شده در شهر تفت قرار دارد و مشتمل بر : مسجد ، بقعه ، حسینیه ، آب انبار ، بازار و مدرسه است .

مسجد شاه ولی در میدان مرکزی و خیابان ساحلی شهر تفت واقع شده است . این بنا از خشت و آجر ساخته شده و دارای شبستان تابستانی ، ایوان ، گنبد و شبستان زمستانی در ضلع غربی است . ماذنه بر بالای گنبد قرار داشته، که راه پله دسترسی به آن را ، از روی گنبد و در ضلع شمالی میسر ساخته و از دور نمایان است . 

بر سر در ورودی  مسجد در آهنی بزرگی نصب شده و دور تا دور آن را با  کاشی های ملون تزیین کرده اند . دو طرف سر در ، پنجره های مشبک کاشی کاری شده ای کار شده که یک در   کوچک چوبی خراطی شده با طرح های هندسی و مشبک ، در آن کار گذاشته اند . دور تا دور این در را کتیبه قرآنی با خط نسخ به رنگ سفید در زمینه لاجوردی پوشانده است .  

بقعه در حال حاضر تبدیل  به کتابخانه شده است ، این ساختمان مشتمل بر یک گنبد بزرگ و گنبدی کوچکتر در ضلع جنوبی آن ، در دو طرف گنبد یعنی اضلاع شمالی و شرقی ، راهرو هایی ساخته شده و در ضلع غربی آن  این راهرو به ایوان با سه طاق نما و دو ستون نما سازی شده  تبدیل گردیده است که با اختلاف سطح بنا از کف میدان مجاور ، هفت پله جهت دسترسی به بنا به نمای ساختمان جلوه دیگر داده است . پوشش بام گنبد ، ترکیب آجر لعاب  دار سبز و لاجوردی و آجر ساده است که کلمه علی بر بام گنبد و یا علی بر ساقه آن تکرار شده است . کتیبه کاشی معرق موجود بر دیوار ضلع شمالی اطاق ، ضلع جنوبی گنبد  و کتیبه باریک کاشی لاجوردی ساقه گنبد از داخل مربوط به سال 1323 هجری شمسی است .

در جوار این مسجد و بقعه ، حسینیه ای نیز وجود دارد . که در ضلع شرقی و غربی آن مغازه هایی دایر شده است و در حال حاضر این حسینیه شبیه یک میدان است . آب انبار مجموعه نیز در ضلع جنوب شرقی حسینیه واقع شده است .

 مسجد دو طبقه بوده  و  دارای  شبستان های زنانه و مردانه می باشد . دور تا دور مسجد تا ارتفاع یک متری ازاره کاشی کاری در طرح اشکال شش ضلعی فیروزه ای رنگ  در قاب کاشی معرق ، کار شده است .  مسجد دارای محرابی می باشد که تزییناتی در آن دیده  نمی شود و کتیبه  سنگی  سفید یکپارچه ای آن را پوشانده است که بر روی آن آیات قرآنی حک شده است و در وسط آن نقوش تزئینی نیز به چشم می خورد . در بالای  محراب سه کتیبه سنگی و سه پنجره مشبک کاشی  کاری شده  دیده  می شود . در کنار محراب منبری چوبی وجود دارد که بر روی آن نقش ستاره داوود دیده می شود.

ایرج افشار در صفحه 419 تاریخ یزد در مورد این بنا چنین می نویسد :

« مسجدی است بزرگ دارای گرمخانه و قسمت تابستانی . بنا به ذکر جامع مفیدی در طرف قبلی خانقاه ( خانش بیگم  همشیره ... شاه طهماسب ... که حرم ... شاه نورالدین نعمة الله باقی بوده مسجدی عالی اساس  بنا فرموده ... ) .

آثار دیدنی و تاریخی این مسجد عبارتند از :

  1. سنگ مرمر محراب به اندازه 64×125 سانتیمتر با نقش قندیل و کنده کاری های گل و بوته و ( اقم الصلوة .... الخ ) در حاشیه و ( لا اله الا الله محمد رسول الله علی ولی الله ) در پیشانی به خط نسخ خوش که دارای رقم  ( فی ربیع الثانی سنة ثلاث و سبعین و ثمانما ئه ) است .
  2. در ورودی چوبی مشبک بسیار ظریف که لفظ محمد ( ص )  چند بار در حقه هایی در نهایت استادی بر آن کنده کاری شده است .
  3. در اطراف این در کتیبه ای از کاشی معرق به خط نسخ که بر آن دوازده امام کتابتشده نصب است و رقم آن چنین خوانده می شود : ( فی 2 شهر شعبان المعظم نوشت این کتابه کمال شهاب به تسع و ثمانین و ثمانمائه )
  4. بالای سر در یک قطعه چوب منبط و آلت سازی شده به شکل مثلث نصب و از نفایس چوبینه تراشی ایرانی در آن صفحات است .
  5. بالای سر محراب  یک شبکه گچبری بسیار خوب و خوش طرح برای نور گیری قرار دارد و در حاشیه اش تاریخ 1339  دیده می شود .
  6. یک تکه زیلو از زیلوی بزرگ و قدیم مسجد از تصاریف ایام بر جای مانده و هنوز در مسجد نگهبانی می شود . در آن این عبارت بافته شده است : ( وقف مسجد جامع خانقاه علیه نوریه قریه تفت تحریراً فی شهر رمضان المبارک سنه 963 امر شمس قطب الدین میبدی . )
  7.  یک کاشی به خط نستعلیق که لوح قبر بوده است در آن جا موجود است و دوازده بیت شعر به خط نستعلیق بر آن کتابت شده است .

این بنا به شماره 771 و در تاریخ 23/12 / 46 13به ثبت رسیده است .

گزارش تصویری و تحلیل فنی : احسان محمدحسینی – فاطمه کردی 

no-alt
no-alt
no-alt
no-alt
no-alt
no-alt
no-alt
no-alt
نظرات شما

[کد امنیتی جدید]